16.9.19

500 λέξεις με τον Τάκη Γκόντη



πηγή: Η Καθημερινή / Βιβλίο

Ο Τάκης Γκόντης γεννήθηκε το 1955 στη Φλαμουριά της Eδεσσας. Eζησε και εργάστηκε κατά καιρούς σε διάφορες πόλεις της επαρχίας, στη Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα. Τα επαγγέλματα διάφορα: Χημικός στη ΔΕΗ, τυπογράφος, υπεύθυνος ύλης σε εκδοτικό συγκρότημα κ.ά. Τα τελευταία χρόνια επέστρεψε στη γενέτειρά του, όπου ζει μόνιμα. Eχει εκδώσει συνολικά δέκα βιβλία, πεζογραφίας (διήγημα μυθιστόρημα) και ποίησης. Πρόσφατα εκδόθηκαν και κυκλοφόρησαν: η ποιητική συλλογή του Διαλείπον εκκρεμές από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης και η συλλογή διηγημάτων Τετ α τετ από τις Εκδόσεις Εντευκτηρίου.

Ποια βιβλία έχετε αυτόν τον καιρό πλάι στο κρεβάτι σας;
Το «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο» του Προυστ για τη θεματική σχετικότητα, αλλά και επειδή δεν βολεύομαι με χαμηλό μαξιλάρι.

Ποιος ήρωας/ηρωίδα λογοτεχνίας θα θέλατε να είστε και γιατί;
Η ερώτηση αφορά το πολύ μακρινό παρελθόν. Πάνε πια τα χρόνια που ήθελα να είμαι κάτι άλλο. Αφήστε που οι περισσότεροι ήρωες των καλών βιβλίων είναι αρνητικά πρότυπα. Το ζητούμενο είναι να φτάσω να είμαι αυτό που θα ήθελα να είμαι.

Διοργανώνετε ένα δείπνο. Ποιους ποιητές ή συγγραφείς καλείτε, ζώντες και τεθνεώτες;
Οι 500 λέξεις μάλλον δεν φτάνουν για να φτιάξω μια πολύ μικρή λίστα. Συνεπώς θα διοργάνωνα ένα δείπνο για δύο με καλεσμένο τον Κωνσταντίνο Καβάφη.

Ποιο ήταν το πιο ενδιαφέρον στοιχείο που μάθατε πρόσφατα χάρη στην ανάγνωση ενός βιβλίου;
Πρόσφατα όχι, όμως παλιά, πολύ παλιά, διαβάζοντας τον «Ηλίθιο» του Ντοστογιέφσκι διαμόρφωσα τη βασική φιλοσοφική θέση ότι η αγάπη και η καλοσύνη είναι η απάντηση για όλα.

Ποιο κλασικό βιβλίο διαβάσατε πρόσφατα για πρώτη φορά;
Δεν ξέρω αν συγκαταλέγεται στη λίστα των κλασικών, διάβασα όμως με αδικαιολόγητη καθυστέρηση τη «Μεγάλη χίμαιρα» του Καραγάτση.

Και ποιο είναι το βιβλίο που έχετε διαβάσει τις περισσότερες φορές;
Μόνο τη δεύτερη δεκαετία της ζωής μου ξαναδιάβαζα το ίδιο βιβλίο, κυρίως επειδή είχα ελάχιστα. Τώρα πια όχι. Το θεωρώ άδικο για τα δεκάδες αδιάβαστα που περιμένουν υπομονετικά τη σειρά τους. Τότε όμως διάβασα, θυμάμαι, περισσότερο από δύο φορές τη «Δίκη» του Κάφκα. Φοβάμαι ότι θα μπω στον πειρασμό (κατ’ εξαίρεση) να το ξανακάνω.

Τρεις διαφορετικές ιστορίες το βιβλίο σας ή τρεις ιστορίες που τις συνδέει η ανθρώπινη συνάντηση σε τετ α τετ;
Αν προκειμένου να αποτυπωθεί εξ ολοκλήρου μία εικόνα είναι απαραίτητες και οι τρεις διαστάσεις, μπορεί να ειπωθεί, αν και λιγάκι φιλόδοξο να χωρέσει ολόκληρη η σημερινή κοινωνία σε ένα τόσο ολιγοσέλιδο βιβλίο.

Τάκης Γκόντης: Τετ α τετ
Θεσσαλονίκη
Εκδόσεις Εντευκτηρίου [ Πεζογραφία ], 2019
72 σελ.
Διαστάσεις (Π x Υ): 12,5 x 21 cm
Τιμή: 8,48 ευρώ (με Φ.Π.Α.)
ISBN 978-960-7568-59-5

13.9.19

Πέθανε χτες ο Νάνος Βαλαωρίτης



Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων

«Θα συνεχίσω άραγες να γράφω και μετά θάνατον; Έχω γράψει σε ώρα τροπικής θύελλας τις παραμονές του τέλους κι όταν το πλοίο βυθιζόταν τραγούδησα στο κατάστρωμα κι όταν γκρεμίζονταν οι πυλώνες του ναού, έκρουσα τις φωνητικές μου χορδές με την τελευταία μου πνοή…
Έγραψα σε ώρες συσκότισης λόγω διακοπής ρεύματος, σε ώρα ψυχικού κλονισμού, παγιδευμένος κάτω από χαλάσματα χωρίς αέρα κι αντικρίζοντας εκτελεστικά αποσπάσματα δικτατοριών. Έγραψα ακούγοντας εκκωφαντικές συναυλίες σκληρού ροκ και στο κρεβάτι μου όταν κοιμόμουνα: τώρα χρειάζομαι μόνο χαρτί και καλαμάρι και θα συνεχίσω να γράφω στον αιώνα τον άπαντα».

Η Ζωή μου μετά θάνατον εγγυημένη, 1993

Με μεγάλη θλίψη πληροφορηθήκαμε το θάνατο του ποιητή, πεζογράφου, δοκιμιογράφου και ιδρυτικού μέλους της Εταιρείας Συγγραφέων, Νάνου Βαλαωρίτη. Από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, δισέγγονος του ποιητή Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, ο Νάνος Βαλαωρίτης, ο οποίος πέθανε αργά χθες σε ηλικία 98 ετών, έχει συνδέσει το όνομά του με τις μεγάλες πρωτοπορίες, αλλά και ορισμένα από τα διασημότερα ονόματα των γραμμάτων του 20ού αιώνα. Σεφέρης, Μπρετόν, Φερλινγκέττι, Γκίνσμπεργκ, Μπάροουζ, Τ.Σ. Έλιοτ, Γ.Χ Όντεν και Ντύλαν Τόμας είναι μερικοί μόνο από τους συγγραφείς και ποιητές τους οποίους γνώρισε και συναναστράφηκε. Συμμετείχε στο κίνημα του υπερρεαλισμού, βούτηξε στη beat λογοτεχνία αλλά και στη γλωσσοκεντρική και punk ποίηση, χαρακτηρίστηκε αιώνιος έφηβος και περιπλανήθηκε πάντοτε, με τη ζωή, με τη γραφή του, σε χώρους νέους, πειραματικούς και περιπετειώδεις.  
Στους οικείους του εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια και τη συμπαράστασή μας. 


Ο Νάνος Βαλαωρίτης γεννήθηκε στη Λωζάνη της Ελβετίας το 1921. Σπούδασε φιλολογία και νομικά στα πανεπιστήμια Αθηνών, Λονδίνου, Σορβόννης. Εργάστηκε ως υπάλληλος της Ελληνικής Πρεσβείας στο Λονδίνο, μεταφραστής, συνεργάτης και εκδότης περιοδικών. Παρουσίασε άρθρα και μετέφρασε πρώτος στο Λονδίνο εκτενώς Έλληνες ποιητές του 1930 -Σεφέρη, Ελύτη, Εμπειρίκο, Εγγονόπουλο, Γκάτσο. 
Στην Αγγλία έζησε από το 1944 έως το 1953 και γνώρισε τον Έλιοτ και όλο τον κύκλο του. Το διάστημα 1954-60 έμεινε στο Παρίσι και γνώρισε τον Αντρέ Μπρετόν και τους υπερρεαλιστές. Το 1960 γύρισε στην Ελλάδα και διηύθυνε το περιοδικό "Πάλι" (1963-1966). Το 1969 παρουσίασε ελληνική ποίηση στο γαλλικό περιοδικό "Lettres Nouvelles". Από το 1968 έως το 1993 δίδαξε συγκριτική λογοτεχνία και δημιουργική γραφή στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο. 
Εκεί, ποιητικά του κείμενα εκδόθηκαν από τον οίκο City Lights του Λώρενς Φερλινγκέττι. Οργάνωσε παρουσίαση των Ελλήνων υπερρεαλιστών στο Κέντρο Πομπιντού το 1990-91. Διηύθυνε από το 1989 έως το 1995 με τον ποιητή Αντρέα Παγουλάτο το περιοδικό "Συντέλεια", το οποίο επανεκδόθηκε το 2004 με τίτλο "Νέα Συντέλεια". 
Το 1959 βραβεύτηκε με το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης το οποίο και αρνήθηκε. Το 1982, βραβεύτηκε με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης και το 1998 με το Κρατικό Βραβείο Χρονικού - Μαρτυρίας. Το 1996 βραβεύτηκε από την Ν.Ρ.Α. [National Poetry Association (Αμερικανική Εταιρεία Ποίησης)] – η οποία στο παρελθόν είχε βραβεύσει και τους Φερλινγκέττι, Γκίνσμπεργκ κ.ά. 
Το 2006 τιμήθηκε με το Βραβείο Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών για το ποιητικό του έργο. Το 2006, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τού απένειμε τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος Τιμής. 
Το 2009 τιμήθηκε με το Μεγάλο Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του. 


7.9.19

Ένα εγχειρίδιο ιδιωτικής πατριδογνωσίας




γράφει ο Τέλλος Φίλης

Ένα βιβλίο που, ανάμεσα σε δύο εκλογικές αναμετρήσεις, αποκτά μία άλλου είδους επικαιρότητα: Μικροί άντρες και μόνες γυναίκες, μυστικά και ψέματα, ανάμεσα σε ατάκες της Φίνος Φιλμς, άνθρωποι με τις ζωές τους σε ντουλάπες, τάπερ αεροστεγή με ανομολόγητες αλήθειες, το πέρασμα του χρόνου με τη φωνή του Δημήτρη Μητροπάνου, ενδοοικογενειακή βία, εμπρησμοί, σχολικοί εκφοβισμοί, απώλειες κι αυταπάτες, η περούκα της Λουίζης Ριανκούρ, κι ανάμεσά τους άνθρωποι γνώριμοι, ανθρώποι όρθιοι και πεσμένοι στα πατώματα, πυρκαγιές, χωρισμοί, έρωτες ή κάτι σαν έρωτες και απιστίες, όλα αυτά τα μικρά-μεγάλα γεγονότα, αφορμές κι αιτίες μιας μετάλλαξης από το 1980 μέχρι το 2000, που μας έχουν φτάσει ώς εδώ. Και η Αλίκη Βουγιουκλάκη. 

Κάποια βιβλία έχουν το χάρισμα, σχεδόν με μία ύπουλη "κανονικότητα", να κρύβουν όλα τα παλιά σεμεδάκια που κληρονομήσαμε, όλα τα αποξηραμένα μιγκέ των ερώτων μας, τα μυστικά μας λόγια και κάτι ανομολόγητες επιθυμίες κρυμμένες άτσαλα κάτω απ' το χαλί της ζωής μας. Νομίζοντας πως κανένας δεν τις βλέπει. 


Από την παρουσίαση του βιβλίου στο Public της Θεσσαλονίκης


Μερικά βιβλία ―χωρίς να το επιδιώκουν― γίνονται τα εγχειρίδια της ιδιωτικής μας ανομολόγητης πατριδογνωσίας, σε χρόνια που ψάχνουμε από την αρχή ποιοι είμαστε, σε ποιες ταυτότητες υπάρχουμε, σε ποιες γωνίες έχουμε ακόμη αντοχή να υπάρξουμε. Όλη αυτήν την αμηχανία να προσπαθούμε να αντέξουμε, τις αλλαγές των χρόνων μας, την βαρβαρότητα που έγινε "μια κανονική ζωή", την αδιαφορία που αντικατέστησε την αλληλεγγύη, τις επικεφαλίδες που καπέλωσαν τις λέξεις των κειμένων. 

Κάποια βιβλία ―το ξέρω, δεν ήταν αυτή η πρόθεσή τους― μοιάζουν με αεροστεγή μυστικά τα οποία μας μεγάλωσαν τακτοποιημένα στο πιο σκοτεινό ράφι της ψυχής μας κι αναλλοίωτα ανοίγουν και σου δείχνουν ποιος είσαι πραγματικά κι όχι ποιος θα 'θελες να είσαι. 

Τα τάπερ της Αλίκης θα ήθελαν να είναι ένα ακόμη ωραίο μυθιστόρημα. Δεν είναι. Είναι ένα ανελέητο εγχειρίδιο μίας διαχρονικά ατιμώρητης εγκληματικότητάς. Της δικής μας. Είναι όλα αυτά που ζήσαμε, νιώσαμε, περάσαμε ξώφαλτσα ή απείχαμε, και γίναμε αυτό που τώρα είμαστε. Είναι η αλήθεια μας επιτέλους, κλεισμένη επί χρόνια σε ιδιωτικά μυστικά τάπερ αναλλοίωτα που επειγόντως οφείλουμε να βγάλουμε, να αεριστούν τα πάντα απ' την αρχή κι ας χαλάσουν κάποια από τα παλιά μας όνειρα, τα πεπερασμένα ιδανικά της νιότης μας, κάποια στερότυπα που μας πλήγωσαν, κάποιοι μυθοι που αφεθήκαμε να μας παραπλανήσουν, κάποιες ταινίες που μας αποκοίμησαν· και μάλιστα το συντομότερο, γιατί μόνο έτσι οι αξίες μας έχουν μια ελάχιστη ελπίδα να ξαναβγούν στο φως και στις ζωές μας.


Έλενα Ακρίτα
Τα τάπερ της Αλίκης
Αθήνα
Διόπτρα 2019
408 σελ.
ISBN 978-960-586-304-3
τιμή: 16,60 ευρώ (με ΦΠΑ)

26.8.19

Μεταξύ πεζογραφίας και ποίησης



του Γρηγόρη Μπέκου

πηγή: https://www.tovima.gr

Στο διήγημα «Γυμνή», το εκτενέστερο της έκδοσης, πρωταγωνιστεί η Χλόη που λογαριάζεται με τη ζωή της την ίδια, με το μυαλό της, την ακογένειά της, τον γάμο της, τον κοινωνικό της περίγυρο, τη χώρα της. «Δε σας ήθελα. Κανέναν δεν ήθελα. Και κανείς δε με ήθελε. Δίκαια πράματα» εξομολογείται η ίδια. Την παρακολουθούμε από την ανεμελιά της μητρικής κοιλιάς ως τη στιγμή εκείνη που, έχοντας κατακτήσει πια την επίπονη συνειδητοποίηση του κόσμου, καταλήγει και πάλι στην αγάπη, «αυτήν που έχουμε, αυτήν που χάσαμε, κι αυτήν που κυνηγάμε». 

Το πρώτο, αξιόλογο βιβλίο της Μαρίας Ντινάκηυπό τον τίτλο Βαλίτσα, κινείται μεταξύ πεζογραφίας και ποίησης. Οπως διαβάζουμε, η ίδια γεννήθηκε στη Δράμα, σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ και σήμερα ζει στην Αιθιοπία, όπου εργάζεται ως φιλόλογος στο Μίχειο Γυμνάσιο-Λύκειο της Ελληνικής Κοινότητας της Αντίς Αμπέμπα. 

Σε ορισμένα πεζά της, σε αυτά κυρίως, φαίνεται να υπάρχει η συνήθης αυτοβιογραφική διάσταση, εν μέρει τουλάχιστον. Αλλά αυτό δεν έχει τόση σημασία. Σημασία περισσότερη έχει το γεγονός ότι η συγγραφέας διαθέτει μία φωνή που καταφέρνει να δημιουργήσει μια γλυκόπικρη οικειότητα στον αναγνώστη, ανεξαρτήτως της σκηνοθεσίας που σε κάθε περίπτωση επιλέγει. 

Αυτό είναι ίσως το κρίσιμο προτέρημά της έναντι άλλων, το οποίο αν υπηρετήσει προσεκτικά, όπως το κάνει λ.χ. στη «Μητρική αγάπη», θα της εξασφαλίσει ένα ενδιαφέρον μέλλον στη διηγηματογραφία, είτε "κανονική", είτε σύντομη, είτε πολύ σύντομη. Δεν λείπουν από τη Μαρία Ντινάκη οι στιβαρές και απέριττες προτάσεις, όπως δεν της λείπει το χιούμορ και ο αυτοσαρκασμός. Όμως ας είμαστε σαφείς, τα παιχνιδίσματα με τις λέξεις δεν σημαίνουν πάντοτε κάτικαι ο ακατανόητος διδακτισμός, στα σημεία εκείνα που δεν μπορεί να συγκρατηθεί, δεν είναι απαραίτητος. Αλλο πράγμα η συγγραφέας κι άλλο η φιλόλογος.

Μαρία Ντινάκη
Βαλίτσα
Θεσσαλονίκη
Εκδόσεις Εντευκτηρίου
48 σελ.
τιμή: 8,00 ευρώ (με ΦΠΑ)

23.8.19

Απόψε θέλω να ονειρευτώ



Διαβάστε το ακούγοντας αυτή τη μουσική


του Χρίστου Λαζάρου

ΑΠΟΨΕ ΘΕΛΩ ΝΑ ΟΝΕΙΡΕΥΤΩ

Απόψε θέλω να ονειρευτώ. 
Συντροφιά με νότες που την πραγματικότητα θα διώξουν, 
έτσι που να μοιάζει ευτυχία. 

Θα φέρουν ξανά στο χαμόγελό μου, τη συνενοχή σου 
εκείνη που θα μου ψιθυρίσει όσα ζήσαμε σε 
κρεβάτια φλογισμένα. σε ιδρωμένα σεντόνια, πυρπολημένα μάτια, σώματα υγρά. 
Σώματα ενωμένα, συμπλέγματα αρχαϊκά 
Ένωση βάρβαρη έρωτος που θεραπεύει τις πληγές 
Ειδικά την στιγμή μετά 
Εκείνη τη στιγμή τη στιγμή 
που ξεχνάω πως φεύγεις. 
Γιατί πράγματι φεύγεις, 
 Όλο φεύγεις. 
Φεύγεις 

Αφήνοντας με μόνον, 
 να επιμένω να πλάθω ένα Εμείς.
x

30.7.19

Γυναικοκτονία και «ασυνάρτητη επαρχία»

-->



Υποθέσεις χωρίς καμία απάντηση

γράφει η Ελένη Χοντολίδου

Βίαιος άντρας στην ελληνική επαρχία, βίαιος και βιαστής.
  Να υποθέσουμε ότι δεν βιάζει μόνον ξένες γυναίκες, σωστά; Τι στο καλό την έχει τη δική του στο σπίτι;
  Να υποθέσουμε ότι κάποιος από την οικογένεια έχει καταλάβει ότι ο νέος αυτός έχει "περίεργη" συμπεριφορά;
  Να υποθέσουμε ότι οι γείτονες κάτι έχουν καταλάβει;
  Να υποθέσουμε ότι η γυναίκα του μίλησε και δεν την άκουσαν («τι θα πει ασκεί βία, άντρας σου είναι»); Ή
  Να υποθέσουμε ότι δεν μίλησε η γυναίκα του γιατί έχει ενσωματώσει την παραπάνω παράλογη "λογική";
  Να υποθέσουμε ότι η κοινωνία αυτή δεν έχει ακούσει τίποτε για τα δικαιώματα των γυναικών, για τη βία μέσα στον γάμο που δεν νομιμοποιείται;


Υποθέσεις που δεν έχουν προφανή απάντηση. Από όλους τους εμπλεκόμενους, όχι, δεν συμπονώ πιο πολύ την αδικοχαμένη και ελεεινά βασανισμένη βιολόγο. Μίλησαν όλοι γι' αυτήν. Για την κακιά στιγμή, για τη βιαιότητα, για την αδικία. Προφανώς αισθάνομαι άσχημα γι’ αυτήν.
Εγώ εστιάζω στο μικρό κορίτσι, με δύο μικρά παιδιά που καταστράφηκε η ζωή της για πάντα. Για τα παιδιά της που ίσως ήδη έχουν εκτεθεί στην τυφλή βία του πατέρα πολλές φορές. Ανησυχώ για το μέλλον τους στο μικρό χωριό: «τα παιδιά του βιαστή και φονιά».


Ανησυχώ για τις ανύπαρκτες ψυχιατρικές δομές, ειδικά στην επαρχία. Ειδικά σ’ αυτήν. Ανησυχώ που κάνουν θεραπεία κυρίως όσοι δεν τη χρειάζονται. Ας κρατήσουμε ενός αιώνα σιγή για τις γυναίκες με το σκυμμένο κεφάλι, τις σιωπηλές, τις υποταγμένες, αυτές που υφίστανται τη βία του αρσενικού, αυτές που δεν θα υπερασπιστεί κανένας αδελφός και δεν θα σώσει κανένας πατέρας.
Ξαναγυρνάω στην ένοχη απραξία μου με τη σκέψη ότι κάτι πρέπει να κάνουμε. Εμείς που έχουμε καταλάβει, εμείς που δεν θα μας άφηνε σε βίαιο περιβάλλον ο πατέρας και τα αδέλφια μας, εμείς, οι τυχερές, οι μορφωμένες, με δυνατότητα παρέμβασης και δημόσιου λόγου.





«ασυνάρτητη επαρχία» στον τίτλο: Από την
Πρωτομαγιά του Διονύση Σαββόπουλου.