Πού καιρός για ποίηση;

του Γιώργου Τούλα

πηγή: http://www.parallaximag.gr

Πριν έντεκα χρόνια, ο Γιώργος Κορδομενίδης με πήρε ένα τηλέφωνο μια μέρα να πεταχτώ απέναντι από το ραδιόφωνο που ήταν στην Αγγελάκη, να δω το υπόγειο της Δεσπεραί που ετοίμαζε το χώρο του Εντευκτηρίου. Το σπίτι του ιστορικού περιοδικού που θα στέγαζε τις εκδηλώσεις του. Τον θυμάμαι με πόση χαρά με ξενάγησε στο χώρο που σχεδίασε ο Τζώνος. Και πόση χαρά με γέμισε και μένα που ένας ιδιωτικός χώρος τέτοιων αξιώσεων και προσδοκιών ξεκινούσε. Την Παγκόσμια Ημέρα της ποίησης να πω τη μαύρη αλήθεια εκεί μέσα την πρωτοέμαθα, δεν γνώριζα την ύπαρξη της και μια νύχτα που είχε καλέσει την Κική Δημουλά, έξω στην πλημμυρισμένη από κόσμο Δεσπεραί που δεν χωρούσε εντός, ένιωσα μια τρελή χαρά πιστεύοντας ότι ο κόσμος μοιάζει πια να ενδιαφέρεται και για άλλα πράματα εκτός από την τηλεόραση. Και μετά ήρθε η Κρίση και τα σάρωσε όλα. Και ο Γιώργος πέρσι δειλά δειλά, αφού είχε αναγκαστεί να κλείσει πια το χώρο του υπογείου έκανε μερικές εκδηλώσεις με συμβολική είσοδο, ίσα ίσα για να καταφέρει να ζεσταίνει το χώρο και να πληρώνει το ρεύμα του. Αλλά προσπαθούσε. Και για δέκα χρόνια για μένα η μέρα της ποίησης, η 21 Μαρτίου ήταν ταυτισμένη με την κάθοδο στο Underground. Εκεί που νέοι και ηλικιωμένοι παρέα σιωπηλά μεταλάβαιναν στίχους. Ήρθε λοιπόν φέτος μια λιτή ανακοίνωση στο mail που έλεγε: To «Underground Εντευκτήριο» φέτος στην Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (21/3), αντίθετα με τα προηγούμενα δέκα χρόνια, θα παραμείνει κλειστό και σκοτεινό. Ελλείψει πόρων και οποιουδήποτε ενδιαφέροντος, από κάθε πλευρά, για τη ―στοιχειώδη έστω― συνέχιση της λειτουργίας του.

Ακριβώς εκεί είναι που λες πόσο πιο χειρότερα; Το Εντευκτήριο είναι 25 χρόνια τώρα μια φωτιά που καίει κρατώντας ζωντανή την ελπίδα κόντρα στην ευτέλεια. Πέρσι την άνοιξη στην έκθεση βιβλίου γιορτάσαμε τα γενέθλια του. Ευχηθήκαμε μακροημέρευση. Και τώρα το σπίτι του περιοδικού σβήνει τα φώτα του.

Θα μου πεις που καιρός για ποίηση; Χωράνε οι ποιητές στους άγριους καιρούς; Ο πολιτισμός που προστατεύεται επισήμως δεν είναι ο πολιτισμός του Εντευκτηρίου. Δεν έχει δύναμη το Εντευκτήριο να προκαλέσει αποφάσεις. Δεν είναι Μέγαρο να του χαριστούν 240 εκατομμύρια, δεν είναι Mega να του δανείζουν αβέρτα 50 εκατομμύρια για να συνεχίζει, ούτε καν οι επώνυμες οικογένειες της χώρας που περνάνε νύχτα διατάξεις χαριστικές για κείνες και τα πρόστιμα που χρωστούν.

Το Εντευκτήριο είναι μια τρίχα στα αυτιά του υπουργού Πολιτισμού, που και να λείψει καλό θα είναι για κείνον. Θα χαθούν και μερικές ενοχλητικές φωνές, βρε αδερφέ, που τον πολιτισμό τον ήθελαν αλλιώς από το ιλουστρασιόν των εθνικών σκηνοθετών βιογράφων.

Ας είναι.

Στη Μαρία Κουλούρη και τον Παναγιώτη Μηλιώτη το Βραβείο Γιάννη Βαρβέρη της Εταιρείας Συγγραφέων

πηγή: ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων

Ανακοινώθηκαν χθες Δευτέρα 17 Μαρτίου 2014  τα ονόματα των δυο πρωτοεμφανιζόμενων ποιητών, Μαρίας Κουλούρη και Παναγιώτη Μηλιώτη, στους οποίους θα απονεμηθεί από κοινού το βραβείο Γιάννη Βαρβέρη για το έτος 2013. 

Το καινούργιο αυτό ετήσιο βραβείο της Εταιρείας Συγγραφέων, το οποίο απονέμεται για δεύτερη χρονιά φέτος, θεσπίστηκε στη μνήμη του ποιητή Γιάννη Βαρβέρη [1955-2011] και σκοπό έχει να αναδείξει τις σημαντικότερες νέες ποιητικές φωνές της χώρας. Η επιτροπή του βραβείου εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση:

«Η τριμελής επιτροπή, αποτελούμενη από τους ποιητές Κώστα Γ. Παπαγεωργίου και  Θανάση Χατζόπουλο και την ποιήτρια Δήμητρα Χριστοδούλου, απονέμει ομόφωνα το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου ποιητή στη μνήμη Γιάννη Βαρβέρη από κοινού:

α. Στην ποιήτρια Μαρία Κουλούρη για τη συλλογή «Μουσείο Άδειο» (εκδόσεις Μελάνι) και 

β. Στον ποιητή Παναγιώτη Μηλιώτη για τη συλλογή «Μια ανάσα δρόμο» (εκδόσεις Ars Nocturna).

Και τα δυο βραβευμένα βιβλία, παρά τις οφειλόμενες στις ιδιοσυγκρασιακές ιδιαιτερότητες των δημιουργών τους διαφορές, παρουσιάζουν αξιοσημείωτη τεχνική αρτιότητα, και προσωπική αναζήτηση·  στοιχεία που δημιουργούν κάθε ελπίδα για τη συνέχεια.

Η επιτροπή συγχαίρει θερμά όλους τους ποιητές της βραχείας λίστας, επισημαίνοντας ότι το επίπεδο στο οποίο κινείται η σύγχρονη ελληνική ποίηση είναι αισθητά υψηλό».

Το βραβείο που θα απονεμηθεί φέτος αφορά ποιητές/τριες  που εμφανίστηκαν για πρώτη φορά το 2013. Ακολουθεί η βραχεία λίστα, η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα την περασμένη εβδομάδα.

1. Δήμητρα Αγγέλου, ΣΤΑΖΟΥΝ ΜΕΣΑΝΥΧΤΑ, εκδ. Μελάνι

2. Στέργια Κάββαλου, ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΑΝΟΙΞΗ, εκδ. Εκάτη

3. Μαρία Κουλούρη, ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΔΕΙΟ, εκδ. Μελάνι

4. Ελευθερία Κυρίτση, ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΗ ΠΟΛΗ, εκδ. Μανδραγόρας

5. Παναγιώτης Μηλιώτης, ΜΙΑ ΑΝΑΣΑ ΔΡΟΜΟ, εκδ. Αrs Nocturna

6. Χαρά Ναούμ, ΑΓΡΥΠΝΕΣ ΑΝΤΙΛΟΠΕΣ, εκδ. Μανδραγόρας

7. Φάνης Παπαγεωργίου, ΠΛΥΝΤΗΡΙΟ ΑΣΤΡΩΝ, εκδ. Λογότεχνον

8.  Κωνσταντίνα Σκουφή, Η ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ, εκδ. Γαβριηλίδης

Στο νεκρό δάσος

του Άρη Μαραγκόπουλου

πηγή: Facebook

Στο νεκρό δάσος των λέξεων προχωράω.

        Aνάβω τα χλωμά φανάρια στους δρόμους

        προσπαθώ ν' αναστήσω.

Tα ονόματα που πυρπόλησαν τις καρδιές

  σε μυστικές συνεδριάσεις

τα ονόματα που οδήγησαν

        όλα δολοφονούνται.

Tώρα κυκλοφορούν σε ανάκτορα ξένοι

ντύνονται επίσημα στις δεξιώσεις

σε διπλωματικά συνέδρια ανταλλάσονται

        χειραψίες

φριχτά υπομνήματα

παρευρίσκονται στις γιορτές, υποκλίνονται–

Tώρα πεθαίνουν.

Ω Pόζα Λούξεμπουργκ, Λένιν, ποιητές,

Ω Tέλμαν Tάνεφ

παγωμένοι σε επίσημες αίθουσες

δαφνοστεφείς ήρωες

μυθικά πρόσωπα

           ελάτε.

Oι εξουσίες σήμερα χαϊδεύονται σαν

  ερωτιάρες γάτες πάνω στις στέγες μας

οι πρόεδροι ανταλλάσσουν επισκέψεις

οι πατριάρχες πάλι ενθρονίζονται

κάτω από τα νόμιμα κάδρα σας

          μας περιπαίζουν.

Eγώ έχω μέσα στη θύμησή μου

την ώρα που ανέβαινε το πλήθος στις σκάλες

          με τη φωτιά κρατώντας τη μεγάλη ταμπέλα

Όλη η εξουσία στα Σοβιέτ.

Έχω στη θύμησή μου την ατμομηχανή που έφερε

τη νύχτα τον Λένιν

τον έξαλλο Mαγιακόφσκι που πυροβολούσε

          τους υπουργούς

τους φοιτητές αγκαλιασμένους με τους χωριάτες.

Πώς βγήκανε πάλι απ' αυτή τη φωτιά

ο Kος Διευθυντής

ο διπλωματικός ακόλουθος

ο Kος πρέσβης;

Kαι τώρα τι πρέπει να γίνει

         σ' αυτό το νεκροταφείο των ονομάτων

σ' αυτό το νεκροταφείο των λέξεων;

Πώς θα ξαναβαφτίσουμε τις πυρκαγιές

ελευθερία, ισότητα, Σοβιέτ, εξουσία;

------------------------------------------------- 

Mιχάλης Kατσαρός, Kατά Σαδδουκαίων, α' έκδοση: 1953.

------------------------------------------------- 

Σημείωμα:

Έχω μεγαλώσει με αυτό το «στρατευμένο» ποίημα του Mιχάλη. Ήμουν πέντε χρονών όταν το έγραψε ο θείος μου. Tο πρωτοδιάβασα στο δημοτικό. Φυλάω πάντα την A' έκδοση της συλλογής. Aλλά για κάποιο παράξενο λόγο, πέρα από τη βιωματική μου σχέση με αυτό· πέρα από τη μετεμφυλιακή συγκυρία που γράφτηκε (της οποίας σηματοδοτεί, με κριτική αυστηρότητα και τόλμη για εκείνη την εποχή, την αντισταλινική της εκδοχή)· το ποίημα έρχεται ξανά και ξανά, όλα αυτά τα χρόνια, να ορίζει την πικρία μου για τον κόσμο: ήρωες, αγώνες, τα κοινωνικά οράματα στα οποία πίστεψε μια ολόκληρη ανθρωπότητα στον εικοστό αιώνα, ναι, έσβησαν, έφυγαν, τακτοποιήθηκαν διά παντός στο συλλογικό μουσείο, δεν αφορούν σχεδόν κανένα πια, δεν κινητοποιούν κανένα. Σχεδόν.

Καμία επανάσταση, παρά τις υποσχέσεις της, δεν κατάφερε να κλονίσει τα θεμέλια της Eξουσίας. H Eξουσία παραμένει όπως ήταν από κτίσεως κόσμου. Aλλά για τον ίδιο ακριβώς λόγο και τα κοινωνικά όνειρα παραμένουν ακόμα τα ίδια που υπήρξαν από κτίσεως κόσμου.

H τέχνη, άραγε, παραμένει το τελευταίο οχυρό, η τελευταία εστία αντίστασης πριν τη διάλυση του εν κρίσει παγκοσμιοποιημένου πολιτισμού, εκείνου που αντικατέστησε τον ανθρωπισμό με την βαρβαρική κατανάλωση; Δεν ξέρω. Κούφιος λόγος ακούγεται αυτή η ερώτηση – και την υποβάλω στον εαυτό μου τουλάχιστον δεκαπέντε τόσα χρόνια. Κι ωστόσο, σκέφτομαι, μόνη η τέχνη μπορεί ακόμα να συνεισφέρει σε κάτι άπιαστο, σχεδόν αδύνατο: να επαναφέρει το χαμένο νόημα στις λιπόθυμες Λέξεις. Kι αυτό δεν είναι κούφιος λόγος. Eίναι περισσότερο, το ύστατο αίτημα των καιρών που έχουν χάσει, στην κυριολεξία, τα λόγια τους, των καιρών που έχουν βυθιστεί χαυνωτικά στην αλαλία της συναίνεσης. Tο σύγχρονο κοινωνικό αίτημα ταυτίζεται με εκείνο που ο προφητικός Kατσαρός διέκρινε από τότε: Πώς θα ξαναβαφτίσουμε τις πυρκαγιές στη μεταμοντέρνα νιρβάνα; Mε ποιον σύγχρονο λόγο θα αρθρώσουμε ξανά και ξανά και ξανά μια συλλογική απαίτηση για ελευθερία, ισότητα, καθαρό αέρα;

O ποιητής έθεσε το ερώτημα εξήντα τόσα χρόνια πριν. H απάντηση εκκρεμεί.

Εντευκτήριο, τχ. 102-103, Ιούλιος-Δεκέμβριος 2013 (κυκλοφόρησε 4.3.2014)

ΣΤΟ ΝΕΟ ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ

Ελληνική και ξένη ποίηση και πεζογραφία

δοκίμια, άρθρα, κριτικές 

και παρουσιάσεις βιβλίων, φωτογραφικό ένθετο

Τχ. 102-103, Ιούλιος-Δεκέμβριος 2013

176 σελ., τιμή 10,00 ευρώ

Δύο νέες, ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτες ποιητικές φωνές, αθησαύριστο πεζό της Νόρας Αναγνωστάκη, ποίηση και πεζογραφία, βιβλιοκρισίες και παρουσιάσεις, ζωγραφική, φωτογραφικό ένθετο

ΠΟΙΗΣΗ-ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ  

Δύο νέες (και νεανικές) ποιητικές φωνές παρουσιάζει στους αναγνώστες του το νέο τεύχος του περιοδικού «Εντευκτήριο» (Νο 102-103, Ιούλιος-Δεκέμβριος 2013), που μόλις κυκλοφόρησε.

Ο ένας είναι ο 19χρονος Ένο Αγκόλλι, γεννημένος το 1994 σε μικρό χωριό έξω από την Κορυτσά της Αλβανίας. Ήρθε με τους γονείς του (οικονομικούς μετανάστες), σε ηλικία τριών ετών στη Θεσσαλονίκη, όπου μεγάλωσε και σπούδασε. Τώρα σπουδάζει αναλυτική φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου, με  πλήρη υποτροφία. Τα ποιήματά του (που “ανοίγουν” το τεύχος) φανερώνουν στόφα δυνατού ποιητή και προοιωνίζονται σπουδαία εξέλιξη.

Ο άλλος είναι ο 18χρονος Γιαχύα Χασάν, γεννημένος το 1995 στο Ααρχούς της Δανίας, από Παλαιστίνιους γονείς. Η πρώτη του συλλογή, όπου ασκεί δριμεία κριτική στη νοοτροπία της γενιάς των γονιών του και γενικότερα στο Ισλάμ, έχει ήδη ξεπεράσει σε πωλήσεις τα 50.000 αντίτυπα. Τον παρουσιάζει ο Σπύρος Μοσκόβου και τον μεταφράζει η Μαργαρίτα Μέλμπεργκ.

Δημοσιεύονται ακόμη ποιήματα της Κικής Δημουλά, του Χάρη Βλαβιανού, της Ανθής Μαρωνίτη, του Πολ Όστερ (παρουσίαση και απόδοση: Βασίλης Κουγέας), του Θανάση Μαρκόπουλου, του Κωνσταντίνου Παπαχαράλαμπου, του Λεωνίδα Κακάρογλου, , του Γιώργου Χ. Θεοχάρη, του Συμεών Τσακίρη, του Ταντέους Καντόρ (μετάφραση: Ζαφείρης Νικήτας), του Απόστολου Λυκεσά, της Μαρίας Καρδάτου, του Άγγελου Ευθυμιάδη και της Άλκηστης Πανάγου.

Στο ίδιο τεύχος, αθησαύριστο διήγημα της Νόρας Αναγνωστάκη, πρωτοδημοσιευμένο υπό το ψευδώνυμο Εύα Στάμου το 1960· ακόμη, πεζά του Δημήτρη Πετσετίδη, του Ηλία Μαγκλίνη, της Άννυς Κουτροκόη, της Ντάντης Σιδέρη-Σπεκ, του Ιγνάτη Χουβαρδά, της Άννας Κουστινούδη, του Χρήστου Δήμα, του Ντέιβιντ Σεντάρις (μετ.: Γιάννης Θεοδοσίου), του Γιώργου Μαυρομμάτη, του Βασίλη Τερζόπουλου και των πρωτοεμφανιζόμενων Άννας Γούλα και Μαρίας Ντινάκη.

Στην υπόλοιπη ύλη του τεύχους: η Λίζυ Τσιριμώκου γράφει για την πολυδιάστατη διδακτική και συγγραφική προσφορά της Τζίνας Πολίτη· ο Γιώργος Κορδομενίδης νεκρολογεί τον Κάρολο Τσίζεκ, η Πόλυ Κρημνιώτη και ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος αποχαιρετούν τη Νόρα Αναγνωστάκη· η Ζωή Βερβεροπούλου κρίνει την παράσταση του «Κάτω από το Γαλατόδασος» του Ντ. Τόμας από το Studio Όρα.

ΚΡΙΤΙΚΗ – ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ - ZΩΓΡΑΦΙΚΗ Tις βιβλιοκρισίες του τεύχους υπογράφουν οι: Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Σταύρος Ζαφειρίου, Λαμπρινή Κουζέλη, Λάμπρος Σκουζάκης, Άντεια Φραντζή, Γιάννης Ευσταθιάδης, Μυρτώ Ρήγου, Άρης Στυλιανού, Κούλα Αδαλόγλου και Ζωή Σαμαρά (για βιβλία των Γιάννη Ευσταθιάδη, Βικτωρίας Καπλάνη, Λευτέρη Καλοστύπη, Ι. Μπ. Σίνγκερ ―μετ. Βασ. Αμανατίδη―, Μαίρης Μικέ, Δημήτρη Κοσμόπουλου, Θωμά Τσακαλάκη, Φίλιππου Δραγούμη, Ευτυχίας-Αλεξάνδρας Λουκίδου και Αλεξάνδρας Μπακονίκα)· ακόμη, ο Βασίλης Αμανατίδης γράφει για ποιητικά βιβλία του Βασίλη Δημητράκου, του Παναγιώτη Ιωαννίδη και της Σοφίας Σταματίου, ενώ ο Γιώργος Κορδομενίδης στη στήλη «Βιβλία στο κομοδίνο» σχολιάζει πρόσφατες εκδόσεις.

Η Camera Obscura, το ειδικό τετράχρωμο ένθετο 16 σελίδων για την καλλιτεχνική φωτογραφία, παρουσιάζει έργα του Στέλιου Σκούλου, υπό τον γενικό τίτλο «Μεταμορφώσεις», για τα οποία γράφει, μεταξύ άλλων, ο Γιώργος Χουλιάρας: «[…] Οι μεταμορφώσεις του Σκούλου, ως εξέχουσα παρα-ποίηση, εικονογραφούν τα όνειρα της απεικόνισης, καθώς όσα θα θέλαμε να δούμε παραμορφώνουν όσα βλέπουμε, εκτός αν συμβαίνει κάτι αντίστροφο. Μπορεί ένας ασπασμός, ρωτά ο φωτογράφος, να παραμορφώσει το άλλο πρόσωπο ή μήπως έτσι πράγματι φαίνεται; Γιατί περιμένετε; Φιληθείτε.».

Έργο του Νίκου Μιχαλιτσιάνου

Την ενότητα της λογοτεχνίας κοσμούν σχέδια του Νίκου Μιχαλιτσιάνου. H Χαριντίνα Καραΐνδρου-Fraser έχει παρατηρήσει για τη ζωγραφική του: «[...] Υπάρχει ένα πολύ δυνατό στοιχείο στη ζωγραφική του Νίκου Μιχαλιτσιάνου: το φως. Το φως, ως από μηχανής θεός, άλλοτε αποκαλύπτει και άλλοτε κρύβει τα δρώμενα, επιτείνοντας την ατμόσφαιρα της θεατρικής σκηνής.

Ο ζωγράφος ξαναζωγραφίζει τη ζωγραφική και, στήνοντας το σκηνικό του, συχνά χρησιμοποιεί δύο εστίες φωτός με διαφορετικές ταχύτητες. Η μία διαχέεται επιταχύνοντας την κίνηση και τη μουσικότητα στον χώρο και η άλλη πέφτει ως προβολέας στην ανθρώπινη μορφή, για να καταγράψει τη στατική θεατρικότητα του ζωγραφικού στιγμιότυπου.»

Η Θεσσαλονίκη στο επίκεντρο

του Κώστα Μαρίνου

πηγή: http://www.makthes.gr

Βιβλία από και για τη Θεσσαλονίκη, τα δύο που ακολουθούν. Το ένα έχει εκδοθεί από τις Εκδόσεις Εντευκτηρίου, του Γιώργου Κορδομενίδη, ο οποίος έχει συμβάλει τα μέγιστα στη διαμόρφωση του προσώπου του σύγχρονου πολιτισμού της Θεσσαλονίκης. Το άλλο το υπογράφει η Αλέκα Καραδήμου-Γερόλυμπου, η οποία επί χρόνια παρακολουθεί και καταγράφει τις αλλαγές στο σώμα της πόλης της Θεσσαλονίκης.

Ένα μυθιστόρημα για τον καημό του Ελληνα
Ο γεννημένος στη Λουντ της Σουηδίας, Γιαν Χένρικ Σβαν είναι ένας από τους φίλους της Ελλάδας που κατορθώνει να την αντιμετωπίζει χωρίς η ματιά του να αποσπάται από τις όποιες γραφικότητες. Έχει μεταφράσει συγγραφείς από τη Γαλλία, τη Δανία, την Πολωνία αλλά και την Ελλάδα, συστήνοντας στο κοινό της Σουηδίας, μεταξύ άλλων, τον Νίκο Γκάτσο και τον Παπαδιαμάντη. Ως πεζογράφος έχει γράψει πολλά μυθιστορήματα ορισμένα από τα οποία κυκλοφορούν και στα ελληνικά, ενώ κείμενά του έχει φιλοξενήσει στις σελίδες του και το περιοδικό «Εντευκτήριο». Με τη σφραγίδα των εκδόσεων Εντευκτηρίου, το μυθιστόρημα του Σβαν με τίτλο «Τα μηχανάκια του Μανόλη» σε μετάφραση της Μαρίας Φραγκούλη.
Με τη φράση «Ο Μανόλης θυμάται το πρώτο του μηχανάκι, κόκκινο κάτω από τη σέλα. Κάποια μέρα θα αναστηθεί». Φράση παράξενη που είναι και η αρχή του μίτου που θα οδηγήσει τον αναγνώστη σε ένα ελληνικό νησί, το οποίο δεν κατονομάζει ο συγγραφέας, και στις ιστορίες των ανθρώπων που ζουν εκεί, με την κάθε λέξη να συμπληρώνει τις ψηφίδες που θα σχηματίσουν την αφήγηση της ζωής του Μανόλη. Πότης και γονιός, βιώνει σε κάθε στιγμή, από τα πρώτα νεανικά του χρόνια ως τα πρώτα των γερατειών του, το βαθύ διχασμό του μέσου Έλληνα. Ένα στοιχείο, που παρατηρεί με χιούμορ και συγκίνηση ο Σβαν, αποφεύγοντας το πλάσιμο ενός νέου Ζορμπά.

Ο Γιαν Χένρικ Σβαν

«Είναι ένα συγκινητικό και μεγαλειώδες πορτρέτο ενός ηλικιωμένου έλληνα που θα μπορούσε να ήταν ο γραφικός τύπος μιας τουριστικής διαφήμισης ή ενός γαλακτομικού προϊόντος, αν δεν του εμφυσούσε ζωή και δεν του έδινε φωνή ο συγγραφέας Γιαν Χένρικ Σβαν» γράφει η Μαργαρίτα Μέλμπεργκ σε κείμενο, που ως επίμετρο συνοδεύει την έκδοση.
Και είναι ο συγγραφέας Σβαν που επιτυγχάνει, με υλικό εικόνες που βλέπει στα συχνά του ταξίδια στην Ελλάδα και αφηγήσεις των ανθρώπων των τόπων που επισκέπτεται, να μεταπλάσσει την καθημερινότητα σ’ έναν τραγικό απολογισμό μιας ζωής.
Αναφέραμε το επίμετρο της Μαργαρίτας Μέλμπεργκ. Αποδεικνύεται ιδιαίτερα διαφωτιστικό για τον αναγνώστη αφού αποτελεί και μια καλή εισαγωγή σ’ όλο το έργο του Γιαν Χένρικ Σβαν, αλλά και στην αντιμετώπισή του από τους κριτικούς τόσο της Σουηδίας, όσο και της Ελλάδας.

Ιστορίες - πρόσωπα - τοπία
Αυτό τον υπότιτλο έχει το νέο βιβλίο της Αλέκας Καραδήμου-Γερόλυμπου με τίτλο «Η ανάδυση της σύγχρονης Θεσσαλονίκης» το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις University Studio Press. Συντίθεται από κείμενα που η γνωστή αρχιτέκτων-πολεοδόμος και ομότιμη καθηγήτρια του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου έχει κατά καιρούς δημοσιεύσει σε διάφορα έντυπα ή έχει ανακοινώσει σε επιστημονικά συνέδρια. Όμως, ως σώμα πλέον σ’ αυτόν τον τόμο, σε συνδυασμό με το φωτογραφικό υλικό με το οποίο συνδιαλέγονται οι λέξεις, γίνονται ένα αφήγημα με άξονα μια σειρά ματαιώσεων.
Μετά τον πρόλογο και την εισαγωγή μια σειρά φωτογραφιών του Γιώργη Γερόλυμπου αποκαλύπτουν το πρόσωπο της σύγχρονης Θεσσαλονίκης, το βάρβαρο ίσως. Όμως, λίγες διαφυγές προς τον ορίζοντα επιτρέπουν στην πόλη να ανασάνει. Ακολουθούν τα κείμενα της κ. Γερόλυμπου, εύληπτα και από τον μη ειδικό, στα οποία παρουσιάζει τους πιο σημαντικούς σταθμούς μιας πορείας που έκαναν την οθωμανική πολυπολιτισμική πόλη τη σημερινή Θεσσαλονίκη. Λάθη και παραλείψεις δεκαετιών παρουσιάζονται με το ψύχραιμο μάτι της ειδικού, η οποία αφήνει τον αναγνώστη να διατυπώσει τα δικά του ερωτήματα που μπορούν να ομαδοποιηθούν στο εξής ένα: πώς θα έμοιαζε η Θεσσαλονίκη εάν είχαν εφαρμοσθεί όλα αυτά τα σχέδια που είχαν προταθεί και που είτε ξεχάστηκαν σε κάποια συρτάρια, είτε πήραν μετά την πρώτη παρουσίασή τους άλλη μορφή εξυπηρετώντας άλλα συμφέροντα;

Το «Underground Εντευκτήριο» και η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (21 Μαρτίου)

To «Underground Εντευκτήριο» φέτος στην Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (21/3), αντιθετα με τα προηγούμενα έντεκα χρόνια, θα παραμείνει κλειστό και σκοτεινό. Ελλείψει πόρων και οποιουδήποτε ενδιαφέροντος (με την τιμητική εξαίρεση του Παναγιώτη Αβραμόπουλου, όσον αφορά τις "αρχές"), από κάθε πλευρά, για τη ―στοιχειώδη έστω― συνέχιση της λειτουργίας του.



Αναδημοσιεύεται παρακάτω ο απολογισμός της δεκάχρονης λειτουργίας του (2001-2011), όπως δημοσιεύτηκε στο τεύχος 95 του περιοδικού Εντευκτήριο.

ΟΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ

2001
15.12. Παρουσίαση του cd Όμηρος και Ησίοδος (μετ.: Δ. Ν. Μαρωνίτης, ανάγνω­ση: Δ.Ν.Μ. - Φιλαρέτη Κομνηνού).

2002
15.2. Εκδήλωση για τον τόμο Χρονολόγιο-Εργογραφία Σεφέρη, των Δημήτρη Δασκαλόπουλου - Μαρίας Στασινοπούλου, καθώς και για την ταινία του Στέλιου Χαραλαμπόπουλου Ημερολόγια Καταστρώματος.
29.3. Εκδήλωση για την ποιήτρια Αλεξάνδρα Μπακονίκα.
2.4. Παρουσίαση φωτογραφικού λευκώματος του Γιώργου Κατσάγγελου (πρωτοβουλία της Μακεδονικής Καλλιτεχνικής Εταιρείας «Τέχνη»).



20.4. Εγκαίνιον Εντευκτηρίου (επίσημα εγκαίνια, όχι με ομιλίες αλλά με πλούσιο καλλιτεχνικό πρόγραμμα).
11.5. Εκδήλωση με τίτλο «Ελληνική γλώσσα και διεθνές περιβάλλον» (πρωτοβουλία του Ινστιτούτου Δημοκρατίας Κων. Καραμανλής).
16.5. Τιμητική εκδήλωση για τον Δημήτρη Νόλλα.
22.5. Παρουσίαση του μυθιστορήματος της Σοφίας Νικολαΐδου Πλανήτης Πρέσπα.
2.10. Παρουσίαση του βιβλίου του Κώστα Βούλγαρη Τα άλογα της Αρκαδίας.

21.10. Εκδήλωση για το μυθιστόρημα του Γιαν Χένρικ Σβαν Η καταραμένη χαρά.
19.11 Ομιλία του Πέτρου Μάρκαρη: «Ο καλλιτέχνης στο εργαστήρι του» (πρωτοβουλία της «Τέχνης»).

2003
13.1. Ο ηθοποιός Θωμάς Βελισσάρης διαβάζει Μπέρνχαρντ. Ο ποιητής Σίμος Τσακίρης διαβάζει ποιήματά του. Φωνητικές παρεμβάσεις: Ιωάννα Κατσαρού.
20.1. Παρουσίαση του αφηγήματος της Μαρίας Ευσταθιάδη Σχεδόν μελό.
3.2. Τιμητική εκδήλωση για τον ποιητή, βιβλιογράφο και κριτικό Δημήτρη Δασκαλόπουλο. 24.2. «Πρώτες εμφανίσεις» (νέοι μουσικοί).
14.3. Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Διαμαντή Αξιώτη Πλωτές γυναίκες.



17.3. «Πρώτες εμφανίσεις» (νέοι μουσικοί).
21.3. Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης: Ποιητική ολονυχτία (81 ποιητές, 6 μουσικοί).
14.4. «Πρώτες εμφανίσεις» (8 νέοι συνθέτες»).
5.5. Εκδήλωση για τον πεζογράφο Σπύρο Καρυδάκη.



26.5. Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Τάσου Χατζητάτση Σα σπασμένα φτερά.
2.6. Εκδήλωση στη μνήμη του Χε Γουέι (1967-1996).
10.11. Τιμητική εκδήλωση για τον Παύλο Μάτεσι (συνεργασία με τον 9,58fm/ ΕΡΤ3).

2004



19.3. Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης: Ποιητική ολονυχτία (26 συγγραφείς, 5 μουσικοί) 29.3. «Πρώτες εμφανίσεις» (νέοι μουσικοί).
5.4. Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος διαβάζει αποσπάσματα από το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο σε δική του μετάφραση.

25.4. Συζήτηση για το βιβλίο του Πάνου Τζώνου Η Ιλιάδα. Ο κόσμος μας.
26.4. «Πρώτες εμφανίσεις» (10 νέοι συνθέτες).
3.5. Παρουσίαση του βιβλίου του Απόστολου Κιλεσσόπουλου Η δική μου Διοτίμα.
1.11. Ομιλία του Πέτρου Μαρτινίδη: «Τα μικρά θέατρα στη μεγάλη παράδοση του ελληνικού θεάτρου» (πρωτοβουλία της «Τέχνης»)
15.12 Ο Βασίλης Αμανατίδης διαβάζει ποιήματά του. Ηθοποιοί αποδίδουν Μπέκετ και Μ. Πάβιτς.
17.12. Σκυταλοδρομία ανάγνωσης Ροΐδη (17 αναγνώστες, 2 μουσικοί).

2005
18.3. Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης: Ποιητική ολονυχτία: «38 φωνές» (+ 3 μουσικοί).
30.3. Ο Γιώργος Χρονάς διαβάζει ποιήματά του.
19.4. Ρεσιτάλ κιθάρας του Μιχάλη Μοσχούτη.
16.5. Τιμητική εκδήλωση για τον Γιάννη Βαρβέρη.



14.11. Εκδήλωση για την πεζογραφία της Μαρίας Κέντρου-Αγαθοπούλου.

2006
13.2. «Τιμή στον ενεργό πολίτη Γιάννη Μπουτάρη».
21.3. Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης: 10 συγγραφείς διαβάζουν 100 ποιήματα, 30 Ελλήνων και ξένων.
14.4. Συναυλία μπαρόκ μουσικής από το τρίο Musica Reservata.
31.10. Παρουσίαση του βιβλίου του Τάσου Χατζητάτση Μονόξυλο στο ποτάμι.
22.11. Ο Διονύσης Καψάλης διαβάζει ποιήματά του.
27.11. Το Θέατρο Τέχνης «Ακτίς Αελίου» “διαβάζει” ποίηση του Σταύρου Ζαφειρίου.

2007
26.2. Η Έρση Σωτηροπούλου διαβάζει σελίδες από τα βιβλία της και συζητά με τη Σοφία Νικολαΐδου.
21.3. Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης: «Η ποίηση μεταναστεύει» (15 ξένοι ποιητές που ζουν στη Θεσσαλονίκη και μουσικό συγκρότημα απαρτιζόμενο από μετανάστες και πρόσφυγες).
27.3. «Η σκηνή στο φώς της πλατείας ― 11+1 θέσεις για το θέατρο στη Θεσσαλονίκη» (9 θεατρικοί συγγραφείς, σκηνοθέτες και ηθοποιοί μιλούν για το θέατρο στην πόλη.
7.5. «Νεότητα: Πόθος και Θάνατος», αναλόγιο από το Θέατρο Τέχνης «Ακτίς Αελίου».



12.5. Η Κική Δημουλά διαβάζει ποιήματά της (εκδήλωση για τα 20χρονα του περιοδικού Εντευκτήριο).
14.12. Η Μαρία Λαϊνά διαβάζει ποιήματα και πεζά της.                                                                                                                                      

2008
17.1. Τιμητική εκδήλωση για τον Μίμη Σουλιώτη.
21.3. Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης: «Ελάτε να διαβάσετε το ποίημα που αγαπάτε» + μικρό ρεσιτάλ με μελοποιημένη ποίηση.

31.3. Η Πέμυ Ζούνη διαβάζει σελίδες από το άπαιχτο θεατρικό έργο του Άκη Δήμου Άσπρο ψωμί και μέλι, μαζί με τον συγγραφέα.
12.5. Ο Κύπριος ηθοποιός και ποιητής Κυριάκος Ευθυμίου διαβάζει ποιήματα του Κ. Π. Καβάφη και δικά του.

2009
30.1. Η Δήμητρα Χριστοδούλου διαβάζει ποιήματά της. Το μουσικό σύνολο Guitarte ερμηνεύει τη Μουσική προσφορά του Μπαχ.

17.3. Ο Βασίλης Αμανατίδης διαβάζει τον άπαιχτο θεατρικό μονόλογο του Άκη Δήμου Χλόη στα δάχτυλα (μιλάει ο Σεμπάστιαν Βέναμπλ).
20.3. Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης: Ο Γιάννης Ρίτσος σε εικόνες.
1.4. Ο Γιάννης Ξανθούλης μιλάει για το βιβλίο του Κωνσταντινούπολη, των ασεβών μου πόθων.
14.5. Προβολή του ντοκυμανταίρ του Παναγιώτη Ευαγγελίδη Chip & Ovi. 
30.5. «Γράμματα χωρισμού»: Θεατρικό αναλόγιο από το ομότιτλο βιβλίο της Έφης Φρυδά. 4.6. Προβολή δύο ντοκυμανταίρ του Λευτέρη Ξανθόπουλου για τον Μίτλο Σαχτούρη.
9.10. Παρουσίαση της ποιητικής συλλογής του Αργύρη Παλούκα Το αλάτι πίσω από τ’ αυτί. 20.10. Παρουσίαση του βιβλίου του Αλέξη Ζήρα Η ποίηση της αφής: Δοκίμιο ερμηνείας της ποιητικής του Ανέστη Ευαγγέλου. 
27-28.10. «Word Express: Το πλάγιο βλέμμα. Η ιστορία μιας στιγμής». Δέκα Έλληνες και ξένοι συγγραφείς + μία κινηματογραφίστρια.

2010
22.1. «8+3 Εσπερινοί: Μια βραδιά για τον Τάσο Χατζητάτση».
7.3. Διαγωνισμός Thess Poetry Slam.
22.3. Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης: «Η ποίηση είναι γένους θηλυκού»: Ηθοποιοί της Πειραματικής Σκηνής της «Τέχνης» διαβάζουν ποιήτριες της Θεσσαλονίκης.

2011
21.3 Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης: Ο διεθνής Έλληνας ποιητής Κ. Π. Καβάφης. Ομιλία του Ντίνου Χριστιανόπουλου + προβολή τριών ταινιών για τον ποιητή. 15.4. «Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: La curiosite du public». Ομιλία της Γεωργίας Φαρίνου-Μαλαματάρη. Η ηθοποιός Έφη Σταμούλη και (εξ αποστάσεως) ο ποιητής Χριστόφορος Λιοντάκης διαβάζουν Παπαδιαμάντη. Προβολή του ντοκυμανταίρ του Λάκη Παπαστάθη Ο έρωτας στα χιόνια.
3.5. Συγκλίσεις/Αποκλίσεις - Λογοτεχνία που γράφεται τώρα, 1 (διαβάζουν: Δημήτρης Λεοντζάκος, Ευτυχία-Αλεξάνδρα Λουκίδου, Σάκης Σερέφας. Ο Κωνσταντίνος Ράπτης παίζει μπαγιάν).

25.5. Ο Θωμάς Κοροβίνης διαβάζει σελίδες από το μυθιστόρημά του Ο γύρος του θανάτου.
7.6. Συγκλίσεις/Αποκλίσεις, 2 (διαβάζουν: Έλσα Κορνέτη, Απόστολος Λυκεσάς, Βαγγέλης Τασσιόπουλος. Ο Άκης Κερσανίδης προβάλλει δύο βίντεό του).
19.9. Συγκλίσεις/Αποκλίσεις, 3 (διαβάζουν: Βασίλης Καραγιάννης, Βασίλης Παπάς και Χαρά Χρηστάρα ― μουσική συμμετοχή: Κώστας Θεοδώρου ― το Θέατρο Τέχνης «Ακτίς Αελίου» σε ένα απόσπασμα από την παράσταση Ουτοπίξ).
14.10. Παρουσίαση του βιβλίου της Μαρίας Στασινοπούλου Κυρία, με θυμάστε; 
4.11. Παρουσίαση του βιβλίου του Γιώργου Χρονά Σάββατο.
7.11. Συγκλίσεις/Αποκλίσεις, 4 (διαβάζουν: Κούλα Αδαλόγλου, Βικτωρία Καπλάνη, Μάκης Καραγιάννης ― video art: Σταύρος Παναγιωτάκης ― θέατρο: η ομάδα Αngelus Novus σε ένα απόσπασμα από τις Ικέτιδες).
14.11. «Περπατώντας στην Πόλη με τον Θωμά Κοροβίνη». Ομιλία και προβολή.

Στη λειτουργία του «Underground Εντευκτήριο» συνέδραμαν εθελοντικά αλλά και συστηματικά, επί σειρά ετών, η Λένα Μαυρογένους και ο πρόωρα χαμένος σύζυγός της (και αδελφικός μου φίλος) Δημήτρης Πλαζομίτης. Ακόμη, περιστασιακά, ποικίλες ανάγκες έχουν κατά καιρούς καλύψει, επίσης εθελοντικά, οι: Σάκης Βαβαλίδης (λήψεις video), Γιάννης Επαμεινώνδας, Κώστας Μαρίνος, Ζαφείρης Νικήτας, Δημήτρης Η. Παστουρματζής, Σαρίφ Ραμάν, Ελένη Χοντολίδου. 

Όταν ο Δήμος εξόφθαλμα παρανομεί

Η Βάνα Χαραλαμπίδου, πρόσωπο σεβαστό στην πόλη, για την προσφορά της στη δημοσιογραφία και στην πολιτιστική ζωή της Θεσσαλονίκης, κυρίως με τη δημιουργία και τη δημιουργική διεύθυνση του 9,58, του "πολιτιστικού ραδιοφώνου" της ΕΡΤ3, καταγγέλλει με δικαιολογημένη οργή την παρατεταμένη και ηθελημένη αβελτηρία διαδοχικών διοικήσεων του Δήμου Θεσσαλονίκης (της παρούσης συμπεριλαμβανομένης)  αλλά και τη συστηματική αγνόηση δικαστικών αποφάσεων. ― Γ.Κ.

της Βάνας Χαραλαμπίδου

πηγή: http://www.parallaximag.gr

Θα μου  επιτρέψετε ελπίζω να απασχολήσω τις φιλόξενες σελίδες σας με ένα ζήτημα, που αφορά μεν πρωτίστως ιδιώτες, είναι όμως ενδεικτικό της νοοτροπίας των δημοτικών αρχόντων και λοιπών δημοσίων λειτουργών έναντι των πολιτών.

Από το 1987, 27 και πλέον χρόνια πριν, - σχεδόν τρεις δεκαετίες -, το ελληνικό δημόσιο χαρακτήρισε ιδιωτικό οικόπεδο 1800 τμ., που βρίσκεται στην περιοχή Παλαιού Σταθμού, ως χώρο ανέγερσης σχολείου μαζί με άλλα 8.000 τμ., εντάσσοντάς το στα «υπό απαλλοτρίωση» οικόπεδα.

Όλο αυτό το διάστημα, αναμένοντας τη σχετική αποζημίωσή, το ακίνητο δεν μπορεί με κανένα τρόπο να αξιοποιηθεί να  πωληθεί, να  ανοικοδομηθεί, ούτε να εκμισθωθεί, αφού η λογική υπαγορεύει να μην επενδύεις σε οικόπεδο «υπό απαλλοτρίωση». Επιπλέον, με την ισχύουσα φορολογική νομοθεσία η «ιδιοκτησία» αυτή επιβαρύνει τον οικογενειακό προϋπολογισμό με συντριπτικούς φόρους, ενώ στην πραγματικότητα οι νόμιμοι ιδιοκτήτες κανένα δικαίωμα δεν έχουν σ’ αυτήν.

Η υπόθεση εκδικάστηκε το 2008. Η απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, είναι καταπέλτης για το ελληνικό Δημόσιο, κρίνει αντισυνταγματική τη δέσμευση ιδιωτικού οικοπέδου για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς να προχωρά η απαλλοτρίωση του, και ζητά την υποχρεωτική άρση του χαρακτηρισμού και την απόδοση του ακινήτου ή την άμεση αποζημίωση των δικαιούχων. Παρ’ όλα αυτά το προηγούμενο Δημοτικό Συμβούλιο Θεσσαλονίκης, (με Δήμαρχο τον γνωστό καταδικασμένο ισόβια για κατάχρηση δημοσίου χρήματος Β. Παπαγεωργόπουλο) και με την γελοία επίκληση της αντίδρασης «οικολόγων» και «αριστερών», αγνόησε επιδεικτικά την απόφαση και ψήφισε τον Οκτώβριο του 2009 τον επαναχαρακτηρισμό του οικοπέδου ως χώρο ανέγερσης σχολείου, αγνοώντας το αντισυνταγματικό αυτής της ενέργειας (άρθρο 95 παρ. 5 του Συντάγματος του 1975/1986/2001: «η Διοίκηση έχει υποχρέωση να συμμορφώνεται προς τις δικαστικές αποφάσεις. Η παραβίαση της υποχρέωσης αυτής γεννά ευθύνη για κάθε αρμόδιο όργανο, όπως ο νόμος ορίζει»). Περιφρόνησαν μια κατηγορηματική δικαστική απόφαση, που δεν εφεσιβάλλεται, ούτε αναιρείται, αδικώντας κατάφωρα πολίτες, που περίμεναν υπομονετικά χρόνια ολόκληρα να αποζημιωθούν για να υλοποιηθεί ο λόγος που τους στερεί την περιουσία τους, και ενώ όλοι γνωρίζουν ότι το ελληνικό δημόσιο κυριολεκτικά αδυνατεί να πληρώσει στους δύσκολους καιρούς μας οποιαδήποτε απαλλοτρίωση.

Με σχετικά του έγγραφα ο Συνήγορος του Πολίτη, επίσης επισημαίνει το μέγεθος της παρανομίας του Δήμου εναντίον πολιτών, επικαλείται τις διατάξεις του αρ. 17 παρ. 2 του Συντάγματος και ζητά τη συμμόρφωση του Δήμου προς την ανέκκλητη απόφαση των δικαστηρίων. Παρ’ όλα αυτά η Διοίκηση του Δήμου, οι προηγούμενες, αλλά και η παρούσα του περί άλλα τυρβάζοντος Γ. Μπουτάρη, κωφεύουν. Ούτε η κοινοποίηση των δικαστικών αποφάσεων, ούτε τα αλλεπάλληλα έγγραφα του Συνηγόρου του Πολίτη, ούτε οι επιστολές προς τον Δήμαρχο και Δημοτικούς  Συμβούλους, ούτε τα σχετικά δημοσιεύματα στον Τύπο, ούτε οι προσφυγές σε υπουργούς και γενικούς γραμματείς Παιδείας και Δημοσίων Έργων, ούτε οι προσωπικές επαφές με τον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Π. Αβραμόπουλο, αντιδημάρχους κλπ. κλπ. της παρούσας δημοτικής αρχής, είναι ικανά να διαταράξουν την αδιαφορία και μακαριότητά τους.

Ούτε μία φορά δεν μπήκαν στον κόπο να απευθυνθούν στους εγκαλούντες πολίτες. Εικοσιπέντε οικόπεδα είναι χαρακτηρισμένα από το Δήμο για αντίστοιχα έργα κι αν ακόμη υποτεθεί ότι βρίσκουμε λεφτά για να κάνουμε τρία ή τέσσερα σχολεία, το δικό σας δεν θα περιλαμβάνεται, αφού στην περιοχή δεν υπάρχει πυκνή κατοίκηση, διευκρίνισε ο αρμόδιος αντιδήμαρχος  Α. Κουράκης προ διετίας, υποσχόμενος να «δει» το θέμα, και να εισηγηθεί αποδέσμευση του ακινήτου, κάτι που πολύ απλά δεν έκανε. Όλοι μοιάζει να εντυπωσιάζονται από την υπόθεση, διαβεβαιώνουν ότι οι δικαιούχοι δημότες έχουν απόλυτο δίκιο και αμέσως μετά καταχωνιάζουν την υπόθεση στα βάθη των συρταριών. Απολύτως ασυνείδητοι, ανεύθυνοι και ανίκανοι να διαχειριστούν ένα ζήτημα ζωής για αυτούς τους οποίους κατάφωρα αδικούν, κλέβουν στην ουσία πολίτες, από τους οποίους αφαιρούν το δικαίωμα στην ιδιοκτησία τους. Αν οι προηγούμενοι εκτός των άλλων αθλιοτήτων που διέπραξαν, καταχράστηκαν και δημόσιο χρήμα, οι παρόντες, - τάχα μου δήθεν διαφορετικοί, κύμβαλα αλαλάζοντα στην πραγματικότητα -, ασκώντας ακριβώς την ίδια πολιτική, καταχρώνται εκτός από την εξουσία που τους δόθηκε, με τον πιο απροκάλυπτο τρόπο και ιδιωτικό χρήμα.

Ήδη, στις 18.6.2013 κατατέθηκε στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης μηνυτήρια αναφορά κατά του νυν Δημάρχου Θεσσαλονίκης και παντός υπευθύνου, για κατάχρηση εξουσίας και παράβαση καθήκοντος, η εκδίκαση της οποίας εκκρεμεί και με τον ρυθμό που λειτουργούν οι δικαστικές αρχές φαίνεται πως θα εκκρεμεί για καιρό ακόμη…

Δυστυχώς για τους πολίτες στην Ελλάδα οι υπηρεσίες του ελληνικού Δημοσίου έχουν εθιστεί όχι μόνο να μην σέβονται αλλά και να αγνοούν τις αποφάσεις των δικαστηρίων, όταν δικαιώνουν τον πολίτη. Άλλωστε, αυτό επικαλέστηκε προ τριετίας το γραφείο του τέως υπουργού Δικαιοσύνης  Χ. Καστανίδη, όταν ζητήθηκε η παρέμβασή του για τη μη συμμόρφωση του Δήμου προς τη δικαστική απόφαση. Οι δημόσιοι λειτουργοί προσβλέποντας στην ατιμωρησία, δεν διστάζουν να διαπράττουν ακόμη και μια τέτοια εξόφθαλμη παρανομία.

Όσο για την επίκληση του «δημοσίου συμφέροντος», στις σχετικές αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου, κραυγαλέο εμπαιγμό αποτελούν, αφού κανένα δημόσιο συμφέρον δεν εξυπηρετείται, ούτε θα εξυπηρετηθεί για πολλές ακόμη δεκαετίες από ένα παραπαίον και πτωχευμένο κράτος.

Να σημειωθεί επιπλέον ότι το υπόλοιπο οικόπεδο των 8.000 τμ., που κατά το μεγαλύτερο μέρος του ανήκει στο Δημόσιο, είναι υπέρ αρκετό για να στεγάσει όσα σχολεία, γυμνάσια και νηπιαγωγεία απαιτούνται, όταν και αν ποτέ καταστεί εφικτό να κτιστούν.

Κι επειδή πολύ σύντομα θ’ αρχίσουν και στη Θεσσαλονίκη οι τηλεοπτικές εμφανίσεις και οι κούφιοι προεκλογικοί λόγοι των Δημοτικών Εκλογών ενώπιον αφελών χειροκροτητών και λοιπών παρατρεχάμενων, ίσως είναι καιρός κάποιοι δημότες που εντυπωσιάζονται από γελοίες γραφικότητες, - το life style, τα τατουάζ, τα σκουλαρίκια, τους «ενεργούς σεξουαλικά» δημάρχους και την παρέα τους που κατέλαβε όλα τα δημόσια αξιώματα, (τους οποίους έσπευσαν να «στηρίξουν» γνωστοί αρχομανείς και λαμόγια όλων των αποχρώσεων της κεντρικής πολιτικής σκηνής) -, οι πολίτες που ανέχονται την απίστευτη έλλειψη καθαριότητας στην πόλη, τη διαιωνιζόμενη ακαλαισθησία στους δημόσιους χώρους, την πολιτική του «πανσέ» στους υποτιθέμενους «χώρους πρασίνου», τις επιλεκτικές πεζοδρομήσεις προς όφελος ημετέρων, την ανελέητη κατάληψη πεζοδρομίων από προσοδοφόρα για τα ταμεία του Δήμου τραπεζοκαθίσματα, και το αθάνατο πολιτιστικό κιτς, να δουν τα κάλπικα νομίσματα και από τις δύο όψεις τους και να καταλάβουν ότι δεν μπορούν να ψηφίζουν δια της εις άτοπον απαγωγής.

Τέλλος Φίλης: Η εμμονή του πάθους (για τη Μαργκερίτ Ντυράς)

Μαργκερίτ Ντυράς. Μετέωρο πάθος. Μετ.: Βάσω Μέντζου. Αθήνα, Ολκός 2013, 192 σελ.

Διαβάζοντας τη μακροσκελή συνέντευξη της Μαργκαρίτ Ντυράς στη Λεοπολντίνα Παλλότα Ντέλα Τόρρε, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Ολκός», σχεδόν ταυτόχρονα με τη γαλλική έκδοση κατάλαβα τι είναι αυτό που με γοητεύει χρόνια τώρα στη γυναίκα αυτή με ό,τι καταπιάνεται: Η απόσταση. Η ηθελημένη απόσταση του οικείου. Είναι αυτή η δεύτερη, ταυτόχρονη, αντικειμενική ματιά την ώρα της πιο εξαντλητικής περιγραφής, αυτό που στην πραγματική ζωή ονομάζουμε συναισθηματική κυκλοθυμία και στην τέχνη στυλ. 
Κι η Ντυράς έχει αυτό το στυλ που την κάνει μοναδική.

Επίσης, η Ντυράς έχει την ιδιότητα να σε κάνει την αγαπάς ή να την προσπερνάς ως αόρατη, ανάλογα με το μέγεθος που αποφασίζεις να καταλάβει στη ζωή σου ένα βιβλίο. 
Η Ντυράς των καφενείων, των μπιστρό, των αγώνων, του φεμινισμού και της λογοτεχνίας. Η γυναίκα που θέλησε να εφεύρει τη δική της κινηματογραφική γλώσσα, τον δικό της φιλμικό χρόνο, και δεν δίστασε να τσακωθεί με τους σημαντικότερους σκηνοθέτες γι’ αυτό. Η συγγραφέας της αναλυτικής περιγραφής, με τέτοια επιλεκτικότητα που αισθάνεσαι τις λέξεις της να σου ψιθυρίζουν στο αυτί σου, ξεχνώντας ότι αυτό που διαβάζεις είναι ένα κείμενο επινόησης κι όχι εξομολόγησης. 
Όταν λοιπόν πέφτει στα χέρια σου μια συνέντευξή της, τόσο αναλυτική σχεδόν σαν αυτοβιογραφία, ο πλούτος από τις λεπτομέρειες μιας ζωής που η λέξη πάθος είναι κυρίαρχη, σε απογειώνει. Όχι τόσο για τα μυστικά βιογραφικά στοιχεία που καταθέτει όσο για τον τρόπο που βλέπεις πως ένας πραγματικά διανοούμενος αντιμετωπίζει τη ζωή. 


Στο γοητευτικό αυτό βιβλίο, η Ντυράς μιλά με το γνωστό της, σκληρό, κυνικό στυλ και την οξύμωρη, για τους μη μυημένους, τοποθέτηση της στα γεγονότα. Μιλά σχεδόν για όλα, χωρίς ίχνος ταμπού και ωραιοποίησης της περσόνας της. Για τον έρωτα, το γράψιμο, την Αριστερά και την Αντίσταση, τους φίλους της και τους ή­ρωές της, το θέατρο, τον κινηματογράφο και το πάθος που τα προσέγγισε όλα αυτά, διατηρώντας ―πέρα από την προσωπική της ανεξαρτησία― και τη δική της μοναδική οπτική. 


Η Ντυράς μπορεί να έγινε διεθνώς γνωστή με τον Εραστή, βιβλίο που της χάρισε πολλαπλές εκδόσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, βραβεία κι αποδοχή, αλλά ποτέ δεν έπαψε είτε στη λογοτεχνία, είτε στο θέατρο και ιδιαίτερα στον κινηματογράφο να αναζητεί ένα ιδιαίτερο, εντελώς ειλικρινές και βαθιά στοχαστικό προσωπικό της στίγμα. Ουσιαστικά, όπως κάθε μεγαλος δημιουργός, έγραψε ένα βιβλιο, μία ταινία κι ένα θεατρικο· απλώς κάθε φορα επέλεγε μια άλλη απόσταση για να μιλήσει για το ίδιο θέμα. Ταυτόχρονα, διεκδίκησε θέση στην κοινωνία, ακόμη και τις εποχές της σιωπής μετά την επιτυχία. Το ίδιο έκανε και στην προσωπική της ζωή. Οι επιλογές της ήταν επιλογές ανθρώπου που δεν φοβήθηκε ούτε στιγμή να αναμετρηθεί με τα πάθη του, να εξοικειωθεί με αυτά και να τα υπερασπιστεί με όλα τα όπλα της διανοίας που κατείχε.

Σκέφτομαι, στην εποχή των ανθρώπων copy paste, αν ποτέ καταφέρουμε να αναδείξουμε τέτοιους ανεξάρτητους πνευματικούς ανθρώπους και να τους αφήσουμε να μας παρασύρουν στις αναζητήσεις τους, με πιάνει θλίψη και ξαναγυρνώ στο βιβλίο για να το διαβάσω άλλη μια φορά. Αυτή τη φορά σαν μαθήματα επιβίωσης σε έναν κόσμο που πνίγεται μέσα στα αυτονόητα κλισέ· έναν κόσμο που τη θεϊκή υπόσταση της ανθρώπινης ιδιότητας την οποία περιείχε την έκανε ένα περιττό μάθημα πτυχίου που δεν αξίζει να έχει την αναγνώριση κανενός.

[Δημοσιεύτηκε στο περ. Εντευκτήριο, τχ. 101, 2013. Αναδημοσιεύεται εδώ με αφορμή τη συμπλήρωση σήμερα 16 χρόνων από τον θάνατό της.]

Η γνωριμία μου με τον Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς Τζουγκασβίλι (Ιωσήφ Στάλιν)

του Δημήτρη Τσίτου

πηγή: Facebook

Την 5η Μαρτίου συμπληρώνονται 61 χρόνια από το θάνατο του Στάλιν. Με αφορμή αυτή την επέτειο μου ήρθε στο νου η γνωριμία που έκανα μαζί του την άνοιξη του 1951.

Η συνάντηση έγινε στο σπίτι μας στην Ξάνθη, στη Λεωρόφο Καβάλας 156 – δίπλα στην κλινική του Πετρόχειλου και κολλητά στο τρίτο δημοτικό σχολείο. Το σπίτι αυτό ήταν του παππού μου – Οικονόμος και Πρωτοσύγκελος της Μητρόπολης Ξάνθης, ο Παπα-Δημήτριος Τσίτος - ο οποίος είχε πεθάνει στην κατοχή στην Αθήνα, κυνηγημένος από τους Βουλγάρους (είχε προηγούμενα μαζί τους από τον πρώτο πόλεμο) όταν μπήκαν στην Ξάνθη με τους Γερμανούς στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Αργότερα, όταν τα πράγματα τακτοποιήθηκαν, το 1954 το Ελληνικό Δημόσιο έκανε κατάσχεση στο σπίτι μας και για ένα διάστημα λειτούργησε ως το Υγειονομικό Κέντρο της Ξάνθης.

Όταν τον πρωτοείδα, τον Στάλιν, θυμούμαι ότι ήμουνα σε ένα δωμάτιο του ισογείου.
Αμέσως, μου έκαναν εντύπωση τα μεγάλα του μουστάκια. Ήταν ένα χαρακτηριστικό που κυριαρχούσε στο πρόσωπό του. Κάλυπταν μεγάλο μέρος του προσώπου του και είχαν μια περίεργη αρχιτεκτονική τοποθέτηση στο σύνολο των υπολοίπων χαρακτηριστικών. Δεν ξέφευγε ούτε μία τρίχα –προφανώς χρησιμοποιούσε μαντέκα- και ήταν καλοσχηματισμένα και με μεγάλη ακρίβεια. Δεν μπορούσες, όμως, να πεις, με ασφάλεια, αν προσέθεταν ή αν αφαιρούσαν από τα υπόλοιπα στοιχεία της έκφρασης. Πάντως, ήταν εξόχως επιβλητικά με εκείνο το μαύρο - γκρι χρώμα τους. Ήταν το πρώτο σημείο όπου έπεφταν τα μάτια σου.

Αφού καρφώθηκα για ένα διάστημα εκεί, στα μουστάκια, το βλέμμα μου κινήθηκε στα μάτια του. Τα μάτια του είχαν κάτι το περίεργο, κι αυτά. Σκουρόχρωμες κόρες, με μια έντονη έκφραση, πολύ δυναμική και διαπεραστική –όσο κι αν δεν ήθελες να σε ψάξουν-, και δεν μπορούσες να καταλάβεις αν ήταν ένα υπομειδίαμα ότι ένιωθε ευχαρίστηση που σε έβλεπε, ή μια απειλή για το τι θα μπορούσες να πάθεις. Ένιωθες, όμως, αμέσως και τα δύο αυτά συναισθήματα χωρίς να είναι δυνατόν να απομονώσεις το ένα από το άλλο.

Τα μαλλιά του γκρι, από μαύρα ζινάτα και ασημιά, ήταν χτενισμένα προς τα πίσω και χωρίς χωρίστρα. Ήταν ίσια μαλλιά, γερά, ατίθασα και εύκολα καταλάβαινες ότι ήθελαν να ξεφύγουν από τη φόρμα που τους είχαν δώσει, όμως κάτι τα κρατούσε στη θέση τους.

Η μύτη του μεγάλη αλλά όχι ενοχλητική, κρατούσε σε ισορροπία όλα τα άλλα χαρακτηριστικά του προσώπου.

Το ντύσιμό του ήταν, κι αυτό, εντυπωσιακό. Κάπως κλασικό χακί χρώμα με κουμπωτό γιακά απ' όπου φαινόταν στο μέσα μια άκρη από ένα άσπρο πουκάμισο. Στην αριστερή μεριά ήταν καρφιτσωμένο ένα χρυσό αστέρι με μια κόκκινη κορδέλα και μου έκανε μεγάλη εντύπωση αυτή η απλότητα, μιας και θα μπορούσε να βάλει στο σακάκι του όσα παράσημα θα ήθελε ώστε να έχει εκείνη την όμορφη ποικιλία χρωμάτων που προκαλούν δέος και σεβασμό σε όσους δεν τα έχουν.
Στο δεξί του χέρι είχε ένα τσιγάρο ενώ το αριστερό δεν φαινόταν θα θέλει να το χρησιμοποιήσει – τουλάχιστον αυτή την εντύπωση είχα αποκομίσει. Γούστα, όμως, είναι αυτά.

Στέκονταν εκεί, απέναντί μου, με κοίταζε – τον κοίταζα και ενώ αυτός δεν έκανε καμιά προσπάθεια να απαγκιστρωθεί από το βλέμμα μου, εγώ δεν μπορούσα να ξεφύγω από το δικό του. Είχα αρχίσει να αισθάνομαι άβολα, κάτι με έσφιγγε.

Από τη στενόχωρη, πια, κατάσταση με λύτρωσε η μητέρα μου.

«Τον βλέπεις τον Στάλιν; Κοίταξέ τον καλά. Πολύ καλά. Αν δεν φας όλο το φαγητό σου, θα σε φάει. Και να ξέρεις, δεν αστειεύεται. Δες τον πως σε κοιτάει.»

Έφερε τη φωτογραφία του Στάλιν πιο κοντά μου.

Από τότε, και για κάποιο διάστημα, με τον Στάλιν συναντιόμασταν σχεδόν κάθε μέρα –γιατί ήμουν ένα άφαγο και μίζερο παιδί. Δεν χρειάσθηκε ποτέ να συζητήσουμε. Τον κοίταζα, με κοίταζε και τα βρίσκαμε. 

Δεν μπορώ να πω… όντως με βοήθησε να αναπτυχθώ σωστά τρώγοντας ότι έπρεπε και όσο έπρεπε και μάλιστα χωρίς αντιλογίες, προς ανακούφιση της μητέρας μου.

Θυμούμαι ακόμη και τώρα εκείνη τη γνωριμία…

Greek Horror Story

Το American Horror Story σημειώνει μεγάλη επιτυχία. Το ελληνικό όχι...

του Κοσμά Βίδου

πηγή: www.tovima.gr

Το ελληνικό success story θυμίζει πλέον τα Παραμύθια της Χαλιμάς. Γιατί η φτώχεια αντέχεται, η κοροϊδία όχι πια

Παρακολουθούσα στην τηλεόραση μια από εκείνες τις γυναίκες πολιτικούς που περιφέρονται στα κανάλια, με σκοπό να διαφημίσουν την προσφορά των κομμάτων τους (και της αφεντιάς τους) στην ανόρθωση της υπερήφανης πατρίδας, να μιλάει για το οσονούπω τέλος των δυσκολιών, για την ανατολή μιας εποχής ανάπτυξης, ευημερίας και ευτυχίας, για την επίτευξη των στόχων της κυβέρνησης. Εμοιαζε με εκείνες τις βυθισμένες σε παραισθήσεις μάγισσες του «American Horror Story» (της αγαπημένης μου σειράς τρόμου), τις γυναίκες που έχουν παραφρονήσει και έχουν χάσει την επαφή με τον πραγματικό κόσμο, μιλώντας σε διαλέκτους που δεν καταλαβαίνει κανένας και προβλέποντας ένα μέλλον που δεν θα έρθει ποτέ, γιατί στο μεταξύ θα έχει τελειώσει το επεισόδιο στο οποίο πρωταγωνιστούν.

Και αν στην εν λόγω σειρά, ένεκα μυθοπλασίας, όλα μπορεί να συμβούν στο επόμενο επεισόδιο, ακόμη και να επαληθευτούν οι πιο τρελές προβλέψεις τους, στο σίριαλ της καθημερινότητάς μας (σε θρίλερ εξελίχθηκε και αυτό) δεν υπάρχει περιθώριο για θαύματα. Ούτε υπάρχουν ξόρκια που μπορούν να υποχρεώσουν τους πιστωτές μας να μας χαρίσουν τα χρωστούμενα, που μπορούν να κάνουν αυτό το απερίγραπτο κράτος, απαλλαγμένο από τα βαρίδια του παρελθόντος, να λάμψει εν πλήρει δόξα και τιμή προκαλώντας διεθνή θαυμασμό, που μπορούν να θεραπεύσουν τις γαγγραινιασμένες πληγές της νοοτροπίας μας και να μας μετατρέψουν σε αυτό που θα θέλαμε να είμαστε (και που στο παρελθόν νομίζαμε ότι είμαστε), στους επίλεκτους της φυλής των Ευρωπαίων.

Μου φάνηκε εκείνη η κυρία, όπως και οι συνάδελφοί της που επιμένουν να περιγράφουν μια πραγματικότητα που δεν υπάρχει, θλιβερή. Αλλά και επικίνδυνη μέσα από την (ύποπτη) επιμονή της να μας πείσει ότι το ευτυχές μέλλον οσονούπω χτυπάει την πόρτα μας, τη στιγμή που, όπως καθημερινά γίνεται εμφανές, ο μόνος που πρόκειται να χτυπήσει την πόρτα μας ξανά και ξανά είναι ο φοροεισπράκτορας. Πώς θα μπορούσα εξάλλου να χαρώ με τη χαρά της όταν κάθε ματιά γύρω μου συλλέγει μόνο απογοήτευση και θλίψη; Δεκάδες οι φίλοι που παραμένουν χωρίς δουλειά - και δεν προβλέπεται να βρουν. Κάποιοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Ελλάδα. Αλλοι ζουν με τις συντάξεις των γονιών τους - «ντρέπομαι, στα 50 μου, να παίρνω χαρτζιλίκι από τη μάνα μου» λέει ο Γ. Αρκετοί εκείνοι που βρήκαν (κάτι σαν) δουλειά, αλλά δεν πληρώνονται ή πληρώνονται με μισθούς της πείνας, ή εργάζονται ανασφάλιστοι και δεν τολμάνε να το καταγγείλουν γιατί προτιμάνε τα «μαύρα» 400 ευρώ τον μήνα από το τίποτε. Για όλους αυτούς εγώ, που και δουλειά έχω ακόμη και πληρώνομαι, είμαι ο προνομιούχος, κάτι σαν τα πλουσιόπαιδα που περιγράφουν τα μυθιστορήματα που διαδραματίζονται στη γερμανική κατοχή (του '40): εκείνα που, όταν τα άλλα παιδιά έτρωγαν χώμα για να χορτάσουν, έβγαιναν στον δρόμο κρατώντας μια μεγάλη φέτα ψωμί αλειμμένη με βούτυρο και μαρμελάδα, προκαλώντας φθόνο. Ωσπου να έρθει και η δική μου σειρά;

Δεν χρειάζεται να αναφερθώ και στην υπερφορολόγηση, στη φοροδιαφυγή που ανθεί, στη διάλυση του συστήματος Υγείας, στην επιδεινούμενη κατάσταση της εκπαίδευσης, στο δίκιο μας που το χάνουμε και δεν θα το βρούμε, ακόμη και αν τάξουμε φανουρόπιτα στον θαυματουργό άγιο, για να επιβεβαιώσω ότι ζούμε σε έναν κόσμο πτωχευμένο. Ολοι, πλην των πολιτικών που βγαίνουν στα «παράθυρα» για να περιγράψουν το χάλι και τη σκλαβιά μας ως μια εποχή μετάβασης που μας οδηγεί (σε λίγους μήνες!) στον παράδεισο. «Η φτώχεια αντέχεται, την έχω ξαναζήσει και δεν έπαθα τίποτε, αυτό όμως που δεν αντέχω, αγαπητέ μου, είναι η κοροϊδία» έλεγε την περασμένη Τετάρτη στη λαϊκή της γειτονιάς μου ένας παππούς. Σκέφτομαι τα λόγια του κάθε φορά που βλέπω στο γυαλί τους προφήτες της νέας, υπέρλαμπρης Ελλάδας να επιμένουν στο ψέμα τους. Να παρουσιάζουν το... Greek Horror Story ως success story.

Υποτιμώντας τη νοημοσύνη μας και επιβεβαιώνοντας ότι ακόμη και αν αυτή η χώρα δεν τρώει (όλα) τα παιδιά της (όπως ισχυρίζεται ο Κώστας Τριπολίτης με τους μελοποιημένους από τον Μίκη Θεοδωράκη στίχους του «Επιβάτη»), τα δουλεύει σίγουρα ψιλό γαζί. Και είναι, όπως είπε και ο παππούς, η αίσθηση της κοροϊδίας που με τσακίζει. 

ΥΓ.: Γράφει και άλλα ο Τριπολίτης στο τραγούδι του: «Επιβάτης στην υστερία αυτού του τόπου, που τα κόκαλα τσακίζει και τα όνειρα του ανθρώπου»...*Δημοσιεύθηκε στο BHmagazino την Κυριακή 2 Φεβρουαρίου 2014