Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα φτώχεια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα φτώχεια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

21.6.14

[Έξω από τον εαυτό μας, όσο πιο μακριά από τον καιρό μας]



του Κωνσταντίνου Τζαμιώτη

από τη σελίδα του στο Facebook

Έξω από τον εαυτό μας, όσο πιο μακριά από τον καιρό μας.
Από τη δυσάρεστη αίσθηση πως είναι κανείς μονίμως στο λάθος μέρος έως στην ακόρεστη επιθυμία να βρίσκεται ταυτόχρονα παντού και πουθενά, μεσολαβεί ακριβώς μια συνηθισμένη ζωή.
Και δεν είμαστε έτοιμοι να το δεχτούμε. Ποτέ δεν ήμαστε, δεν είμαστε ούτε τώρα, παρότι ο ευδαιμονισμός των προηγούμενων χρόνων αποδείχθηκε χίμαιρα.
Οι πιο τυχεροί, όσο ακόμη μπορούν, εξαργυρώνουν αγορασμένο ρομαντικό χρόνο, εξαιρώντας εν μέρει τον εαυτό τους από τις ευθύνες του πραγματικού βίου.
Οι λιγότερο ευνοημένοι πάλι, αν και με δυσκολία κρατούν το κεφάλι έξω απ’ το νερό, αποδεικνύονται ως επί των πλείστων εξίσου μεταφυσικοί. Επιπλέοντας μεταξύ αυτολύπησης και τυφλού μένους για όποιον μοιάζει λιγότερο μουσκίδι από τους ίδιους, φέρονται σαν να περιμένουν να φτάσει η στιγμή που θα βουλιάξουμε όλοι. 
Η δυσαρέσκεια, τούτος ο αυτοάνοσος συλλογικός περισπασμός όσων επένδυσαν εμμονικά στην υπεροχή τους έναντι των πολλών και εκείνων που δεν διανοήθηκαν ποτέ να αποσπαστούν από το σωρό, καταλήγουν πια στην ίδια αδιέξοδη παραδοχή: η πραγματικότητα παραείναι χάλια για να δοκιμάσει να την αλλάξει κανείς. 
Και επιμένουμε να μη βλέπουμε πως η κοινωνία μας από κοινωνία των 2/3 στις «καλές» εποχές, βρίσκεται κιόλας στην κατάσταση του 1/3 και οδεύει ολοταχώς προς μια κοινωνία του 1/5. Αυτό συμβαίνει στις «υπανάπτυκτες μη δημοκρατικές χώρες», έτσι πιθανότατα θα γίνει και εδώ.
Κάπως έτσι, εννιά στους δέκα που μιλούμε για «ταχύ εκφασισμό» της ελληνικής κοινωνίας και βρίσκουμε ανεπίτρεπτο να εκβιάζεται από έναν σεσημασμένο μιντιακό εκτελεστή ένας άνθρωπος νέος και δυνητικά χρήσιμος για το κοινό συμφέρον όπως ο Γαβριήλ Σακελαρίδης, ξεχνούμε τον πρωταγωνιστικό ρόλο της λεκτικής βίας, του σεξισμού και κάθε είδους αποκλεισμού στο όνομα του δυνατότερου, που ρύθμιζαν ανέκαθεν τον δημόσιο βίο μας. 
Κάπως έτσι, εννιά στους δέκα απ’ όσους θεωρούμε κρετίνους όσους χάλασαν πριν μερικές δεκαετίες την παλιά Αθήνα και τις άλλες πόλεις, χάριν της «προόδου», κλείνουμε τα μάτια σ’ αυτό που ετοιμάζεται να συμβεί αύριο με τους αιγιαλούς στο όνομα της «ανάπτυξης». 
Κάπως έτσι, εννιά στους δέκα απ’ όσους θεωρούμε αποτρόπαιο ό,τι συμβαίνει με τα ανήλικα εκδιδόμενα κορίτσια στη Βραζιλία του Μουντιάλ και τους παρόμοιους προορισμούς σεξουαλικού τουρισμού, δεν θέλουμε να ξέρουμε πως ο στοματικός έρωτας στο πεδίο του Άρεως με ένα ανήλικο αγόρι από το Αφγανιστάν, το Μπαγκλαντές ή το Πακιστάν κοστίζει ακριβώς δύο ευρώ αυτές τις μέρες.
Κάπως έτσι, εννιά στους δέκα από όσους θλιβόμαστε βλέποντας ανθρώπους να ψάχνουν για φαγητό στα σκουπίδια δεν πρόκειται να κάνουμε τίποτα γι’ αυτό εκτός απ’ το να λυπούμαστε συνεχίζοντας να παχαίνουμε ώσπου να φράξουν εντελώς οι αρτηρίες μας.
Κάπως έτσι, εννιά στους δέκα απ’ όσους ανατριχιάζουμε με τις σκηνές βίας στην Τουρκία, στη Βραζιλία, την Ουκρανία, την Αίγυπτο, τη Συρία, το Ιράκ, κάνουμε πως δεν βλέπουμε πως και η δική μας κυβέρνηση έπαψε από καιρό να πιστεύει στο διάλογο και μετέρχεται μέρα με τη μέρα όλο και πιο συχνά πρακτικές των πιο βίαιων καθεστώτων. Η αντιμετώπιση των απολυμένων καθαριστριών του ΥΠΟΚ αν και δικαστικά δικαιωμένες, αυτό μαρτυρά. 
Κάπως έτσι εννιά στους δέκα απ’ όσους συμφωνούμε πως δεν μπορεί μια δημοκρατική και πολιτισμένη χώρα να διατηρεί στρατόπεδα-κολαστήρια κράτησης για άτυχους πρόσφυγες που έτυχε να καταφύγουν στα μέρη μας, ξεχνούμε διαρκώς την ύπαρξη τους.
Κάπως έτσι εννιά στους δέκα από εμάς με παιδιά που έδιναν πανελλήνιες αυτές τις μέρες αν και πιθανότατα φοράμε (ή φορούσαμε έως πρόσφατα) ρούχα σιδερωμένα από πτυχιούχους Πανεπιστημίου των Τιράνων, της Σόφιας του Βουκουρεστίου ή του Κιέβου, δεν εννοούμε να καταλάβουμε πως η Ιστορία είναι γεμάτη γωνίες και πως αυτός που φαντάζει σήμερα νικητής αύριο μπορεί να είναι απ’ τους χαμένους.
Και κάπως έτσι οι περισσότεροι από εμάς θα συνεχίσουμε να ζούμε «ερήμην», όμηροι της ισόβιας δυσαρέσκειας μας πως αφού δεν μπορούμε να τα αλλάξουμε όλα με τη μία, ας τα αφήσουμε ως έχουν.
Ασφαλώς και από τη δυσάρεστη αίσθηση πως είναι κανείς μονίμως στο λάθος μέρος έως στην ακόρεστη επιθυμία να βρίσκεται ταυτόχρονα παντού και πουθενά, μεσολαβεί ακριβώς μια συνηθισμένη ζωή. Μα είναι όμως αυτός λόγος να ζήσουμε εκτός από συνηθισμένα και χωρίς στοιχειώδη αξιοπρέπεια;


[ Το έργο στη φωτογραφία είναι του αγαπημένου Valerio Adami ]

16.6.14

Οι αθέατες πτυχές της κρίσης



του Γιώργου Παγουλάτου

πηγή: http://www.kathimerini.gr


Κάποιες από τις δραματικότερες πτυχές της κρίσης του 2010-14 παρέμειναν αθέατες. Εκατοντάδες χρηματαποστολές ανεφοδίαζαν αδιάκοπα τις τράπεζες, για να μη μείνει κανένα ΑΤΜ χωρίς ευρώ και στο τελευταίο ελληνικό χωριό. Μυστικές πτήσεις μετέφεραν δισεκατομμύρια του Ευρωσυστήματος για να προληφθεί ο πανικός των καταθετών στις οξύτερες φάσεις, όπως την άνοιξη του 2010, τον Νοέμβριο του 2011 ή τον Μάιο-Ιούνιο του 2012. Ολα περιγράφονται στο Χρονικό της Μεγάλης Κρίσης, που εκδόθηκε την περασμένη εβδομάδα από την Τράπεζα της Ελλάδος.

Υπάρχει έλλειμμα πληροφόρησης για το πόσο κοντά βρεθήκαμε στην απόλυτη καταστροφή μιας άτακτης χρεοκοπίας και εξόδου από το ευρώ. Χειρότερο είναι το έλλειμμα της αυτογνωσίας. Η αντιπολίτευση αρέσκεται να αναμασά τη δοξασία ότι «το Μνημόνιο έφερε την κρίση και όχι η κρίση το Μνημόνιο». Ο δεξιός λαϊκισμός που καλλιεργήθηκε το 2010-11, και ο αριστερός λαϊκισμός που καλπάζει αχαλίνωτος, έχουν κάθε συμφέρον να εκτρέφουν λαϊκές ψευδαισθήσεις που ενοχοποιούν τους κομματικούς αντιπάλους. Λες και 36 δισ. δημοσιονομικό έλλειμμα δημιουργήθηκαν σε μια νύχτα. Λες και η ευρωπαϊκή αξιοπιστία της χώρας δεν είχε πληγεί ανεπανόρθωτα από προγενέστερες αστοχίες και πολιτικαντισμούς.


Η προϊστορία ωστόσο δεν απαλύνει την κοινωνική και οικονομική σφοδρότητα της κρίσης. Η τρόικα υποτίμησε την υφεσιακή επίπτωση του συνολικού μείγματος. Η τεράστια δημοσιονομική προσαρμογή (μέτρα ύψους 30% ΑΕΠ), με εκτεταμένες περικοπές μισθών και εισοδημάτων, σε μια συγκυρία ήδη υφεσιακή, με πιστωτική ασφυξία, με αναιμική ζήτηση στην Ευρωζώνη, χωρίς ευρωπαϊκά αντισταθμιστικά εργαλεία (πλην ΕΣΠΑ), σε μια οικονομία με σαθρές βάσεις, και με την απειλή του Grexit επί 2,5 χρόνια να παραλύει κάθε ιδιωτική πρωτοβουλία: σαρωτικός ο συνδυασμός. Το μεγαλύτερο δράμα δεν είναι τόσο οι εισοδηματικές απώλειες (που μπορεί να αναπληρωθούν) όσο οι 950.000 μακροχρόνια άνεργοι. Πολλοί δεν θα μπορέσουν ποτέ να επιστρέψουν σε κανονικό εργασιακό βίο. Είναι μια τραγωδία ανθρώπινου κεφαλαίου και παραγωγικού δυναμικού για τη χώρα.

Ξέρουμε ότι αυτά ήταν το βαρύ κόστος για να αποτραπούν τα ακόμα χειρότερα, σε μια Ευρωζώνη ανέτοιμη και μυωπική. Και ξέρουμε πια (χάρη στη σοβαρή δημοσιογραφία) πόσο πραγματική και διαρκής ήταν η απειλή μιας καταστροφικής εξόδου από το ευρώ –όχι απαραίτητα με ρητή απόφαση αποπομπής αλλά ως τελικό αναπότρεπτο στάδιο μιας διαδικασίας διολίσθησης. Οι εταίροι, που εξέπεμπαν αντιφατικές δηλώσεις, πέρασαν σε αποφασιστική στήριξη της Ελλάδας στο ευρώ, το φθινόπωρο 2012, για τρεις κυρίως λόγους. Πρώτον, σχηματίστηκε κυβέρνηση συνεργασίας αποφασισμένη να υλοποιήσει τα συμφωνημένα. Δεύτερον, οι εξωτερικές πιέσεις στη γερμανική κυβέρνηση (εκκλήσεις των ΗΠΑ, το ταξίδι στην Κίνα) έγειραν οριστικά την πλάστιγγα υπέρ της άποψης που υποστήριζε την παραμονή της Ελλάδας στο ευρώ. Τρίτον, από τα μέσα του 2012 ήταν πλέον απτά τα δείγματα της τεράστιας προσαρμογής (δημοσιονομικά, ανταγωνιστικότητα και μεταρρυθμίσεις) που είχε συντελεστεί το 2010-12, αποδυναμώνοντας το επιχείρημα ότι «οι Ελληνες δεν διορθώνονται». Ο συνδυασμός των παραπάνω κατανίκησε τους σχεδιασμούς του Grexit. Αλλά οι σχεδιασμοί θα είναι έτοιμοι να επιστρέψουν εάν η χώρα αρχίσει ξανά να εκπέμπει μηνύματα ασυνέπειας, ασυνέχειας και αστάθειας.

Και σήμερα; Με την εμφάνιση επιτέλους των πρώτων ενδείξεων ανάκαμψης, υπάρχει ο κίνδυνος να μπερδέψουμε την αναπτυξιακή στροφή με τον λαϊκισμό, και τις προοδευτικές διεκδικήσεις με τις υπερφίαλες αξιώσεις. Δεν είναι φιλολαϊκή στροφή αλλά θεσμική οπισθοδρόμηση η έξωση ενός ανεξάρτητου Γ.Γ. Δημοσίων Εσόδων. Δεν είναι κοινωνική στροφή αλλά ποιοτική υποχώρηση η επιστράτευση θαμώνων του trash TV για να διαχειριστούν κυβερνητικές υποθέσεις. Δεν είναι αναπτυξιακή στροφή η απειλή υπαναχώρησης από συμφωνημένες μεταρρυθμίσεις, γιατί μόνο η τήρηση των συμφωνιών θα μας επιτρέψει να διεκδικήσουμε μια πραγματική αναπτυξιακή στροφή στην Ευρώπη.

Η παρεξήγηση είναι παλιά. Κάποιοι στην αριστερά του ΠΑΣΟΚ το 2010 αξίωναν εθνική κεϋνσιανή αναθέρμανση όταν η χώρα είχε ήδη 24 δισ. πρωτογενές έλλειμμα και δεν υπήρχε κανείς να μας δανείσει. Η Ευρωζώνη χρειάζεται επειγόντως μια κεϋνσιανή τόνωση, και μια συντονισμένη έξοδο από τον παραλογισμό της ταυτόχρονης πανευρωπαϊκής λιτότητας. Ομως αυτή μπορεί να ασκηθεί μόνο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με δημοσιονομικά και νομισματικά μέσα. Η πολιτική της μονομερούς προσαρμογής στον Νότο μετράει εκατομμύρια θύματα της ανεργίας. Αλλά η διέξοδος είναι ευρωπαϊκός συντονισμός των δυνάμεων του προοδευτικού ευρωπαϊσμού και του Νότου – όχι μονομερείς εθνικές κινήσεις.

Κι άλλες παρεξηγήσεις. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είχε το δικαίωμα, επειδή πρώτευσε στις ευρωεκλογές, να αξιώνει να ορίσει διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος ή να μετατρέψει την τετραετή κυβερνητική θητεία σε διετή. Αντίθετα, θα υπηρετούσε τη χώρα εάν απαιτούσε από την κυβέρνηση να βγάλει από το συρτάρι τις λεπτομέρειες του αναπτυξιακού της σχεδίου, συνεισφέροντας με τις δικές του προτάσεις στη διαμόρφωση, περιφέρεια προς περιφέρεια, ενός εθνικού διακομματικού σχεδίου εξωστρεφούς ανάπτυξης. Ή εάν έμπαινε στην εθνική ομάδα διαπραγμάτευσης για το χρέος. Διότι η διαρκής απειλή της αντιπολίτευσης ότι δεν θα εφαρμόσει τις συμφωνίες, αυστηροποιεί τους όρους και σκληραίνει τη στάση των εταίρων. Το έλλειμμα αξιοπιστίας, η απουσία εμπιστοσύνης, ήταν πάντα ο αθέατος συντελεστής στη φοβερή κρίση.

* Ο κ. Γιώργος Παγουλάτος είναι καθηγητής Ευρωπαϊκής Πολιτικής και Οικονομίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και επισκέπτης καθηγητής στο Κολέγιο της Ευρώπης.

14.6.14

Ζίγκμουντ Μπάουμαν, Πλούτος και ανισότητα. Μας ωφελεί όλους ο πλούτος των ολίγων;

Μετάφραση: Γιώργος Λαμπράκος
  
Επιμέλεια-διόρθωση: 
Αλέξανδρος Μανωλάκης

 
Ημερομηνία έκδοσης:
 Iούνιος 2014


Αριθμός σελίδων: 112


ISBN: 978-618-5077-02-0 


Τιμή: 11,00€


Το βιβλίο
Σύμφωνα με μια κοινή αντίληψη, ο καλύτερος τρόπος να βοηθήσουμε τους φτωχούς και να τους απαλλάξουμε από τη δυστυχία τους είναι να επιτρέψουμε στους πλουσίους να γίνουν πλουσιότεροι: αν οι πλούσιοι πληρώνουν λιγότερους φόρους, τότε εμείς οι υπόλοιποι θα βρεθούμε σε καλύτερη κατάσταση. Συνεπώς, ο πλούτος των ολίγων μάς ωφελεί όλους. Αυτές οι κοινές αντιλήψεις έρχονται ωστόσο σε αντίθεση με την καθημερινή μας εμπειρία, με μια πληθώρα ευρημάτων βασισμένων σε μελέτες και φυσικά με τη λογική. Αυτό το παράδοξο χάσμα ανάμεσα στα αδιάσειστα τεκμήρια και τις κοινές αντιλήψεις μάς κάνει να σταθούμε και να αναρωτηθούμε: γιατί αυτές οι αντιλήψεις είναι τόσο διαδεδομένες και γιατί αντιστέκονται στα συσσωρευμένα και διαρκώς αυξανόμενα τεκμήρια που αποδεικνύουν το αντίθετο; Αυτό το μικρό βιβλίο αποπειράται να δώσει μια απάντηση σε αυτό το ερώτημα. Ο Bauman καταγράφει και αναλύει τις υπόρρητες υποθέσεις και τις αστόχαστες πεποιθήσεις στις οποίες βασίζονται οι παραπάνω αντιλήψεις και βρίσκει πως, μία προς μία, είναι ψευδείς, απατηλές και παραπλανητικές. Αυτές οι αντιλήψεις δύσκολα θα διατηρούνταν στο προσκήνιο αν δεν υπεράσπιζαν –ουσιαστικά, αν δεν προωθούσαν και δεν ενίσχυαν– την παρούσα, άνευ προηγουμένου, αδικαιολόγητη και ολοένα επιταχυνόμενη αύξηση της κοινωνικής ανισότητας, καθώς επίσης το διευρυνόμενο χάσμα ανάμεσα στην ελίτ των πλουσίων και την υπόλοιπη κοινωνία.


Ο συγγραφέας
Ο Ζίγκμουντ Μπάουμαν γεννήθηκε στο Πόζναν της Πολωνίας το 1925. Σε ηλικία 18 ετών κατετάγη στον Ελεύθερο Πολωνικό Στρατό και πολέμησε ενάντια στη ναζιστική κατοχή. Παρέμεινε στο στρατό και μετά τη λήξη του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου αλλά τελικά αποστρατεύτηκε εξαιτίας της αντισημιτικής εκκαθάρισης. Ο Μπάουμαν ολοκλήρωσε μεταπτυχιακό κύκλο σπουδών στις κοινωνικές επιστήμες και το 1954 έγινε λέκτορας στη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας. Ζει από το 1968 στην Αγγλία. Από το 1972 μέχρι το 1990 διετέλεσε καθηγητής και πρόεδρος του τμήματος Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου του Λιντς. Σήμερα είναι ομότιμος καθηγητής κοινωνιολογίας στα Πανεπιστήμια του Λιντς και της Βαρσοβίας. Η σκέψη του Μπάουμαν έχει δεχτεί επιρροές από σημαντικούς διανοούμενους του 19ου αιώνα, όπως τον Καρλ Μαρξ και τον Μαξ Βέμπερ, αλλά και του 20ού αιώνα, όπως τον Τεοντόρ Αντόρνο, τον Κορνήλιο Καστοριάδη και τον Εμανουέλ Λεβινάς. Ο Μπάουμαν πιστεύει ότι η κοινωνιολογία είναι υπόθεση ηθική: «Το να σκεφτόμαστε κοινωνιολογικά σημαίνει ότι καταλαβαίνουμε περισσότερο τους ανθρώπους γύρω μας, κατανοούμε τις ελπίδες τους και τις επιθυμίες τους, τις ανησυχίες και τα προβλήματά τους». Έχει τιμηθεί με τα βραβεία European Amalfi Prize for Sociology & Social Sciences (1990) και Adorno (1998).

Η εισαγωγή του βιβλίου




Δείτε στο βίντεο μια συνέντευξη του συγγραφέα.