12.11.14

«Μυγάκια», ένα διήγημα του Γιάννη Σκαραγκά


Το διήγημα του Γιάννη Σκαραγκά «Μυγάκια» (Floaters) δημοσιεύθηκε πρώτη φορά στο αμερικανικό περιοδικό World Literature Today τον Μάρτιο του 2014. 
Τώρα δημοσιεύεται (μεταφρασμένο από τη Γιώτα Καραγιάννη) στο τεύχος 105 του περιοδικού Εντευκτήριο.
Πρόκειται για μια εσωτερική ανάγνωση της ελληνικής κρίσης μέσα από το εγκάρδιο πορτρέτο μια γυναίκας και ενός κόσμου υπό διάλυση. 
Η Άννα μπορεί να προβλέψει τη μοίρα των άλλων, αλλά δυσκολεύεται να αντιληφθεί την παρουσία τους. 
Τα «Μυγάκια» είναι μια ιστορία που συναιρεί στοιχεία της επικαιρότητας με τη μεταφυσική, και την έμφαση της κρίσης με το χιούμορ των ιδιαίτερων μεταφορών της. 

Το WLT συμπεριέλαβε τον Σκαραγκά στους 25 συγγραφείς διεθνώς που εισηγήθηκαν τη μακρά λίστα του για τα 25 βιβλία που ενέπνευσαν τον κόσμο (1989-2014). 

Απόσπασμα από τα «Μυγάκια»:


[...] ««Η Άνγκελα Μέρκελ σε μεταθέτει στην Ελλάδα;»
      Ήθελα να δώσω στα λόγια μου έναν τόνο έγνοιας, αλλά ακούστηκα μάλλον έτοιμος για καβγά. Η Άννα στη χώρα των Ζορμπάδων· αυτό και αν δεν ήταν έκπληξη. Μισούσε οτιδήποτε σχετικό με την Ελλάδα, το συνώνυμό της για το χάος. Πίστευε ότι οι Έλληνες έχουν φτιαχτεί από τον Σατανά, με σκοπό να καταστρέψουν τα έργα του Κυρίου. Θέλανε ένα κράτος πρόνοιας, αλλά δεν είχαν όρεξη να πληρώσουν φράγκο για να το έχουν.
      Η Ευρωπαϊκή Ένωση έπρεπε να έχει αφήσει αυτά τα τεμπέλικα, επηρμένα τσόλια να χρεοκοπήσουν.
      «Δες το σαν το δώρο της για την αποφοίτησή σου.»
      «Θες να πιστέψω ότι η Μέρκελ θα στείλει ένα αεροσκάφος Τάιγκερ UHT να μας πάει στην Ελλάδα επειδή απλώς τελειώνω το σχολείο;»
      Στους μήνες που ακολούθησαν, η όραση της αδελφής μου άρχισε να θαμπώνει, προκαλώντας της ημικρανίες.
      Καμιά φορά τα σύννεφα χαμήλωναν τόσο πολύ πάνω από την πόλη της Αθήνας, που δεν έκρυβαν μόνο το μέλλον αλλά και το παρελθόν. Υπήρχε ένα ‘κάποτε’ και ένα ‘κάποια μέρα’, αλλά δεν υπήρχε τίποτα ανάμεσα σε αυτά τα δύο, παρά μόνο μια αναγουλιαστική αίσθηση απόλυτης κατρακύλας. Ήταν αυτή η αίσθηση που έπνιγε τον νυχτερινό ουρανό, δηλητηριάζοντάς τον με ρινίσματα επεξεργασμένου ξύλου και καπνό από πέλετ μέσα από τα χιλιάδες τζάκια, το καινούργιο μάννα απέναντι στο χειμωνιάτικο κρύο και τις τσουχτερές τιμές των καυσίμων.
      Οι οιωνοί ήταν ευδιάκριτοι γύρω σου, αλλά όχι και οι άνθρωποι. Έμοιαζαν με παχιές μουτζούρες που επέπλεαν στο οπτικό πεδίο της αδερφής μου σε μια άσκοπη τροχιά, και εξακοντίζονταν μακριά της από ντροπή όταν τους κοίταζε επίμονα. Κάτι έλειπε από τη ζωή της, τρεμόσβηνε στα μάτια της, και από πάθος μεταμορφωνόταν σε απόγνωση, από «μυγάκια» μεταμορφωνόταν σε σκιές στην ψυχή της.
       Η ζωή της ήταν απλώς εκεί, ο αχός κάποιου αεροπλάνου από μακριά.»


Γιάννης Σκαραγκάς (1974): Συγγραφέας και σεναριογράφος. Το καινούργιο του μυθιστόρημα Ο ουρανός που ονειρεύτηκες κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κριτική
Γράφοντας τόσο στα ελληνικά όσο και στα αγγλικά, τα διηγήματά του δημοσιεύονται κατά καιρούς σε αμερικανικά και ευρωπαϊκά λογοτεχνικά περιοδικά όπως τα Crannog, Midnight Circus, Story Shack, World Literature Today, αλλά και στην Ελλάδα, στο Εντευκτήριο κ.α
Είναι μόνιμος συνεργάτης και αρθρογράφος του European Business Review. Ως σεναριογράφος έχει εργαστεί για πάνω από μία δεκαετία στον χώρο της τηλεόρασης, έχοντας υπογράψει πέντε σειρές, αλλά και στον κινηματογράφο
Έχει τιμηθεί από τα ιδρύματα Fulbright Foundation (ΗΠΑ) και Ledig-Rowohlt (Ελβετία). Το αγγλικό του θεατρικό έργο Prime Numbers έκανε πρεμιέρα σε μία off-Broadway παραγωγή στη Νέα Υόρκη το 2009 και ήταν υποψήφιο για τα New York Innovative Theatre Awards.



10.11.14

Προειδοποίηση: κυκλοφορεί ιός που λέγεται εντευκτήριο!


Προσοχή! Προσοχή! Achtung! Achtung! Λέγεται ότι είναι νέος ιός!

(credits: παραλλαγή μιας ζωγραφιάς του Barry Blitt για το New Yorker ― εντάξει, 
κι η μυλωνού τον άντρα της με τους πραματευτάδες!)

Η λογοτεχνία σε ... εξορία!



Πριν από λίγες ημέρες, ξέσπασε σάλος στη Γαλλία όταν η υπουργός Πολιτισμού της χώρας, μην μπορώντας να αναφέρει ούτε έναν τίτλο βιβλίου του πρόσφατου νομπελίστα Πατρίκ Μοντιανό που έχει διαβάσει, παραδέχτηκε πως δεν διαβάζει λογοτεχνία.
Βλ. περισσότερα εδώ: http://entefktirio.blogspot.gr/2014/10/blog-post_29.html

Στα καθ' ημάς, το Υπουργείο Παιδείας (υπουργός, υπενθυμίζεται, είναι ο πολύς Ανδρέας Λοβέρδος) αφαιρεί το μάθημα της Λογοτεχνίας από τα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα για την  εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση από τρεις ομάδες μαθημάτων προσανατολισμού.

                                                                                                 Το Εντευκτήριο



ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ
ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Κύριε Υπουργέ,
Βαθύτατη θλίψη και μεγάλη απογοήτευση μας προκάλεσε η διά του εκπαιδευτικού τύπου πληροφορία ότι με την τροπολογία που κατατίθεται εντός των προσεχών ημερών στη Βουλή αφαιρείται το μάθημα της Λογοτεχνίας από τα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα για την  εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση από τις εξής  Ομάδες Μαθημάτων Προσανατολισμού:
1.       Θετικές και Τεχνολογικές Επιστήμες,
2.       Επιστήμες Υγείας και
3.       Επιστήμες Οικονομίας, Κοινωνικές και Πολιτικές Επιστήμες.
Λυπούμεθα , κύριε Υπουργέ, που σε εποχή άκρατου τεχνοκρατικού προσανατολισμού της εκπαίδευσης,  παραγνωρίζεται  η μεγάλη ανάγκη ενίσχυσης της ανθρωπιστικής παιδείας την οποία εγγυάται η αναβάθμιση της Λογοτεχνίας,  ανεκτίμητου μορφωτικού αγαθού.
Λυπούμεθα που θεωρείτε ότι οι υποψήφιοι των παραπάνω κλάδων θα πρέπει να εξετάζονται κυρίως στον επικοινωνιακό λόγο της επικαιρικής αρθρογραφίας και όχι στη  βαθύτατα ποιοτική,  αναμφισβήτητης διαχρονικής  αξίας και τεράστιας μορφωτικής δύναμης  νεοελληνική λογοτεχνική γλώσσα,  τόσο της ποίησης και όσο και της πεζογραφίας.
Εξάλλου, σε επίπεδο εξετάσεων επιλογής για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, όπως είναι οι Πανελλήνιες Εξετάσεις, είναι ανάγκη η γνώση και η ικανότητα στη γλώσσα  να ελέγχονται σε κείμενα υψηλής ποιότητας, όπως είναι αυτά της Λογοτεχνίας (πεζογραφία, ποίηση και ποιοτικός δοκιμιακός λόγος), θέμα που έχει ήδη λυθεί σε όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες,. Από τα ποιοτικά λογοτεχνικά κείμενα μπορούν να προκύψουν γλωσσικές ασκήσεις και θέματα για Παραγωγή Λόγου.
Κύριε Υπουργέ,
Για όλους εμάς που υπηρετούμε σε καιρούς χαλεπούς την ελληνική εκπαίδευση, είναι βαθιά η πεποίθηση ότι καμιά εκπαιδευτική μεταρρύθμιση δεν μπορεί να τελεσφορήσει, αν δεν στηρίζεται στις αρχές της ανθρωπιστικής παιδείας και αν δεν υπηρετεί τα οράματά της.
Θα πρέπει εδώ να υπογραμμισθεί ότι έτσι έμεινε στην ιστορία της εκπαίδευσης η μεταρρύθμιση του Ευάγγελου Παπανούτσου που προέβλεπε εξέταση στη Λογοτεχνία για όλους τους υποψηφίους, με αποτέλεσμα να θεωρείται σήμερα ως μια από τις φωτεινότερες σελίδες στην ιστορία των ελληνικών εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων.
Το όραμα για μια ουσιαστική γλωσσική παιδεία  το βρίσκουμε  συμπυκνωμένο στα λόγια του μεγάλου ποιητή Οδυσσέα Ελύτη, κατά την ομιλία του στην τελετή απονομής των Βραβείων Νόμπελ:
Μου εδόθηκε, αγαπητοί φίλοι, να γράφω σε μια γλώσσα που μιλιέται μόνον από μερικά εκατομμύρια ανθρώπων. Παρ' όλ' αυτά, μια γλώσσα που μιλιέται επί δυόμισι χιλιάδες χρόνια χωρίς διακοπή και μ' ελάχιστες διαφορές. Η παράλογη αυτή, φαινομενικά, διάσταση, αντιστοιχεί και στην υλικοπνευματική οντότητα της χώρας μου. Που είναι μικρή σε έκταση χώρου και απέραντη σε έκταση χρόνου. …
Εάν η γλώσσα αποτελούσε απλώς ένα μέσον επικοινωνίας, πρόβλημα δεν θα υπήρχε. Συμβαίνει όμως ν' αποτελεί και εργαλείο μαγείας και φορέα ηθικών αξιών. Προσκτάται η γλώσσα στο μάκρος των αιώνων ένα ορισμένο ήθος. Και το ήθος αυτό γεννά υποχρεώσεις. Χωρίς να λησμονεί κανείς ότι στο μάκρος είκοσι πέντε αιώνων δεν υπήρξε ούτε ένας, επαναλαμβάνω ούτε ένας, που να μη γράφτηκε ποίηση στην ελληνική γλώσσα. Nα τι είναι το μεγάλο βάρος παράδοσης που το όργανο αυτό σηκώνει. Το παρουσιάζει ανάγλυφα η νέα ελληνική ποίηση.
Κύριε Υπουργέ,
Αυτή την υποχρέωση και αυτή την ευθύνη απέναντι στο μεγάλο βάρος της λογοτεχνικής μας παράδοσης συναισθανόμενοι, ζητούμε να αποσύρετε την τροπολογία που περιθωριοποιεί ένα «μέγιστον μάθημα», το οποίο  αποτελεί βασική εγγύηση  για τη δημιουργία δημοκρατικών, ευαίσθητων και σκεπτόμενων πολιτών.


ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ Π.Ε.Φ.

9.11.14

Ένας έρωτας στη σκιά του Τείχους του Βερολίνου



του Γιώργου Κορδομενίδη

[με αφορμή τη συμπλήρωση σήμερα 25 χρόνων από την πτώση του Τείχους]


Κρίστα Βολφ
Μοιρασμένος ουρανός: Μυθιστόρημα
Μετάφραση, εισαγωγή και σχόλια: Κυριακή Χρυσομάλλη-Henrich
Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2009, 299 σελ.


Το τείχος το επέβαλε ο ιμπεριαλισμός να υψωθεί και έγινε ακριβώς παραμονές, όταν τα ΝΑΤΟϊκά στρατεύματα απειλούσαν να εισβάλουν στο Βερολίνο, ιδιαίτερα βεβαίως στο ανατολικό Βερολίνο, στο έδαφος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας. Και ρωτάμε: Δεν είχε δικαίωμα ένας λαός, μια εξουσία εργατική ή η οποιαδήποτε κυβέρνηση να σεβαστεί τα σύνορά της και να υψώσει το τείχος μέσα στο έδαφός της;

Αλέκα Παπαρήγα, Γ.Γ. του ΚΚΕ 
ομιλία στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής
9.11.2009


Η ελευθερία δεν είναι μόνο για τους οπαδούς ενός κόμματος, όσο πολυπληθείς κι αν είναι αυτοί, αλλά κάτι που θα έπρεπε να ισχύει και για όσους σκέφτονται διαφορετικά.

Ρόζα Λούξεμπουργκ (1871-1919)



Η Κρίστα Βολφ, γεννημένη το 1929 στο Λάντσμπεργκ (σήμερα ανήκει στην Πολωνία), σπούδασε γερμανική φιλολογία στη Λειψία και την Ιένα και υπήρξε για πολλά χρόνια η πιο δημοφιλής συγγραφέας της (κάποτε) Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας, μέχρις ότου, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, παραδέχτηκε πως μεταξύ 1959 και 1962 συνεργάστηκε “ανεπίσημα” με τη Στάζι, τη διαβόητη μυστική υπηρεσία πληροφοριών της πατρίδας της. Ωστόσο, γρήγορα βρήκε τη θέση της στη λογοτεχνική σκηνή της ενιαίας από τότε Γερμανίας. Έχει εκδώσει πάνω από 25 βιβλία με μυθιστορήματα, διηγήματα, δοκίμια, χρονικά και κριτικές.

Μυθιστόρημα ενηλικίωσης
Ο Μοιρασμένος ουρανός ―αναφορά στο διχοτομημένο Βερολίνο― είναι το πρώτο της βιβλίο, που την καθιέρωσε ευρύτατα, της απέφερε το βραβείο Χάινριχ Μαν της Ακαδημίας Καλών Τεχνών της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας και μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο σε σενάριο της ίδιας.


Αύγουστος 1961. Μια νεαρή γυναίκα από το Δυτικό Βερολίνο, συνοδευόμενη 
από τον φίλο της, σκαρφαλώνει στο τείχος, για να μιλήσει στη μητέρα της
στην πλευρά του Ανατολικού Βερολίνου.
[εικόνα και λεζάντα από το http://dimartblog.com]


Αφηγείται τον καταδικασμένο έρωτα ανάμεσα σε μια νέα, ρομαντική κοπέλα, τη Ρίτα Ζάιντελ, που αναζητά τον εαυτό της, και σε έναν κατά δέκα χρόνια μεγαλύτερό της χημικό μηχανικό, τον ρεαλιστή και κυνικό Μάνφρεντ Χέρφουρτ. Φόντο της δράσης αποτελεί κυρίως ένα εργοστάσιο παραγωγής βαγονιών τραίνου, περιβάλλον που η Βολφ γνώρισε “από μέσα”, καθώς είχε αναλάβει να διευθύνει τον κύκλο «Οι εργάτες γράφουν» ενός τέτοιου εργοστασίου και είχε γίνει μέλος μιας ομάδας βιομηχανικής παραγωγής.

Εύκολα μπορεί κανείς να κατατάξει το βιβλίο στα bildungsroman (μυθιστορήματα ενηλικίωσης), είδος που άνθησε ιδιαίτερα στη γερμανόφωνη πεζογραφία. Ωστόσο ―κι εδώ η Βολφ κάνει την πρώτη της μεγάλη τομή―, ενώ παραδοσιακά το είδος αυτό είχε στο επίκεντρό του κάποιον νεαρό άνδρα, εδώ παρακολουθούμε την εξέλιξη μιας νέας γυναίκας και, ουσιαστικά, την ενσωμάτωσή της στην ανδροκρατούμενη κοινωνία.

Κι ενώ ο Μάνφρεντ είναι αυτός που εκπροσωπεί τη γενιά της Βολφ (αυτός διαμορφώθηκε στη διάρκεια του νασισμού μέσα σε μια δυσλειτουργική οικογένεια, σε κλίμα ψυχρότητας, με πατέρα που πρώτα ήταν εθνικοσοσιαλιστής και μετά ασπάστηκε τον κομμουνισμό), η προσωπικότητα που ανατέμνεται είναι της Ρίτας, από την αρχική της επιλογή να γίνει δασκάλα (δηλαδή να εξελιχθεί ως άτομο και να συμμετάσχει στις κοινωνικές διαδικασίες) μέχρι την οικειοθελή προσχώρησή της σε μια ομάδα εργατών του εργοστασίου, που αυτοί γίνονται πια οι μέντορές της κατά τη διαδικασία κοινωνικοποίησης και συνειδητοποίησής της.

Παρότι ενσωματώνει στην αφήγηση πολλά δικά της βιώματα, η συγγραφέας πλουτίζει την εξιστόρηση με υπαρξιακά ερωτήματα και φιλοσοφικές ανησυχίες, συνδυάζοντάς τα με την πολιτική κατάσταση στην οποία ζει η ηρωίδα της.


Ανάμεσα στα δυο τείχη, το εξωτερικό και το εσωτερικό, υπήρχαν αντιαρματικά εμπόδια, νάρκες, ηλεκτροφόρα σύρματα. Κάθε εκατό μέτρα και μια ανυψωμένη σκοπιά (συνολικά 302) με προβολείς το βράδυ και εκπαιδευμένα σκυλιά που περιπολούσαν με στρατιώτες του Λαϊκού Στρατού. Το Τείχος είχε συνολικό μήκος 167,8 χιλιόμετρα. Τα 45 από αυτά ήταν μέσα στο κέντρο του Βερολίνου και τα υπόλοιπα περικύκλωναν το Δυτικό Βερολίνο. 
[εικόνα και λεζάντα από το http://dimartblog.com]

Νεοτερική αφήγηση
Ήδη από αυτό το πρώτο της βιβλίο, η Βολφ τόλμησε να χρησιμοποιήσει ένα αφηγηματικό ύφος που απείχε από το κανονιστικό «σοσιαλιστικό μοντέλο» του περίφημου Προγράμματος του Μπίτερφελντ, σύμφωνα με το οποίο οι συγγραφείς έπρεπε να προβάλλουν μόνο θετικούς ήρωες και να αποφεύγουν κάθε κριτική και αυτοκριτική στάση. Το νεοτερικό της ύφος, όπως επισημαίνει και η μεταφράστρια στο διεξοδικό της επίμετρο, συγκροτούν «εσωτερική προοπτική που καταλήγει σε εσωτερικό μονόλογο, διάσπαση του αφηγηματικού προσώπου εκφοράς, ρέουσα αφήγηση που ενσωματώνει ευθύ και πλάγιο λόγο κ.ά.».

Μέσα από ένα παιχνίδι αντιθέσεων ανάμεσα στο χωριό και την πόλη, το ιδιωτικό και το δημόσιο, την ατομική και τη συλλογική ευθύνη, τη θέση των εργατών και των διανοουμένων στην κοινωνία, η Βολφ σκιαγραφεί με τόλμη τη μονολιθικότητα της χώρας της αλλά και τις απώλειες που πρέπει να υποστεί το άτομο (και μάλιστα μια γυναίκα) προκειμένου να ενσωματωθεί στην κοινωνία της εποχής.


Το μνημείο για την Ανατολικογερμανίδα Όλγα Segler
που σκοτώθηκε όταν προσπάθησε να δραπετεύσει πάνω από
το Τείχος του Βερολίνου, στις 25 Σεπτεμβρίου 1961.
[εικόνα και λεζάντα από το http://dimartblog.com]

Η ηρωίδα της βέβαια επιλέγει συνειδητά να μην ακολουθήσει τον αγαπημένο της στον κατ’ εκείνον παράδεισο του Δυτικού Βερολίνου, όμως δεν λείπουν οι άλλοτε ρητές κι άλλοτε έμμεσες αναφορές της Βολφ στα προβλήματα της ζωής στην Ανατολική Γερμανία, το καθεστώς της οποίας είχε ανυψώσει, από τα μέσα Αυγούστου του 1961 και για πάνω από 28 χρόνια, ένα «αντιφασιστικό τείχος προστασίας» συνολικού μήκους 107 χλμ., στο οποίο βρήκαν τον θάνατο περί τους 140 Ανατολικογερμανούς πολίτες που αποπειράθηκαν να το περάσουν κρυφά αναζητώντας την ελευθερία. Άλλα 250 άτομα, ηλικιωμένα κυρίως, υπέστησαν καρδιακή προσβολή στη διάρκεια των πολύωρων και εξαντλητικών ελέγχων στα φυλάκια του τείχους.

Ο «Μοιρασμένος ουρανός» δεν είναι από τα δυσπρόσιτα κείμενα της Βολφ. Συμβάλλει σ’ αυτό και η προσεγμένη μετάφραση της Κυριακής Χρυσομάλλη-Henrich, που ήδη έχει στο ενεργητικό της τη μετάφραση του σπουδαίου βιβλίου της Βολφ Ένα πρότυπο παιδικής ηλικίας.

[ περισσότερα για το Τείχος του Βερολίνου και την πτώση του βλ. στο αφιέρωμα του dimartblog: http://dimartblog.com/2014/11/09/berlin-wall

8.11.14

«Είμαι ο Ζαφάρ, 16 ετών» (και είμαι φυλακισμένος σε ελληνικό στρατόπεδο συγκέντρωσης μεταναστών)


πηγή: http://left.gr


Με αφορμή την κατάπτυστη και παράνομη γνωμοδότηση 44/2914 του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με την οποία μπορεί να παραταθεί η κράτηση των μεταναστών χωρίς χαρτιά και πέραν του 18μηνου στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, η Ματίνα Κατσιβέλη–Δανιήλ μάς έστειλε ένα κείμενο που είχε γράψει τον Αύγουστο του 2013, με αφορμή την εξέγερση στο κέντρο κράτησης της Αμυγδαλέζας.


Ξένιος Δίας

Είμαι ο Ζαφάρ, 16 χρονών. Είμαι από το Αφγανιστάν. Ο πατέρας μου σκοτώθηκε και εγώ δεν ήθελα να πολεμήσω άλλους Αφγανούς. Στο χωριό μου κάθε μέρα κάποιος σκοτωνότανε. Το σχολείο μου βομβαρδίστηκε, όταν ήμουν μικρός, και μετά δεν ξανάγινε. Εγώ ήθελα να πάω σχολείο και όχι να σκοτώσω ή να σκοτωθώ. Η μάνα μου για να με γλυτώσει πούλησε όλα μας τα ζώα και μου είπε να φύγω, να φθάσω στην Ευρώπη και ότι εκεί θα με προστατεύσουν. Περπάτησα πάρα πολύ, με κρύψανε σε φορτηγά, μπήκα σε βάρκα και έφθασα κάποτε σ΄ αυτή τη χώρα. Δεν ξέρω αν είναι η Ευρώπη εδώ, αλλά κουράστηκα πολύ για να φθάσω. Με συλλάβανε και έμεινα μαζί με άλλους 20 σ' ένα μικρό βρώμικο κελί για πολλές μέρες. Μετά μου δώσανε ένα χαρτί που έλεγε μέσα σε 30 μέρες πρέπει να φύγω. Πώς να φύγω, αφού δεν έχω χαρτιά; Προσπάθησα μαζί με κάτι μεγαλύτερους συμπατριώτες μου να μπω σ΄ ένα πλοίο αλλά με πιάσανε, με χτυπήσανε και με φέρανε μαζί με πολλούς άλλους εδώ στο στρατόπεδο. 

Είμαι πολύ καιρό εδώ, δεν ξέρω πόσο, μαζί με πολλούς ανθρώπους από διάφορες χώρες. Δεν ξέρω κανένα και φοβάμαι πολύ. Δεν ξέρω γιατί είμαι φυλακισμένος, αφού δεν πείραξα ποτέ κανένα. Εγώ απλά ήθελα να μην πολεμήσω και να πάω σχολείο. Κάθε μέρα κλαίω. Εδώ και 3 μέρες μας έχουν κλειδωμένους μέσα στο κοντέινερ που μένουμε και κάνει πάρα πολλή ζέστη. Κάτι έγινε στο στρατόπεδο, αλλά ήμουν άρρωστος και δεν πολυκατάλαβα. Δεν μπορώ να ανασάνω και είμαι συνέχεια άρρωστος. Έχω γεμίσει και σπυριά. Νοιώθω τόσο κουρασμένος. Θέλω να ανασάνω και δεν υπάρχει αέρας. Διψάω και δεν υπάρχει νερό. Τα ρούχα μου είναι βρώμικα και τρύπια και είμαι ξυπόλυτος. Φοβάμαι πως θα πεθάνω. …..Μάνα μου, που είσαι;…. Σβήνω, μάνα μου, σώσε με. Δεν θέλω να πεθάνω.

Πριν από μέρες άκουσα πως δύο αστυνομικοί έσωσαν δύο σκυλάκια που ήταν κλεισμένα μέσα σ΄ ένα αυτοκίνητο και έκανε πολύ ζέστη. Ένας καλός δικαστής δίκασε αμέσως για βασανισμό τα αφεντικά τους, που  ξέχασαν τα σκυλάκια με τόση ζέστη μέσα στο αυτοκίνητο και κινδύνεψαν να πεθάνουν. Χάρηκα για τα σκυλάκια γιατί και εγώ τ' αγαπώ πολύ. Μέσα σ' αυτό το κοντένερ που είμαι, όμως, κάνει την ίδια ζέστη και νομίζω πως με έχουν ξεχάσει. Σας παρακαλώ, πείτε με και μένα σκύλο. Μπορεί να έλθουν αυτοί οι καλοί αστυνομικοί για να με σώσουν και να με πάνε σε γιατρό.

Σας παρακαλώ, αφού δεν με θεωρήσατε ποτέ άνθρωπο, θεωρείστε με σκύλο. 
Κύριε δικαστή, είμαι ένα βασανισμένο σκυλί.

ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΜΕ!

Μπορείτε να διαβάσετε κι αυτό: http://www.parallaximag.gr/parallax-view/fylakismenos-stin-athina

(και είμαι φυλακισμένος σε ελληνικό στρατόπεδο συγκέντρωσης μεταναστών)

Με αφορμή την κατάπτυστη και παράνομη γνωμοδότηση 44/2914 του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με την οποία μπορεί να παραταθεί η κράτηση των μεταναστών χωρίς χαρτιά και πέραν του 18μηνου στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, η Ματίνα Κατσιβέλη – Δανιήλ μας έστειλε ένα κείμενο που είχε γράψει τον Αύγουστο του 2013, με αφορμή την εξέγερση στο κέντρο κράτησης της Αμυγδαλέζας.
- See more at: http://left.gr/news/eimai-o-zafar-16-eton-kai-eimai-fylakismenos-se-elliniko-stratopedo-sygkentrosis-metanaston#sthash.TFnsFHNa.dpuf

(και είμαι φυλακισμένος σε ελληνικό στρατόπεδο συγκέντρωσης μεταναστών)

Με αφορμή την κατάπτυστη και παράνομη γνωμοδότηση 44/2914 του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με την οποία μπορεί να παραταθεί η κράτηση των μεταναστών χωρίς χαρτιά και πέραν του 18μηνου στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, η Ματίνα Κατσιβέλη – Δανιήλ μας έστειλε ένα κείμενο που είχε γράψει τον Αύγουστο του 2013, με αφορμή την εξέγερση στο κέντρο κράτησης της Αμυγδαλέζας.
- See more at: http://left.gr/news/eimai-o-zafar-16-eton-kai-eimai-fylakismenos-se-elliniko-stratopedo-sygkentrosis-metanaston#sthash.TFnsFHNa.dpuf

7.11.14

Εκδήλωση για τον ποιητή Βασίλη Δημητράκο


Η (κεντρική) Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης οργανώνει τιμητική βραδιά για τον ποιητή (και πεζογράφο και δοκιμιογράφο) Βασίλη Δημητράκο, καλό φίλο του Εντευκτηρίου και του υποκειμένου μου.

Ο Βασίλης, που σπούδασε βιβλιοθηκονομία στη Θεσσαλονίκη, έχει μια αξιοπρόσεκτη διαδρομή, όχι μόνο ως λογοτέχνης αλλά και ως εκδότης, με τις δραστήριες και καλαίσθητες Εκδόσεις Μπιλιέτο.

Η εκδήλωση αυτή είναι μια ευκαιρία για τους φίλους και τους αναγνώστες του να τον συναντήσουν και για τους φίλους του βιβλίου που τυχόν δεν τον γνωρίζουν να ακούσουν για το έργο του.

Γιώργος Κορδομενίδης


Τα στοιχεία της εκδήλωσης

Ημερομηνία: 12 Νοεμβρίου, ώρα 8 μ.μ.
Τόπος: Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης, Εθνικής Αμύνης 27 & Αλεξ. Σβώλου


ομιλητές / οπτικές

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΟΥΤΑΣ
Τα διηγήματα του Βασίλη Δημητράκου

ΚΩΣΤΑΣ ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ
Λοξή ματιά στην ποίηση του Βασίλη Δημητράκου

ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΣΦΥΡΙΔΗΣ
Βασίλης Δημητράκος, ο Ποιητής και ο Άνθρωπος

ΓΕΝΕΘΛΙΑ: Το χρονικό ενός περιοδικού

πηγή: www.makthes.gr (εφημ. Μακεδονία, Κυριακή 2.12.2012)

του Κώστα Μαρίνου


Ήταν και πάλι Νοέμβριος, όταν μια παρέα φίλων πλαισιώνει τον Γιώργο Κορδομενιδη, ο οποίος ανακοινώνει ότι θα κυκλοφορήσει ένα νέο, λογοτεχνικό περιοδικό. Το ονομάζει Εντευκτήριο και δηλώνει ότι θα πάψει να κυκλοφορεί όταν συνειδητοποιήσει πως η έκδοσή του δεν έχει καμία σημασία. Μετά από τόσα χρόνια αυτοδιαψεύδεται. Το περιοδικό βγαίνει στους πάγκους των βιβλιοπωλείων, φθάνει στα σπίτια των συνδρομητών του, διατηρείται όχι μόνο ζωντανό, αλλά δεν εντοπίζεται καμία ‘ρυτίδα’ στο πρόσωπό του. Ίσως, επειδή ο εκδότης του δεν έχει χάσει το κέφι με το οποίο είχε ξεκινήσει, ίσως επειδή οι αναγνώστες το τροφοδοτούν με την εκτίμηση προς όσα τους προσφέρει.
«Παίρνω ξαφνικά ένα e-mail Γερμανού καθηγητή, που ζητά το αφιέρωμα στον Οδυσσέα Ελύτη, ή βρίσκω στον τηλεφωνητή ένα μήνυμα από κάτοικο κάποιου χωριού της Πελοποννήσου, ο οποίος ζητά να του στείλω με αντικαταβολή το τελευταίο τεύχος, γιατί τον ενδιαφέρει το αφιέρωμα στον Αργύρη Χιόνη» λέει ο Γιώργος Κορδομενίδης για κάποιες από τις στιγμές που ζει και οι οποίες του δίνουν το κουράγιο να συνεχίσει.
Και το χρειάζεται αφού όλα αυτά τα χρόνια ζει μια διαρκή περιπέτεια.


Από αριστερά: Σάκης Παπαδημητρίου, Μανόλης Ξεξάκης, Νίκος Μπακόλας, Ντίνος Χριστιανόπουλος, Γιώργος Κορδομενίδης, στη συνέντευξη Τύπου για το πρώτο τεύχος του Εντευκτηρίου, τον Νοέμβριο 1987, στα γραφεία του Συνδέσμου Εκδοτών Βόρειας Ελλάδας


ΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ
Εργαζόμενος στην Εθνική Τράπεζα, έσωζε την ψυχή του ασχολούμενος με όσα συμβαίνουν στην πολιτιστική ζωή. Με καίριες παρατηρήσεις σε εφημερίδες, ραδιοφωνικές εκπομπές, και από τις σελίδες λογοτεχνικών περιοδικών είχε ‘καταξιωθεί’ στο χώρο του. «Τα λάτρευα τα περιοδικά» δηλώνει, και έτσι άρχισε να ανασκαλεύει και τα μυστικά τής δουλειάς ενός διευθυντή αυτών των εκδόσεων, και μάλιστα δίπλα στον Ντίνο Χριστιανόπουλο, αντλώντας παράλληλα ιδέες και γνώσεις από κάθε πηγή. Και έτσι, κάποια στιγμή, αισθάνθηκε αρκετά σίγουρος ώστε να κάνει το πρώτο βήμα.
«Μυήθηκα από τον Χριστιανόπουλο στο πώς ‘χτενίζεις’ ένα κείμενο, πώς το διορθώνεις. Είχα και μια συνεργασία με τον Κώστα Μαυρουδή για το αφιέρωμα του Δένδρου για τα 2300 χρόνια της Θεσσαλονίκης, είχα επιμεληθεί και δύο άλλα αφιερώματα στο Εμείς της Εθνικής Τράπεζας και στο Διαβάζω πάλι για την ίδια επέτειο».
Το είχε θεωρήσει εύκολο. Άλλωστε, είχε σχηματίσει και μια άποψη για το περιοδικό που θα ήθελε. Θα ήταν ένα έντυπο που θα ήθελε πρώτος αυτός να διαβάζει, όπως λέει.
Το πρώτο τεύχος, με το αφιέρωμα στις φυλακές, κυκλοφόρησε ορίζοντας και μια άποψη που τήρησε ως τις μέρες μας. Αφιερώματα προσεγμένα, εξίσου προσεγμένη αισθητικά η εικονογράφηση και η σελιδοποίηση. Αλλά ποτέ παγιωμένη, αφού πάντα ανανέωνε όσα ήθελε να μπουν στις σελίδες του Εντευκτηρίου.




ΟΙ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΕΝΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ
Αλλά, παράλληλα, πάγια ήταν και η αγωνία για την επόμενη μέρα.
«Κάνει ένα διαρκή αγώνα επιβίωσης το Εντευκτήριο. Ποτέ δεν ήταν εύκολη για παράδειγμα η συλλογή διαφημίσεων». Ευτυχώς, υπάρχουν οι σταθεροί, αλλά και οι νέοι συνδρομητές, όπως οι 6-7 που γράφτηκαν την περασμένη εβδομάδα, αν και αυτό δεν συμβαίνει συχνά λέει ο Γιώργος Κορδομενίδης.
Σίγουρα, πολλοί νέοι και παλαιότεροι συγγραφείς θα «κτυπούν» την πόρτα του Εντευκτηρίου, ώστε να φιλοξενήσει τα κείμενά τους. Ο ίδιος λέει, ότι «κάθε τόσο εμφανίζεται ένα κείμενο που με κάνει να θέλω να συνεχίσω την έκδοση για να το δημοσιεύσω». Αυτή η φράση αναδεικνύει και το κριτήριο επιλογής των κειμένων που μπορεί να οριστεί ως η ποιότητά τους
«οι αναγνώστες λογοτεχνικών περιοδικών είναι οι ‘γκουρμέ’ τύποι της λογοτεχνίας. Επομένως, εάν πεις ότι θα δημοσιεύσεις το διήγημα του Χ επειδή είναι φίλος, ή τα ποιήματα της Ψ επειδή και μόνο είναι φίλη, τότε τινάζεις στον αέρα το οικοδόμημα».


Γιώργος Κορδομενίδης: Από το περιοδικό στο υπόγειο της Δεσπερέ

Διαρκώς ανήσυχος ο Γιώργος Κορδομενίδης, δημιουργεί και τις Εκδόσεις Εντευκτηρίου, αλλά ιδρύει και το «Underground Εντευκτήριο», που έχει πλέον τη δική του ιστορία. «Αγόρασα το υπόγειο της οδού Δεσπερέ, το διαμόρφωσα δαπανώντας όλες τις οικονομίες μου και με δύο ευεργετικές χορηγίες» για τον χώρο, ο οποίος το Δεκέμβριο του 2001 υποδέχθηκε τους πρώτους επισκέπτες του για την παρουσίαση του cd με την ανάγνωση από τον Δημήτρη Μαρωνίτη και τη Φιλαρέτη Κομνηνού των μεταφράσεων του πρώτου από τον Όμηρο και τον Ησίοδο.


Η Κική Δημουλά διαβάζει ποιήματά της. Πανηγυρική εκδήλωση για τα 20 χρόνια 
του Εντευκτηρίου («Underground Εντευκτήριο», 12.5.2007)

Σε αυτόν τον ανοικτό χώρο, «μου αρέσει αυτός ο χαρακτηρισμός» προσθέτει ο Γιώργος Κορδομενίδης με το μεράκι που τον χαρακτηρίζει, έγιναν πάνω από 70 εκδηλώσεις. Αξέχαστη για όσους την έζησαν θα μείνει η ανάγνωση ποιημάτων της από την Κική Δημουλά για παράδειγμα, αλλά ως ‘ανοικτός’ χώρος στο υπόγειο της Δεσπερέ φιλοξενήθηκαν και μουσικοί και κινηματογραφιστές και άνθρωποι του θεάτρου. Πάντα με δωρεάν είσοδο και με απόντες πάντα τους εκπροσώπους της πόλης. «Ποτέ δεν έχουν έρθει οι αρμόδιοι αντιδήμαρχοι σε καμία εκδήλωση του περιοδικού. Αλλά και δεν μου χρωστάνε κάτι, αφού πρόκειται για ένα προσωπικό στοίχημα».

6.11.14

Aνακοινώθηκαν τα γαλλικά βραβεία Γκονκούρ και Ρενοντό 2014



πηγή: http://www.tovima.gr

Απονεμήθηκαν σήμερα στη Γαλλία τα βραβεία Γκονκούρ και Ρενοντό για το έτος 2014. Η εφετινή (μυθιστορηματική) παραγωγή ήταν ιδιαιτέρως πλούσια και πολλοί ήταν οι συγγραφείς που εμπνεύστηκαν από την Ιστορία και πραγματικά πρόσωπα.

Το βραβείο Γκονκούρ απέσπασε η 66χρονη συγγραφέας Λιντί Σαλβέρ για το μυθιστόρημά της «Pas Pleurer» (εκδόσεις Seuil) που εστιάζει στον Ζορζ Μπερνανός (1888 - 1948) και τον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο.

Ο μεγάλος γάλλος συγγραφέας, αν και φιλομοναρχικός στην αρχή, έγραψε το 1938 τα «Μεγάλα νεκροταφεία κάτω από το φεγγάρι» (Les Grands Cimetières sous la Lune) 1938) για να καταδικάσει τις ωμότητες των φασιστών του Φράνκο.

Το βραβείο Ρενοντό απέσπασε ο 40χρονος Νταβίντ Φενκινός για το μυθιστόρημά του «Charlotte» (εκδόσεις Gallimard).

Ο συγγραφέας αναπλάθει τη σύντομη αλλά τραγική ζωή της γερμανοεβραίας καλλιτέχνιδος Σαρλότ Σαλομόν που δολοφονήθηκε σε ηλικία 26 ετών στους θαλάμους αερίων του Άουσβιτς ενώ εγκυμονούσε.

Και οι δύο συγγραφείς έχουν μεταφραστεί στην ελληνική γλώσσα. Τα βιβλία της Λιντί Σαλβέρ: «Η δύναμη της μύγας» (Καστανιώτης, 1997), «Η συντροφιά των φαντασμάτων» (Καστανιώτης, 1999) και οι «Όμορφες νύχτες» (Μεταίχμιο,2001).


Τα βιβλία του Νταβίντ Φενκινός: «Το ερωτικό δυναμικό της γυναίκας μου» (Κασταλία, 2006), «Αυτόνομες καρδιές» (Κασταλία, 2009) και «Η έκπληξη» (Ελληνικά Γράμματα, 2010). 

5.11.14

ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΙΗΣΗ - Συνομιλία των δύο τεχνών σε χρόνο ενεστώτα




ΚΡΑΤΗΣΕΙΣ ΘΕΣΕΩΝ ΜΕ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΣΤΟ: musicisnetwork@gmail.com

Η αστική μη-κερδοσκοπική εταιρία Music Is-Δίκτυο Δράσης και το ηλεκτρονικό περιοδικό για την ποίηση (.poema..) προωθώντας έμπρακτα την σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία παρουσιάζει επτά συνέργειες ενός - διαφορετικού κάθε φορά - συνθέτη με έναν ποιητή.


Από τον Νοέμβριο 2014 μέχρι και τον Μάιο 2015, μία φορά τον μήνα, ένας συνθέτης και ένας ποιητής θα παρουσιάζουν μια συνομιλία μεταξύ των τεχνών τους. Οι παρουσιάσεις εμπεριέχουν μια πλούσια ποικιλομορφία προσεγγίσεων, ανάλογα με τις αισθητικές κατευθύνσεις των συντελεστών και καταλαμβάνει τον χώρο από τη μελοποίηση του ποιητικού λόγου μέχρι την εγκατάσταση (Ιnstallation).

Οι συναυλίες θα πραγματοποιηθούν στην αίθουσα εκδηλώσεων της Μεγάλης Μουσικής Βιβλιοθήκης 'Λίλιαν Βουδούρη' (Μέγαρο Μουσικής Αθηνών).

Συμμετέχοντες συνθέτες και ποιητές:

Νικήτας Κίσσονας – Βασίλης Ρούβαλης: 6 Νοεμβρίου 2014.



Οι επόμενες παρουσιάσεις
Νίκος Καρύδης – Έλενα Καλλέργη: 11 Δεκεμβρίου 2014. 
Νίκος Παναγιωτάκης – Γιώργος Γώτης: 8 Ιανουαρίου 2015.
Βασίλης Γκότσης – Σταυρούλα Γάτσου: 5 Φεβρουαρίου 2015.
Γιώργος Παπουτσής – Γιώργος Ψάλτης: 5 Μαρτίου 2015.
Αλέξης Πορφυριάδης – Αγγελική Σιγούρου: 2 Απριλίου 2015.
Φανή Κοσώνα – Βασίλης Ζηλάκος: 7 Μαΐου 2015.