Επιτροπή βραβείου Γιάννη Βαρβέρη 2016-2018

Γιάννης Βαρβέρης

[ ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων]

Με τη λήξη της διετούς θητείας της επιτροπής για το βραβείο Γιάννη Βαρβέρη σε πρωτοεμφανιζόμενο ποιητή, το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας Συγγραφέων αποφάσισε ότι για την επόμενη διετία (2016-2018), η επιτροπή για την απονομή του βραβείου που απονέμεται κάθε χρόνο από την Εταιρεία Συγγραφέων στη μνήμη του ποιητή και μέλους της Γιάννη Βαρβέρη, θα απαρτίζεται από τους συγγραφείς μέλη της Εταιρείας, Ηλία Κεφάλα, Δημήτρη Κοσμόπουλο και Μαρία Λαϊνά.

Υπενθυμίζεται ότι για το 2015, η απελθούσα επιτροπή η οποία απαρτιζόταν από τους Ερρίκο Μπελιέ, Νίκο Λάζαρη και Νίκο Δαββέτα έχει ήδη δημοσιοποιήσει τον βραχύ κατάλογο των υποψήφιων ποιητών, η οποία συνοδευόταν από το ακόλουθο κείμενο:

«Ο βραχύς κατάλογος των υποψήφιων ποιητών για το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου ποιητή που έχει θεσπίσει η Εταιρεία Συγγραφέων για να τιμήσει τη μνήμη του Γιάννη Βαρβέρη, έχει φέτος μιαν ιδιαιτερότητα. 

Ερρίκος Μπελιές

Συγκεκριμένα, ενώ η επιλογή των ποιητών που περιλαμβάνονται στον βραχύ κατάλογο αποφασίστηκε ομόφωνα στις 11 Απριλίου από την τριμελή επιτροπή που έχει συστήσει η Εταιρεία Συγγραφέων και η οποία απαρτιζόταν από τους Ερρίκο Μπελιέ, Νίκο Λάζαρη και Νίκο Δαββέτα, η αναγγελία γίνεται τώρα υποχρεωτικά μόνο από τα δύο μέλη της επιτροπής(από τον Νίκο Λάζαρη και τον Νίκο Δαββέτα) οι οποίοι τελικά θα υπογράφουν και το σκεπτικό της απονομής του βραβείου. Και τούτο, γιατί το τρίτο μέλος, ο πρόεδρος της επιτροπής και μέλος του Δ.Σ. της Εταιρείας, Ερρίκος Μπελιές απεβίωσε στις 19 Απριλίου μετά από μια σύντομη μάχη με τον καρκίνο, βυθίζοντας σε μιαν άφατη θλίψη τους οικείους, τους φίλους και τους συναδέλφους του στην Εταιρεία Συγγραφέων.

Με έντονη συναισθηματική φόρτιση, εκφράζοντας την οδύνη τους για την απώλεια του πολύτιμου συνεργάτη και ακριβού τους φίλου  Ερρίκου, (με τον οποίο συνεργάστηκαν άψογα) τα δύο, πλέον, μέλη της επιτροπής δήλωσαν προς το Δ.Σ. της Εταιρείας Συγγραφέων, ότι  τη βραδιά της απονομής του  βραβείου, θα έχουν, νοερά, στο πλάι τους τον  Ερρίκο Μπελιέ στη μνήμη του οποίου επιθυμούν να αφιερώσουν   τη φετινή εκδήλωση.

Οι ποιητές και οι ποιήτριες που περιλαμβάνονται στον βραχύ κατάλογο των υποψήφιων για το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου ποιητή στη μνήμη του Γιάννη Βαρβέρη, είναι, κατ’ αλφαβητική σειρά, οι εξής:

1. Ένο Αγκόλλι, Ποιητικό Αίτιο, εκδόσεις Εντευκτηρίου
2. Μαρία Θ. Αρχιμανδρίτη, Η μοναξιά της καμπύλης, εκδόσεις Κέδρος
3. Μαίρη Κλιγκάτση, Πλευρικά, εκδόσεις Γαβριηλίδης
4. Χρήστος Κολτσίδας, Τα Ορεινά, εκδόσεις Μελάνι
5. Κωνσταντίνα Κορρυβάντη, Μυθογονία, εκδόσεις Μανδραγόρας
6. Γιάννης Κοτσιφός, Ο πειρασμός της γραφής, εκδόσεις Μελάνι
7. Δάφνη Φαντριδάκη, Ακίδες, εκδόσεις Μανδραγόρας           

Το όνομα του νικητή θα ανακοινωθεί στο πλαίσιο ειδικής τελετής που θα πραγματοποιηθεί το ερχόμενο φθινόπωρο.

Το «Ποιητικό αίτιο» του Ένο Αγκόλλι στη μικρή λίστα των βραβείων του Αναγνώστη

Οι Κριτικές Επιτροπές ανακοίνωσαν τα υποψήφια βιβλία (μικρές λίστες) για τα Λογοτεχνικά Βραβεία του Αναγνώστη. Τα τελικά βραβεία θα ανακοινωθούν και θα απονεμηθούν την Δευτέρα 13 Ιουνίου 2016, 8μμ, στο μεγάλο αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη (Πειραιώς 138).


ΠΡΩΤΟΕΜΦΑΝΙΖΟΜΕΝΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ

Αγκόλι Ένο, Ποιητικό αίτιο, Εντευκτήριο.
Κλιγκάτση Μαίρη, Πλευρικά, Γαβριηλίδης.
Κολτσίδας Χρήστος, Τα ορεινά, Μελάνι.
Κορρυβάντη Κωνσταντίνα, Μυθογονία, Μανδραγόρας.
Λούντζης Αλέκος, ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ κάποια γράμματα για κάποια πράγματα. Γαβριηλίδης.
Οικονόμου Βασιλεία, Το υπόλοιπο της αφαίρεσης, Γκοβόστης.
 Παπαδοπούλου Ξένια, Το κάλεσμα του φασιανού, Ηριδανός.
Φαντριδάκη Δάφνη, Ακίδες, Μανδραγόρας.



ΠΡΩΤΟΕΜΦΑΝΙΖΟΜΕΝΟΙ ΣΤΗΝ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ 

Γεωργίου Βασιλεία, Η έκτη μέρα, Γαβριηλίδης
Μπάτρη Δέσποινα, Ή όλοι ή κανείς, Μεταίχμιο
Νικολακοπούλου Χαρά, Μέλισσες ιέρειες, Γαβριηλίδης
Περούλης Κώστας, Αυτόματα, Αντίποδες
Συμεωνίδης Θωμάς, Γίνε ο ήρωάς μου, Γαβριηλίδης
Σωτηρίου Κωνσταντία, Η Αϊσέ πάει διακοπές, Πατάκης
Σωφρονίου Σωφρόνης, Οι πρωτόπλαστοι, Το Ροδακιό


ΔΟΚΙΜΙΟ – ΜΕΛΕΤΗ

Αράγης Γιώργος, Νεοελληνική κριτική : Αξιολογικές διακρίσεις, Σοκόλη
Βογιατζόγλου Αθηνά, Ποίηση και πολεμική : Μία βιογραφία του Γιώργου Κοτζιούλα, Κίχλη
Δημακοπούλου Αδριανή, « Έρως φιλότητος», επίμετρο στο Μαργκαρέτε Μπούμπερ-Νόιμαν  «Μίλενα Από την Πράγα», Κίχλη
Ζουμπουλάκης Σταύρος, Υπό το φως του μυθιστορήματος, Πόλις.
Παναγιώτου Γιώργος,Μποτίλια στο πέλαγο : Κείμενα για την ποίηση του Γιώργου Σεφέρη, Κίχλη.
Πολυχρονάκης Δημήτρης,Πιερότοι ποιητές στην εποχή της παρακμής : Το γέλιο ως επιθανάτιος ρόγχος, Αλεξάνδρεια.
Αριστηνός Γιώργος, Τρία δοκίμια για τον Θανάση Βαλτινό, Βιβλιοπωλείον της Εστίας.
Βούλγαρη Σοφία, Η γραφή του ανέφικτου : Για την πεζογραφία του Γιώργου Χειμωνά, Μανδραγόρας.
Δεληγιώργη Αλεξάνδρα. Το κόκκινο της φωτιάς , Γαβριηλίδης.
Πολίτη Τζίνα,Η διαλεκτική εξουσίας/αντίστασης στη λογοτεχνία : Δοκίμια για το συμβόλαιο, το δαιμονικό, τις μέλισσες και τους δίκαιους, Νήσος.



ΔΙΗΓΗΜΑ – ΝΟΥΒΕΛΑ

Βαλτινός Θανάσης, Επείγουσα ανάγκη ελέου, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
Ελευθεράκης Δημήτρης, Η δύσκολη τέχνη,Αντίποδες
Κατσουλάρης Κώστας, Νυχτερινό ρεύμα,Πόλις
Κώτσιας Τηλέμαχος,  Οι δεινόσαυροι των Αθηνών. Ταξίδι σε λάθος χώρα,Πατάκη
Μαρούτσου Έλενα, Οι χυδαίες ορχιδέες,Κίχλη
Παπαμόσχος Ηλίας ,  Η αλεπού της σκάλας και άλλες ιστορίες,Κίχλη
Ρακόπουλος Θοδωρής,  Νυχτερίδα στην τσέπη, Νεφέλη
Συμπάρδης Γιώργος,  Μεγάλες γυναίκες,Μεταίχμιο,
Ταμβακάκης Φαίδων,  Η αναπαλαίωση,Βιβλιοπωλείον της Εστίας
Χουλιαράς Βασίλης, Ιστορίες από το αρχιπέλαγος Φουάν, Μελάνι


ΠΟΙΗΣΗ

Δημήτρης Αγγελής, Ένα ελάφι δακρύζει πάνω στο κρεβάτι μου, Πόλις.
Παναγιώτης Γαλανόπουλος ΣΤΟ ΔΙΑΒΟΛΟ κρύβουνε τις λεπτομέρειες (το φίδι ποίημα), κουκούτσι.
Άννα Γρίβα, Έτσι είναι τα πουλιά, Γαβριηλίδης.
Βασίλης Ζηλάκος, Το κελαηδιστό πουκάμισο, κουκούτσι.
Κατερίνα Ηλιοπούλου, Μια φορά κάθε τοπίο κι ολότελα, Μελάνι.
Βικτωρία Καπλάνη, Η άγνωστη φίλη, Γαβριηλίδης.
Ανθή Μαρωνίτη , Η μόνη της περιουσία, Άγρα.
Χαρά Ναούμ, Τα βράδια πίσω απ’ τα πουλιά, Μανδραγόρας
Ιορδάνης Παπαδόπουλος, Μπρα ντε φερ, ένας χειρισμός πρόγνωσης, Τυπωθήτω-λάλον ύδωρ.
Κυριάκος Συφιλτζόγλου, Στο σπίτι του κρεμασμένου, Θράκα.


ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

    Δημητρακάκη Άντζελα,  Αεροπλάστ, Βιβλιοπωλείον της Εστίας.
    Καράμπελα Χριστίνα, Ο  ψίθυρος της Ευδοκίας, Πόλις.
    Καρνέζης Πάνος, Οι φυγάδες, Πατάκη
    Καβανόζης Κώστας, Το χαρτόκουτο, Πατάκη
    Κολλιάκου Δήμητρα, Ήμισυ του παντός, Πατάκη
    Μαγκλίνης Ηλίας,Πρωινή γαλήνη, Μεταίχμιο.
    Νόλλας Δημήτρης, Μάρμαρα στη μέση,Ίκαρος
    Παπαδάκη Κάλλια,  Δενδρίτες, Πόλις
    Σωτηροπούλου Έρση,  Τι μένει από τη νύχτα, Πατάκη
    Φάις Μισέλ, Από το πουθενά, Πατάκη



ΠΑΙΔΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΕ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ

Ανωγιαννάκη Κατερίνα, Ο πρίγκιπας Μισός, εικ. Πετρούλα Κρίγκου,  Μεταίχμιο
Γαλανοπούλου Γεωργία, Ο Βόρακας, ο Κόρακας και η Σονάτα της Φανής, εικ. Βαγγέλης Παυλίδης, Πατάκης
Κυριτσόπουλος Αλέξης, Πηγαινέλα στα σύννεφα : Ένα παραμύθι εμπνευσμένο από τα ποιήματα του Γιώργου Σαραντάρη, εικ.  Αλέξης Κυριτσόπουλος,  Ίκαρος - Μουσείο Μπενάκη
Μαντουβάλου Σοφία, Η άπληστη χελώνα, εικ. Κέλλυ Ματαθία -Κόβο,  Καλέντης
Μπαμπέτα Ιωάννα, Διακοπές στη βεράντα, εικ. Φωτεινή Τίκκου, Μεταίχμιο
Παπαγιάννη Μαρία, Είχε απ’ όλα και είχε πολλά, εικ. Έφη Λαδά, Πατάκης
Τσιλινίκος Δημήτρης, Πιρούνια και μαχαίρια… στα μαχαίρια! : Και άλλες χιουμοριστικές ιστορίες, εικ. Μυρτώ Δεληβοριά, Πατάκης



ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ

Γιαννακόπουλος Σπύρος, Ο Τρύφωνας από τη Δρακολανδία, εικ. Πέτρος Χριστούλιας, Πατάκης
    Κλιάφα Αλεξάνδρα, Το πνεύμα του λιονταριού, εικ. Ευτυχία Τσουκαλά, Κέδρος
    Κουππάνου Άννα, Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε, εικ. Δέσποινα Μανώλαρου, Κέδρος- Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου
    Παπουτσάκη Αγάπη, Ιστορία του χωριού που ο καθένας μπορεί να είναι όπως είναι και να κάνει ότι θέλει, Πατάκης
    Φραγκούλη Φωτεινή, Ελιά στο πέλαγος, εικ. Εύη Τσακνιά, Πατάκης



ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ

    Δαρλάση Αγγελική, Όταν έφυγαν τ’ αγάλματα, Μεταίχμιο
    Δεληβοριά Μάγια, Ένας άγγελος στο ταβάνι μου, Κέδρος
    Δικαίου Ελένη, Ο άνεμος στα μαλλιά της, Πατάκης
    Ζώτου Μαριανίνα, Το πέρασμα στη Ναβίντια, Καστανιώτης
    Κοντολέων Άννα, Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα, Πατάκης
    Κουτσάκης Πολυχρόνης, Μια ανάσα μόνο, Πατάκης
    Μητσιάλη Αλεξάνδρα, Να με αντέχεις, Παπαδόπουλος
    Παναγιωτάκης Γιώργος, Αλάστρα : Το βιβλίο των δύο κόσμων, Πατάκης



ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΝΩΣΕΩΝ

Ρουσάκη Μαρία, Αίνιγμα στο Αιγαίο,Μίνωας
Στρούτση Λέλα, Η (μία και μοναδική) Μαύρη Θρούμπα, εικ. της ίδιας, Κέδρος
Τσερόλας Πάνος, Τζου, ο δεινόσαυρος Ανζού : (Και ένας κεφάλας), εικ. Λέλα Στρούτση, Κέδρος
Χριστοδούλου Πάνος, Πώς έμπλεξα με τη δικαιοσύνη και άλλες άγνωστες λέξεις, εικ. Λίλα Καλογερή, Παιδική Νομική Βιβλιοθήκη

ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Ελισάβετ Κοτζιά, κριτικός λογοτεχνίας, Μαρία Τοπάλη, ποιήτρια, κριτικός λογοτεχνίας, Γιώργος Περαντωνάκης, κριτικός λογοτεχνίας, Αριστοτέλης Σαΐνης, κριτικός λογοτεχνίας, Χρίστος Κυθρεώτης, συγγραφέας, Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, κριτικός λογοτεχνίας,  Έλενα Χουζούρη, συγγραφέας, κριτικός λογοτεχνίας

Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΒΙΒΛΙΩΝ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ
Αγγελική Αθανασοπούλου, βιβλιοθηκονόμος, Τζίνα Καλογήρου, καθηγήτρια, Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Βασίλης Παπαθεοδώρου, συγγραφέας, Ελένη Σβορώνου, συγγραφέας,
Δημήτρης Χαλκιόπουλος, γραφίστας, σχεδιαστής οπτικής επικοινωνίας

Ο Γιάννης Δούκας ξεχώρισε το «Ποιητικό Αίτιο» του Ένο Αγκόλλι ανάμεσα στα βιβλία του 2015

πηγή: http://popaganda.gr

Με τα διαβάσματα ν’ ακολουθούν τις δικές τους διαδρομές, εντός κι εκτός εγχώριας επικαιρότητας, από την ελληνόφωνη εκδοτική παραγωγή του 2015 θα ξεχώριζα, μεταξύ άλλων:

1. Τη Βιογραφία του Νάσου Βαγενά (Κέδρος), συγκέντρωση μιας ποιητικής διαδρομής σαράντα χρόνων από το Πεδίον Άρεως έως τη Νήσο των Μακάρων, σύσταση μιας ιδιοπροσωπίας πολυφωνικής, όπου ο μορφικός πειραματισμός και η προσωπική σχέση με την παράδοση καθίστανται βάσεις για την εκτέλεση συνεκτικών συλλήψεων και την άρτια εκπλήρωση ενός ποιητικού σχεδίου πρωτότυπου και διαρκώς εξελισσόμενου.
2. Συγκεντρωτική έκδοση και τα Ποιήματα 1982-2010 του Χριστόφορου Λιοντάκη (Γαβριηλίδης), τέσσερις συλλογές που έχουν ως συνδετικούς κρίκους την αναμάγευση του οικείου και του καθημερινού, είτε αυτό είναι το γνώριμο αστικό τοπίο, είτε οι παιδικές μνήμες της γενέθλιας γης, και τον εξανθρωπισμό του μυθικού, με την ανακαίνιση της κλασικής αρχαιότητας και των συμβόλων της.
3. Καλαίσθητο και απολαυστικό είναι το σπονδυλωτό Γιατί γράφω ποίηση του Χάρη Βλαβιανού (Άγρα), εξήντα δύο σύντομες, τρυφερές, χιουμοριστικές, αλλά και σπαρακτικές απαντήσεις στο ερώτημα του τίτλου, που αντλούν από την προσωπική εμπειρία, τη θεωρητική συγκρότηση και τις εκλεκτικές συγγένειες, για να μας δείξουν, με δυο λόγια, πώς διαμορφώνει τη δημιουργική ταυτότητά του ένας ποιητής.
4. Εκείνην, λόγου χάρη, που εξερευνά ο νεότατος και πρωτοεμφανιζόμενος Ένο Αγκόλλι στο Ποιητικό Αίτιο (Εκδόσεις Εντευκτηρίου), μια δυνατή πρώτη κατάθεση, στοχαστική, καλοδουλεμένη, υφολογικά περιπετειώδη και με βλέμμα που γνωρίζει ήδη πώς να προσεγγίζει συστηματικά την εμπειρία και να τη μεταπλάθει.
5. Σε άλλη επικράτεια, τέλος, ο Ευρωκομμουνισμός του Γιάννη Μπαλαμπανίδη (Πόλις), επεξεργασμένη εκδοχή της διδακτορικής του διατριβής, είναι μια υποδειγματικά δομημένη μελέτη, ιστορική αναδρομή σ’ ένα πολιτικό ρεύμα που μπόλιασε την αριστερή σκέψη και διεύρυνε τα όριά της∙ ιδιαιτέρως επίκαιρο σε μια εποχή όπου η Αριστερά θα όφειλε να διευρύνει τις συμμαχίες της και να επινοήσει εκ νέου τον εαυτό της, σε υγιή διεθνιστική βάση, ως υπέρμαχο κοινωνικών δικαιωμάτων, αλλά και ως φορέα πολιτισμού και αλληλεγγύης.

Γιάννης Δούκας

Η συγκινητική ποιητική γραφή της αθωότητας

του Δημήτρη Αθηνάκη

πηγή: http://www.kathimerini.gr

Το πρώτο βιβλίο ενός νεαρού ποιητή κρύβει μια κάποια συγκίνηση για τον αναγνώστη. Τα ποιήματα του Ενο Αγκόλλι (γενν. 1994), υπό τον τίτλο «Ποιητικό αίτιο» (εκδ. Εντευκτηρίου, 2015), επαναφέρουν τη λεγόμενη γραφή της αθωότητας: ανυποψίαστα –από φόρμες, σχολές και κριτική–, δυναμικά και γεμάτα από τον ενθουσιασμό της νιότης.

Ο Ενο Αγκόλλι προσφέρει μια εκδρομή σε έναν κόσμο που σιγά σιγά εξαφανίζεται και ο ποιητής αναλαμβάνει το καθήκον να τον διατηρήσει ζωντανό, ακμαίο. Ο κόσμος αυτός, ένα σύμπαν απροϋπόθετης αγάπης για τη ζωή στο τώρα και μελαγχολικής αναμονής για τη ζωή στο μέλλον, επισημαίνει το δημιουργικό μπλέξιμο του παρόντος και του μέλλοντος, ακυρώνοντας τον διαχωρισμό τους: πραγματικότητα και προσδοκία γίνονται ένα τρένο που καλύπτει το δρομολόγιο της καθημερινότητας κάθε ανθρώπου.

Ο ποιητής, εδώ, με τις φιλοσοφικές και ψυχολογικές του αναφορές, επισκευάζει τον χαλασμένο από την πολλή αλήθεια εαυτό και τον παραδίδει ως ένα όλον που αποτελείται απ’ όσα ήδη υπάρχουν και απ’ όσα είναι να ’ρθουν. Η γραφή της αθωότητας υπογραμμίζει, σχεδόν εν αγνοία του αναγνώστη, την ομορφιά που ξεχνιέται στη βιβλιοθήκη της γνωριμίας με τη δύσκολη ζωή: ανάμεσα στα ράφια της, κάπου χωμένη στη σκόνη του καιρού, αναδύεται η ξεχασμένη από καιρό λαχτάρα για πάθος και πάθη.

«Η μνήμη. Ο νευρώνας που εκτελεί τον οργασμό κι ο ίδιος που παγιδεύει τον χρόνο. Η φωτογραφία. Δειλή, επιφανειακή, σχεδόν τυχαία. Σχεδόν. Η σκουριά, η καρδιά και μια εσπέρα: Μη-με-λησμόνει», λέει ο Αγκόλλι, και ξεσκονίζει, ίδιο πανί, τις «ακαθαρσίες» που προκαλεί η πολλή εμπειρία της πραγματικότητας.

Το «Ποιητικό αίτιο» είναι η πρώιμη υπαρξιακή αναμέτρηση με την παιδικότητα, που δεν έχει να κάνει με την ηλικία· είναι η άχρονη παιδικότητα που σωματοποιεί το φαντασιακό και το μεταφράζει σε κορμί έτοιμο να γευτεί τις ατέλειες της πραγματικής ζωής.
Μένει να δούμε πώς το αίτιο της ποίησης θα γίνει –αν γίνει– αιτιατό. Και πώς, ακόμη πιο απλά, αυτή η αθωότητα θα συγκεραστεί με την ωρίμανση.

Η Δήμητρα Χριστοδούλου για το «Ποιητικό Αίτιο» του Ένο Αγκόλλι

πηγή: Facebook

Στο ταχυδρομείο οφείλω πολλά. Αργώ να ευχαριστήσω,βέβαια, αλλά προσπαθώ: [...]

Ένο Αγκόλλι, Ποιητικό Αίτιο [Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Εντευκτηρίου 2015] 

Με δύναμη, πρωτοτυπία,πνοή και φαντασία, 
με λόγο σύγχρονο και προσωπικό, 
με γερή αίσθηση της σκηνοθεσίας του ποιήματος 
και μ' έναν πλούτο βιωματικό που φανερά 
 αρδεύεται από ποιητική παιδεία, 
ο Ε.Α. στην πρώτη (!) του αυτή 
ποιητική συλλογή πείθει, 
ίσως μάλιστα και ν' αφοπλίζει. 

Μπράβο του!

Δ. Ν. Μαρωνίτης: Ο κλήρος της Αριστεράς

πηγή: www.tovima.gr

Για ευνόητους λόγους φιλόξενης επικαιρότητας προηγείται ένα απρόβλεπτο ποίημα επώνυμου μετανάστη που γεννήθηκε στην Αλβανία το 1994 και ύστερα από τρία χρόνια εγκαταστάθηκε με τους γονείς του στη Θεσσαλονίκη, όπου και μεγά­λωσε. Το όνομά του είναι Ενο Αγκόλλι. Εγινε δεκτός με ολική υποτροφία στο Κολλέγιο Ανατόλια και εφεξής σπούδασε σε διάφορα πανεπιστήμια του εξωτερικού, μελετώντας αναλυτι­κή Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου και στο βρετανικό Κέιμπριτζ. Το προκείμενο ποίημα, μαζί με άλλα τριάντα δύο, εξίσου απρόβλεπτα, ανή­κει στην πρώτη ποιητική του συλλογή, που φέρει τον τίτλο Ποιητικό Αίτιο, και κυκλοφόρησε στις φιλόξενες Εκ­δόσεις Εντευκτηρίου. Τίτλος του: «Τα μαλακά ρολόγια»· οι παραλείψεις ση­μειώνονται:

«Η μνήμη. Πεθαίνει μόνο αυτός που ξεχνιέται. / Τα όνειρα που δεν περά­στηκαν σε κανένα μητρώο. Τα ιστορι­κά λάθη. [...] Οι δείχτες που χάνουν τη φορά τους. Η διεύθυνση της μνήμης που ακυρώνει τη ζωή [...].

Η μνήμη. Το αόρατο κέντρο περι­φοράς της. Η αλλοίωση. Η αλλοτρί­ωση. Οι άλλοι. / Και το εγώ / ανοξεί­δωτο, ηλεκτροφόρο, ανηφατικό. [...] / Η φίλη και οι φίλοι. / Η παθολογία του νου. [...]

Ο νευρώνας που εκτελεί τον οργα­σμό και ο ίδιος που παγιδεύει τον χρό­νο. Η φωτογραφία. Δειλή, επιφάνεια­κή, σχεδόν τυχαία. Σχεδόν. Η σκουριά, η καρδιά και μια εσπέρα. [...] Η μνήμη / Η μνήμη τίνος;».

Θα μπορούσε το ποίημα αυτό ενός εικοσάρη μετανάστη να είναι η ψήφος στις σημερινές εκλογές ενός ογδοντάρη και βάλε. Ο οποίος επιμένει στον κλήρο της Αριστεράς, που την έσπειρε μέσα του στα επτά του χρόνια το οι­κογενειακό περιβάλλον, καπνεργατικό στο σύνολό του. Τα υπόλοιπα είναι αναποφάσιστα λόγια για τη σημερι­νή εκλογική περίσταση· θέμα τους: η Αριστερά και οι αριστεροί στη μέγγε­νη μιας αμοιβαίας ερώτησης. Ποιος απαξιώνει στις μέρες μας ποιον; Οι αριστεροί την Αριστερά; Η Αριστερά τους αριστερούς;

Να θυμίσω πως η λέξη εμφανίζεται ήδη στον Ομηρο με διπλή σημασία: τοπική και ηθική. Το «επ' αριστερά» σημαίνει «προς την αριστερή μεριά της μάχης»· «αριστερός» πάει να πει «δυσοίωνος», «δύστροπος». Και οι δύο χρήσεις και σημασίες επιβίωσαν στα νεότερα χρόνια: το αριστερό χέ­ρι υστερεί απέναντι στο δεξί, και στο γράψιμο θεωρούνταν ώς χτες ακόμη κακοσήμαδο. Οι βουλευτές που κά­θονται στο κοινοβούλιο στα αριστερά του προέδρου ανήκουν στα αριστερά κόμματα, που θεωρούνται ακραία και ατίθασα. Οι δύο πάντως όροι (Αριστερά - αριστεροί) είναι και δεν είναι συνώνυμοι. Ο πρώτος συναιρεί τον δεύτερο, ο δεύ­τερος εξειδικεύει τον πρώτο. Συνάμα, η Αριστερά (αφηρημένο ουσιαστικό ενικού αριθμού) υπονοεί μια μορφή ηγεσίας που ορίζει και ρυθμίζει τις τύχες των πληθυντικών οπαδών της, κρατώντας και το δικαίωμα της αυτορρύθμισης. Επιλέγει τα μέτρα και τα μέσα της πολιτικής της παρέμβα­σης στον δημόσιο βίο και μπορεί να είναι σύννομη ή παραβατική, συνερ­γατική ή αντίπαλη, αναλόγως με το ισχύον κάθε φορά καθεστώς και τις εφαρμογές του.

Η πρόσφατη ιστορία της Αριστεράς στον τόπο μας παραμένει εν μέρει αχαρτογράφητη, μολονότι πλησιάζει μάλ­λον στο τέλος της. Με τον Τσίπρα του υπόλοιπου ΣΥΡΙΖΑ για δεύτερη φορά υποψήφιο πρωθυπουργό της χώρας, να γράφει ανυποψίαστος τον επίλογό της, που ενδέχεται να αποδειχτεί επικήδει­ος. Πρόκειται στην ουσία για πολιτική καμπή μεταξύ τραγωδίας και παρω­δίας, αυταπάρνησης και ιδιοτέλειας, γενναιότητας και φυγομαχίας.

Ο ίδιος πάντως ο Τσίπρας φαντασιώνεται τον εαυτό του προορισμένο πρωθυπουργό για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Η αλήθεια είναι ότι έχει βρει το κόλπο να φέρνει τους άλλους σε αδιέ­ξοδο με τη μέθοδο του δούρειου ίππου. Παράδειγμα πρόσφατο ο τρόπος που εξεμαίευσε τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές τον περασμένο Δεκέμβρη, παγι­δεύοντας τον φίλαρχο Κουβέλη και τους περισσότερους βουλευτές της ΔΗΜΑΡ, ώστε να ματαιωθεί η εκλογή του Δήμα ως Προέδρου Δημοκρατίας, ενδεχόμε­νο που ίσως θα έδινε άλλη στροφή στα πολιτικά μας δρώμενα. Ετοιμος είναι εξάλλου να επαναλάβει τον ελιγμό του με τον Κουβέλη πάλι, ενόψει εκλογικής συνεργασίας της υπόλοιπης ΔΗΜΑΡ με το ΠαΣοΚ.

Ώς εδώ φτάνει και περισσεύει η μελαγχολική πρόγνωση για τις σημε­ρινές κρίσιμες εκλογές. Αλλάζοντας δρόμο, κλείνω με κάποιους στίχους του ίδιου μετανάστη ποιητή, με τον οποίο ξεκίνησα. Πρόκειται για τη δεύ­τερη στροφή από το πρώτο ποίημα της απρόβλεπτης συλλογής του, που όχι τυχαία επιγράφεται «Ποιητικό αίτιο»:

«Ω ξείν' αγγέλλειν Λακεδαιμονίοις ότι / άλλαξα γνώμη. / Παίρνω πίσω όλους τους στίχους, / όσα είπα και δεν είπα εδώ και χρόνια, / χρόνια της νιότης μου».

Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος για το «Ποιητικό Αίτιο» του Ένο Αγκόλλι

πηγή: www.tanea.gr (δημοσίευση: 11 Αυγούστου 2015)

φωτογραφία: Σάκης Καρακασίδης [2014]

Το θαύμα στις μέρες μας

Αν δεν προοριζόταν σχεδόν αποκλειστικά η εφημερίδα για να μας κάνει γνωστό το θαύμα που διαφορετικά θα παρέμενε άγνωστο, τότε θα πρέπει να αποχαιρετήσουμε κάθε προοπτική για μια ουσιαστική αλλαγή. Το θαύμα μπορεί να έχει τον χαρακτήρα μιας πρωτόφαντης ανατριχίλας που ακόμη και σε ηπιότερο ρυθμό υπόσχεται μια διαρκή αποκάλυψη. Οπως έγινε με ένα ρεπορτάζ δημοσιευμένο στα «ΝΕΑ» το περασμένο Σαββατοκύριακο με τρεις συγκλονιστικές φωτογραφίες μεταναστών. Με την πρώτη ν’ απεικονίζει αφγανούς μετανάστες σε ένα χωράφι ύστερα από μια αποτυχημένη προσπάθεια διείσδυσης στη σήραγγα της Μάγχης. Τη δεύτερη με μετανάστες που επιχειρούν να επιβιβαστούν σε ένα τρένο στον σταθμό της Γευγελής και την τρίτη με μετανάστες που φτάνουν στη Λέσβο μέσα σ’ ένα φουσκωτό (πέντε έχουν πέσει στο νερό για να φτάσουν μια ώρα νωρίτερα στη στεριά). 

Η σημασία του ρεπορτάζ και των φωτογραφιών έγκειται στο γεγονός πως όση αποκτήνωση και να έχουν προκαλέσει αντίστοιχες εικόνες στην τηλεόραση, αισθάνεσαι να αποκτάς κάτι από τη χαμένη σου ανθρωπιά, χωρίς τον φόβο – σύντομα τουλάχιστον – να την ξαναχάσεις. Αν όμως η προοπτική του θαύματος δύσκολα μπορεί να συνδυαστεί με τις φωτογραφίες των μεταναστών, είναι αμέσως αναγνωρίσιμο σε μια άλλη περίπτωση. Ο λόγος δεν είναι για την ποίηση αυτή καθ’ εαυτήν, αν και πρόκειται για έναν ποιητή και για ένα ποιητικό βιβλίο. 

φωτογραφία: Βλάσσης Χρυσόπουλος [2015]

Ο τίτλος τού βιβλίου είναι «Ποιητικό αίτιο» και το όνομα του ποιητή Ενο Αγκόλι. Πώς ξαφνικά ένας νεαρός, που γεννήθηκε στην Αλβανία πριν από είκοσι ένα χρόνια και σπουδάζει σήμερα Αναλυτική Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, έγραψε ποιήματα που αναγνωρίζεις μέσα τους μπολιασμένη μια αμιγή εκδοχή του ευρωπαϊκού πολιτισμού; Δεν είναι τόσο η συνύπαρξη ονομάτων με άμεσες ή έμμεσες αναφορές σε συγκεκριμένα έργα τους, όπως αυτά του Μαρσέλ Προυστ, του Τόμας Ελιοτ, του Τόμας Μαν, του Γκαρθία Λόρκα ή του Νίτσε. Είναι κυρίως η ένωση ενός παιδικού αλβανικού τραγουδιού που λέει (προς τιμήν του ο Αγκόλι το παραθέτει μέσα στο ποίημα στη μητρική του γλώσσα) «Η μπάλα γυρίζει, πλησιάζει στο τέρμα/χτύπημα, πέναλτι, σουτ, γκολ» με μια κουλτούρα που θα φαινόταν ότι το απορρίπτει ως ξένο σώμα, αλλά τώρα αναδεικνύονται σε μια κοινή πολιτιστική παρακαταθήκη.

Δείτε το βίντεο με τον Ένο Αγκόλλι να μιλάει για το βιβλίο του

Πρόσκληση στην παρουσίαση του βιβλίου του Ένο Αγκόλλι «Ποιητικό Αίτιο»

Οι Εκδόσεις Εντευκτηρίου

και η Αγιορειτική Εστία

σας προσκαλούν στην παρουσίαση

του πρώτου βιβλίου ποίησης

του Ένο Αγκόλλι

Ποιητικό Αίτιο

την Πέμπτη 11 Ιουνίου 2015

ώρα 8 το βράδυ

στην αυλή της Αγιορειτικής Εστίας

Εγνατίας 109 (κτίριο Νεδέλκου)

Ομιλητές

Σταύρος Ζαφειρίου

Καίτη Στεφανάκη

Τέλλος Φίλης

και ο συγγραφέας

Το Ποιητικό Αίτιο είναι μια κλειστοφοβική πραγματεία για την οντολογία της απώλειας. Κείμενα ειδολογικά, γλωσσικά, μορφικά, και σχεδόν κυριολεκτικά ερμαφρόδιτα, κείμενα που ασφυκτιούν μέσα στην αυτοαναφορικότητά τους, κείμενα σε έναν ακατάσχετο εσωτερικό διάλογο μεταξύ τους, ιχνηλατούν την εμπειρία της ενηλικίωσης ως άθροισμα απωλειών.

Οι ακροβασίες της συλλογής μεταξύ ποίησης και πρόζας, ελληνικών και άλλων γλωσσών, χαρτογραφούν τη γεωγραφία του έρωτα, της μητρικής φιγούρας, του εαυτού, του θανάτου, της ίδια της ποίησης.

Στον πυρήνα της μαίνεται ακέραιο το προαιώνιο δίλημμα της απώλειας: από τη μια, η βουδιστική ατραπός της εξάλειψης της επιθυμίας, που υπόσχεται ανοσία στην απώλεια· από την άλλη, η καθολική κατανάλωση, η ασφυκτική αγκαλιά σε όσα επιθυμούμε, που πολλαπλασιάζει τον μετέπειτα θρήνο. Και στο τέλος μια ενοχή που δεν ξέρουμε καν από ποια Εδέμ μας ήρθε.

Μικρό δείγμα γραφής του Αγκόλλι:

Όχι. Μη. 
Μη μας παίρνετε 
και τη λογοκρισία 
των ποιητών

τα ποιήματα είναι 
ομολογίες
εξομολογήσεις
αμαρτιών

Και τώρα 
τώρα που μας παίρνετε και τη λογοκρισία
και δεν υπάρχουν πια 

αμαρτίες

δεν υπάρχουν 
εξομολογήσεις

δεν υπάρχει 



ποίηση

Ο ΄Ενο Αγκόλλι γεννήθηκε στην Αλβανία το 1994. 

Τρία χρόνια αργότερα, εγκαταστάθηκε με τους γονείς του στη Θεσσαλονίκη, όπου και μεγάλωσε. 

Αφού αρίστευσε στο Γυμνάσιο και το Λύκειο, έγινε δεκτός με ολική υποτροφία στο πρόγραμμα International Baccalaureate του Κολλεγίου Ανατόλια και κατόπιν σε διάφορα πανεπιστήμια του εξωτερικού. 

Σήμερα σπουδάζει Αναλυτική Φιλοσοφία  στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, στις ΗΠΑ, και στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ,στο Ηνωμένο Βασίλειο. 

Το Ποιητικό Αίτιο είναι to πρώτo του βιβλίο ποίησης. 

[Η φωτογραφία του Ένο Αγκόλλι είναι του Σάκη Καρακασίδη]