Η γιορτή του μπαμπά μου

«Άγιος Παύλος», Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (1608-1614), 

Museo del Greco, Τολέδο. Πηγή: διαδίκτυο

γράφει η Ελένη Κοφτερού*

Η εκταφή του μπαμπά μου πραγματοποιήθηκε από τον αρμόδιο υπάλληλο του Δήμου, μπροστά στα τρομαγμένα μάτια της μικρής του κόρης και το κάπως πιο ψύχραιμο, μα εξίσου ταραγμένο βλέμμα του γαμπρού του, την Τετάρτη 29 Ιουνίου 2016, ημέρα της γιορτής του, ή μάλλον, την ημέρα που αν ζούσε θα είχε την γιορτή του. Τελικά προτιμώ «την ημέρα της γιορτής του», γιατί ξέρω καλά, πως ο μπαμπάς αγαπούσε πολύ αυτή τη μέρα, όχι τόσο επειδή γιόρταζε, όσο γιατί του δινόταν μια καλή ευκαιρία να ευχαριστήσει τους φίλους του. Τους φώναζε στο σπίτι, τρώγανε όλοι μαζί, έπινε κι αυτός καμιά μπυρίτσα, ακόμη και κανένα τσιγαράκι έκανε, ενώ δεν κάπνιζε, έτσι για την παρέα. Εγώ έφευγα από το σπίτι, πήγαινα στην συμμαθήτριά μου τη Μαρία, καθώς μου ήταν αδύνατον να ανεχτώ τα γέλια και τις φωνές τους, με ενοχλούσε η ανόθευτη χαρά τους και τους θεωρούσα χαζοχαρούμενους γέρους. Ήταν όλοι, λίγο πιο πάνω από πενήντα χρόνων. Τότε πίστευα ότι αυτοί οι γέροι μου κλέβουν τον αέρα και δεν καθόμουν ποτέ στη γιορτή, ούτε βοηθούσα στο τραπέζι. Πήγαινα τρέχοντας στη συμμαθήτριά μου, τη Μαρία. Ποτέ του δε δυσανασχέτησε ο μπαμπάς, ούτε ποτέ μού ζήτησε να μείνω.

Σήμερα βγήκε επιτέλους από τα δυο μέτρα γης που του αναλογούσαν, έγινε η εκταφή. Από το σκοτάδι πάλι στο φως. Τελείωσε η φιλοξενία και η προθεσμία αυτού του δικαιώματος, αφού ο θάνατος μαζί με τα δικαιώματα έχει και υποχρεώσεις. Την ίδια στιγμή που (δεν) ένιωσε ότι θα ησυχάσει επιτέλους από το παράταιρο τρέμουλο του πάρκινσον, την δυσκαμψία, τα χάπια, τη γαστροστομία, τις αναρροφήσεις, την κουρελιασμένη του αξιοπρέπεια και θα ξεκουραστεί στα δυο του μέτρα εκείνη ακριβώς τη στιγμή, χωρίς να το ξέρει, έδινε την συγκατάθεσή του, για την εκταφή τρία χρόνια αργότερα. Μα υπάρχει το παραθυράκι - με το αζημίωτο όπως πάντα -κι αν πληρώσουν οι κληρονόμοι κερδίζεις άλλον έναν υγρό και σκοτεινό χρόνο στον υποδόριο ιστό της γης. Κι εμείς πληρώσαμε μπαμπά, από τη σύνταξή σου φυσικά. Μα σήμερα σώθηκε όλος ο χρόνος σου. Πρέπει να παραδώσουμε τα δυο σου μέτρα, σε άλλον πεθαμένο. Υπάρχει συνωστισμός. Είναι η γιορτή του είπε ο παπάς. Εσείς επιλέξατε την ημερομηνία εκταφής; Όχι από τον Δήμο μας ειδοποίησαν. Τίποτε λοιπόν δεν είναι τυχαίο, πέταξε με προσποιητή περισυλλογή και μια υποψία ανώφελης βεβαιότητας ανέμισε στο ράσο του. Να δείτε που έχει πάει στον Παράδεισο. (Τι κοινοτοπία θεέ μου, από τον μαυροφορεμένο εκπρόσωπό σου!)

Δεν ξέρω ποιος μαγικός μηχανισμός, ποιο παραστρατημένο ξόρκι μεθόδευσε ώστε η ημερομηνία της εκταφής σου να είναι της γιορτής σου. Ξέρω μονάχα πως δεν κρυώνεις πια. Ζεστάθηκαν για λίγο τα κοκαλάκια σου, αφού από νωρίς το πρωί το νεκροταφείο του Ευόσμου είχε πυρποληθεί από τον καύσωνα που σερνόταν σαν πέπλο πηχτό στην ουρά του Ιούνη.

Εγώ ως συνήθως, έλειπα απ’ τη γιορτή σου.

* Γεωπόνος. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη· εδώ και δεκαοχτώ χρόνια ζει και εργάζεται στην Καλαμάτα. Έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές: «Γράμμα σε γενέθλια πόλη» (Σαιξπηρικόν) και «Στο λάμδα των χελιδονιών» (Οι Εκδόσεις των Φίλων), ενώ η συλλογή «Περί άνοιξης και άλλων εμμονών» υπάρχει στο διαδίκτυο σε μορφή e-book από τα 24 grammata.

Ένα βιβλίο στο κομοδίνο του Βασίλη Χατζηβασιλείου

Στο τίποτα οι ποιητές ενδίδουν

Ελένης Κοφτερού, Στο λάμδα των χελιδονιών, Οι Εκδόσεις των Φίλων, Αθήνα 2014

Φέροντας δώρο εντός της το λάμδα των χελιδονιών που κάποτε λαχτάρησε να βάλει σ’ ένα ποίημα, η Ελένη Κοφτερού στην τελευταία ποιητική συλλογή της, τη μέσα ζωή αναζητεί των δρόμων που μόνο υπόγεια ζουν, την απουσία ιχνηλατεί των αιωρούμενων και σαστισμένων «σ’αγαπώ», μαζί ραβδοσκοπεί τις λέξεις «με προορισμό το ποίημα».

Στην ποίησή της κυριαρχεί το πάσχειν της ποιητικής γραφής και το γίγνεσθαι του ποιήματος.

Με υλικό τα σύμφωνα και τα φωνήεντα πλάθει λέξεις που συντάσσονται, ερωτεύονται, απωθούνται και εχθρεύονται, συλλέγουν σιωπές, θρηνούν την ερημιά, νοσταλγούν την ουτοπία, αγαπούν και ψάχνουν· οι λέξεις ο κόσμος μας, ο έγχρωμος κόσμος!

Λέξεις εξεγερμένες, λέξεις που σταυρώνουν, λέξεις που δροσίζουν έρημο, υγραίνουν τα φιλιά. Φιλότης και νείκος οι λέξεις της· σαν δυο αντίρροπες, αντίθετες δυνάμεις συνθέτουν το απρόβλεπτο, το απροσδόκητο, το καινοφανές, το ποίημα, αυτόν τον μόνο τόπο της ουτοπίας.

Οι λέξεις  ψηλαφούν, ιχνηλατούν και ανιχνεύουν τον έρωτα και την αγάπη, τα σύμφωνα είναι πληγές, τα φωνήεντα χαμόγελα, οι λέξεις πουλιά που πετούν και γίνονται ποιητικός λόγος που ψάχνει εκ νέου τις λέξεις, για να αποδώσει τον έρωτα και την αγάπη, αντίδοτα στον θάνατο. Όλα συνταιριασμένα δημιουργούν το ποίημα της αγάπης· αγαπούν το ποίημα οι λέξεις και ποιούν αγάπη οι λέξεις.

Χρειάζεται άλλη αξιολόγηση η ποιητική της Ε.Κ., όταν καταφέρνει «τη μετατροπή του τίποτε σε κάτι», αφού στην ποιητική δημιουργία, όπως λέγει ο Ποιητής, «το εκ του μη όντος ον λογαριάζει»!

Βασίλης Γ. Χατζηβασιλείου (Γιαννιτσά, 1948). Φιλόλογος. Δρ. Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής του Α.Π.Θ.. Επιμελήθηκε επί σειρά ετών το περιοδικό «Χρονικά του Πειραματικού Σχολείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης», του οποίου υπήρξε διευθυντής έως το 2009. Ασχολήθηκε με τη διδακτική της ποίησης και το σχολικό θέατρο. Είχε την επιμέλεια σειράς ραδιοφωνικών εκπομπών ποιητικού λόγου και μουσικής στο κρατικό ραδιόφωνο. Έχει εκδώσει βιβλία σχετικά με την εκπαίδευση και τη διδακτική της λογοτεχνίας. Σήμερα ασχολείται με τη λογοτεχνική κριτική και την αγιογραφία. Ζει στη Θεσσαλονίκη.