Πέμυ Ζούνη και Άκης Δήμου unplugged

Πέμυ Ζούνη και Άκης Δήμου διαβάζουν το θεατρικό έργο του δεύτερου «Άσπρο ψωμί και μέλι» και, ενδιαμέσως συζητούν για το θέατρο, τη ζωή και τον έρωτα. «Underground Εντευκτήριο», στις 31 Μαρτίου 2008, στο πλαίσιο εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου (27 Μαρτίου).

Δείτε την εκδήλωση στο youtube

Γιώργος Κορδομενίδης: Δεν υπάρχει λογοτεχνική ζωή χωρίς λογοτεχνικά περιοδικά

συνέντευξη στον Αντώνη Γεωργίου

πηγή: εφημερίδα Χαραυγή [Κύπρου], dialogos.com

Ο Γιώργος Κορδομενίδης από το 1987 εκδίδει στη Θεσσαλονίκη το λογοτεχνικό περιοδικό Εντευκτήριο. Τριάντα δύσκολα χρόνια, μια και «κάθε εκδοτική δραστηριότητα εκτός κέντρου συνεπάγεται μόνο προβλήματα και εμπόδια», όμως, όπως μας δήλωσε, δεν μετάνιωσε ποτέ. Το Εντευκτήριο ξεκίνησε με συνεργασίες του Χριστιανόπουλου, του Ταχτσή, του Πετρόπουλου, του Μπακόλα, του Πάνου Θεοδωρίδη, του Δασκαλόπουλου και πολλών άλλων, και αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα ελληνόγλωσσα λογοτεχνικά περιοδικά. Είναι η φωνή, το βήμα έκφρασης, η φωλιά, το σπίτι πολλών συνεργατών-λογοτεχνών και αναγνωστών του. Για τον ίδιο τον κ. Κορδομενίδη, είναι ο τρόπος «για να κρατήσει το κεφάλι του πάνω από νερό στη θάλασσα της ζωής». 
Ο κ. Κορδομενίδης θα βρίσκεται στην Κύπρο για να πάρει μέρος στη διοργάνωση «Κοινωνία του βιβλίου: Μια απόπειρα χαρτογράφησης», που οργανώνει το Κέντρο Λόγου και Τεχνών «Τεχνοδρόμιο», σε συνεργασία με τη Βιβλιοθήκη του ΤΕΠΑΚ, στις 11 Δεκεμβρίου, στο κτίριο «Τάσος Παπαδόπουλος» στο ΤΕΠΑΚ, στη Λεμεσό.

Πώς αποφασίσατε την έκδοση του Εντευκτηρίου, πότε και ποια ήταν τα πρώτα μέλη της συντακτικής επιτροπής;

Αποφάσισα, λόγω μιας συγκυρίας, να εγκαταλείψω τη δημοσιογραφία, την οποία ασκούσα στο περιθώριο της βιοποριστικής εργασίας μου στην Εθνική Τράπεζα, και να κάνω το μεγάλο βήμα για την έκδοση λογοτεχνικού περιοδικού. Είχα το προνόμιο να θητεύσω κοντά στον Ντίνο Χριστιανόπουλο, κατά τα τελευταία χρόνια έκδοσης του λαμπρού περιοδικού του, της Διαγωνίου, και βρήκα στο πρόσωπό του τον πρώτο ένθερμο υποστηρικτή της απόφασής μου.

Η προετοιμασία της έκδοσης άρχισε τον Φεβρουάριο 1987, το πρώτο τεύχος κυκλοφόρησε στις αρχές Νοεμβρίου του ίδιου χρόνου.

Για περισσότερα από 20 χρόνια, το Εντευκτήριο ήταν καθαρά ατομικό εγχείρημα. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει συντακτική ομάδα, αλλά δεν δημοσιοποιείται η σύνθεσή της προκειμένου να αποφεύγονται ποικίλες πιέσεις στα μέλη της.

Θυμάστε το πρώτο τεύχος; Τους πρώτους συνεργάτες; Την πρώτη δική σας αντίδραση ή άλλων αναγνωστών;

Θυμάμαι σχεδόν κάθε λεπτομέρεια που αφορά το πρώτο τεύχος. Και βέβαια τις, τιμητικές για το περιοδικό, συνεργασίες φυσικά του Χριστιανόπουλου αλλά και του Ταχτσή, του Πετρόπουλου, του Μπακόλα, του Πάνου Θεοδωρίδη, του Δασκαλόπουλου και πολλών άλλων.

Το βράδυ που μπήκα στο σπίτι με το τεύχος στα χέρια, η μητέρα μου με ρώτησε «είσαι ευχαριστημένος, αγόρι μου, από το πώς βγήκε το βιβλίο σου;». Αυτό θυμάμαι πιο έντονα.

Κάποιες συνεργασίες, κάποια αφιερώματα όλα αυτά τα χρόνια, που νιώθετε πως έχουν κάποια ιδιαίτερα σημασία;

Κατεξοχήν, το τολμηρό αφιέρωμα στον θεσμό της φυλακής (τχ. 1)· ακόμη, τα αφιερώματα στον Γ. Ιωάννου, στον Αναγνωστάκη, στον Ελύτη, στη Δημουλά, στον Σαχτούρη, στον Χριστιανόπουλο, στον Μαρωνίτη, στον αυτοβιογραφικό λόγο, στο Κακό.

Πόσο δύσκολα ήταν αυτά τα 30 χρόνια;

Πολύ δύσκολα ― αλλά δεν με υποχρέωσε κανείς να υφίσταμαι αυτή τη διαρκή “δυσκολία”. Ήταν επιλογή μου, για την οποία δεν μετάνιωσα.

Το Εντευκτήριο δεν είναι μόνο περιοδικό όμως. Είναι επίσης εκδοτικός οίκος αλλά υπάρχει και ο χώρος εκδηλώσεων «Underground Εντευκτήριο». Πείτε μας λίγα λόγια γι’ αυτές τις δραστηριότητες.

Οι Εκδόσεις Εντευκτηρίου στεγάζουν κυρίως βιβλία συνεργατών του περιοδικού. Μέχρι τώρα αριθμούν περί τους 50 τίτλους. Φέτος είχαμε τη χαρά να βραβευτούν δύο τίτλοι: Ο Κυρτός αλατοπώλης του Κυριάκου Ευθυμίου με κρατικό βραβείο ποίησης της Κύπρου, και το Ποιητικό Αίτιο τού (αλβανικής καταγωγής) Ένο Αγκόλλι με το βραβείο Βαρβέρη για πρωτοεμφανιζόμενο ποιητή.

Το «Underground Εντευκτήριο» στεγάζει από τον Δεκέμβριο 2001 τις εκδηλώσεις που οργανώνει το περιοδικό: ποιητικές ολονυχτίες στην Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, μαραθώνιους ανάγνωσης Ροΐδη και Παπαδιαμάντη, θεατρικά αναλόγια, διαγωνισμούς poetry slam, μουσικές βραδιές με νέους εκτελεστές και συνθέτες, αφιερώματα σε συγγραφείς, προβολές κτλ. ― μέχρι τώρα πάνω από 90 εκδηλώσεις υψηλού, κατά κοινή αναγνώριση, επιπέδου.

Ποια πιστεύετε ότι είναι η σημασία της ύπαρξης λογοτεχνικών περιοδικών;

Δεν μπορώ να φανταστώ την ύπαρξη λογοτεχνικής ζωής χωρίς λογοτεχνικά περιοδικά. Σ’ αυτά οι καθιερωμένοι συγγραφείς “προβάρουν” τα νέα βιβλία τους, οι νέοι βρίσκουν βήμα να εμφανιστούν· σ’ αυτά θα δημοσιευτούν αφιερώματα σε πρόσωπα και θέματα της λογοτεχνίας, κριτικές· επιπλέον, άρθρα, δοκίμια και μελέτες που δεν επρόκειτο ποτέ να βρουν θέση στις σελίδες των εφημερίδων.

 

Ποια πρέπει να είναι η σχέση ενός τέτοιου περιοδικού με τους λογοτέχνες αλλά και όλους τους παράγοντες που σχετίζονται με την έκδοση και διακίνηση ενός βιβλίου;

Κάθε σοβαρό περιοδικό οφείλει να σέβεται τους συνεργάτες του, που το αιμοδοτούν με τα κείμενά τους, όπως και τους συνδρομητές και τους άλλους αναγνώστες του ― αυτό το μικρό σύμπαν που δίνει υπόσταση στο έντυπο· δίχως συνεργάτες και αναγνώστες κανένα περιοδικό δεν μπορεί να υπάρξει (το Φυλλάδιο του αείμνηστου φίλου Γιώργου Ιωάννου, που το έγραφε εξ ολοκλήρου ο ίδιος, αποτελεί λαμπρή εξαίρεση).

Το κράτος υποτιμά συστηματικά τον πολιτισμό

Αναγνωρίζεται αυτή η αξία από τους λογοτέχνες, από τους αναγνώστες, από το κράτος;

Ακόμη και οι πιο καθιερωμένοι, βραβευμένοι κτλ. συγγραφείς αποδίδουν στα λογοτεχνικά περιοδικά την αξία που τους αναλογεί (φυσικά, δεν λείπουν οι εξαιρέσεις). Το αναγνωστικό κοινό των περιοδικών, κυρίως στα τελευταία χρόνια, της μεγάλης οικονομικής κρίσης, έχει μειωθεί αρκετά, ωστόσο παραμένει ένας σημαντικός αριθμός φανατικών αναγνωστών τους, γι’ αυτό και εξακολουθούν να υπάρχουν λογοτεχνικά περιοδικά.

Το κράτος, πάνω από δύο δεκαετίες τώρα, υποτιμά (συστηματικά, θα έλεγε κανείς) τον πολιτισμό. Τα λογοτεχνικά περιοδικά δεν θα μπορούσαν να έχουν διαφορετική μοίρα. Άλλωστε, τα πιο πολλά καλλιεργούν την κριτική σκέψη, γεγονός που τα καθιστά ενοχλητικά (έστω όσο ενοχλητικό είναι το πέταγμα μιας μύγας στο δωμάτιο) για όλες ανεξαιρέτως τις εξουσίες.

Με ποια αφορμή θα είστε Κύπρο;

Ήμουν στη Λευκωσία στα τέλη Μαρτίου για μια ομιλία στο Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου. Έρχομαι πάλι σε λίγες μέρες, αυτή τη φορά στη Λεμεσό, προκειμένου να πάρω μέρος στην ημερίδα «Βιβλίο και κοινωνία», που οργανώνει το Κέντρου Λόγου και Τεχνών «Τεχνοδρόμιο» στις 11 Δεκεμβρίου. Θα είναι για μένα μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να ξανασυναντήσω παλιούς φίλους αλλά και να γνωρίσω από κοντά λογοτέχνες που γνωρίζω μέσω του έργου τους ή και από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η “εξαγωγή” της κυπριακής λογοτεχνικής παραγωγής στην Ελλάδα είναι ίσως ένα θέμα που θα έπρεπε να απασχολήσει (κάπως περισσότερο) το κυπριακό υπουργείο Παιδείας.

Πόση επαφή έχει το  αναγνωστικό κοινό αλλά και οι λογοτέχνες της Ελλάδας με το έργο Κύπριων λογοτεχνών;

Έχω την εντύπωση ότι το ελλαδικό αναγνωστικό κοινό δεν γνωρίζει καλά το κυπριακό λογοτεχνικό τοπίο σ’ όλη του την έκταση· ώς έναν βαθμό, αυτό είναι λογικό, καθώς γνωρίζουμε μόνο τα βιβλία Κυπρίων που κυκλοφορούν από ελλαδίτικους εκδοτικούς οίκους ― κι αυτοί οι συγγραφείς είναι ελάχιστοι. Απ’ όσο ξέρω, δεν κυκλοφορούν στην Ελλάδα τα κυπριακά λογοτεχνικά περιοδικά (ομολογώ πως θυμάμαι με τρυφερότητα και νοσταλγία τον Κύκλο του Φοίβου Σταυρίδη), που θα μπορούσαν να μας συστήσουν και νέα ονόματα Κυπρίων λογοτεχνών. Έχουν γίνει, κατά καιρούς, αφιερώματα στην (ελληνο)κυπριακή λογοτεχνία από ελληνικά περιοδικά (τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες από το Αντί, το Διαβάζω, τη Λέξη, τη λαρισινή Γραφή, την Καθημερινή και τα Σύγχρονα Θέματα, αν θυμάμαι σωστά), όμως φοβάμαι πως αυτό δεν αρκεί. Η “εξαγωγή” της κυπριακής λογοτεχνικής παραγωγής στην Ελλάδα είναι ίσως ένα θέμα που θα έπρεπε να απασχολήσει (κάπως περισσότερο) το κυπριακό υπουργείο Παιδείας.

Γενικά οι λογοτέχνες εκτός της Αθήνας, εκτός του κέντρου, πόσο εύκολα μπορούν να εκδώσουν έργα τους αλλά και να τύχουν της απαραίτητης προβολής και αναγνώρισης;

Η λογοτεχνική εκδοτική παραγωγή στην Ελλάδα γίνεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στην Αθήνα. Στη Θεσσαλονίκη, λόγου χάρη, δεν υπάρχει ούτε ένας εκδοτικός οίκος που εκδίδει πάνω από 5 λογοτεχνικά βιβλία ετησίως. Είναι λίγοι οι συγγραφείς που ζουν εκτός Αθηνών και περιλαμβάνονται στους καταλόγους των αθηναϊκών εκδοτικών οίκων (κι αυτοί πολύ σπάνια αξιώνονται τη δημοσιότητα που τους αξίζει και τους αναλογεί)· οι υπόλοιποι ασφυκτιούν και, από καιρό σε καιρό, τυπώνουν τα βιβλία τους βάζοντας το χέρι βαθιά στην τσέπη.

Το Εντευκτήριο εκδίδεται εκτός του κέντρου»· πόσο το επηρέασε αυτό, θετικά ή αρνητικά;

Κάθε εκδοτική δραστηριότητα εκτός κέντρου συνεπάγεται, σχεδόν αποκλειστικά, μόνο προβλήματα και εμπόδια: στη συγκέντρωση συνεργασιών, στη διακίνηση, στην προβολή, στην εξασφάλιση (παλαιότερα, γιατί τώρα δεν υπάρχουν) διαφημίσεων, χορηγιών κτλ. Δυσκολεύομαι να επικαλεστώ κάτι θετικό που να προέκυψε από το ότι έδρα του Εντευκτηρίου είναι η Θεσσαλονίκη. Απλώς, έτυχε να ζω και να εργάζομαι εδώ.

Έχετε συνεργασίες με άλλα λογοτεχνικά περιοδικά, στην Ελλάδα, στην Κύπρο, στο εξωτερικό;

Με ελλαδίτικα περιοδικά όχι (δεν ξέρω και τι περιεχόμενο θα μπορούσε να έχει μια συνεργασία)· με κυπριακά περιοδικά θα μπορούσε να υπάρξει, σε επίπεδο ανταλλαγής συνεργασιών.

Διάβασα κάποιες δηλώσεις αναγνωστών, συγγραφέων και άλλων σε ένα αφιέρωμα για το Εντευκτήριο, όπου το περιέγραφαν ως «μια φωνή», «ένα σημαντικό βήμα έκφρασης», «μια φωλιά», «ένα σπίτι». Πώς θα περιγράφατε εσείς το Εντευκτήριο; Τι είναι για σας το Εντευκτήριο;

Χμ, κρατήσατε τη δύσκολη ερώτηση για το τέλος! Θα έλεγα, η πολύωρη καθημερινή απασχόληση και συντροφιά μου, το αγχολυτικό και το αντικαταθλιπτικό μου σε μια συσκευασία, ο τρόπος που επινόησα πριν από 29 ολόκληρα χρόνια για να κρατήσω το κεφάλι μου έξω από τη θάλασσα της ζωής.

Η Κική Δημουλά αναγορεύεται επίτιμη διδάκτωρ της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ.

H Κική Δημουλά διαβάζει ποιήματά της στο Underground Εντευκτήριο,

στην ειδική εκδήλωση του περιοδικού Εντευκτήριο για τα 20χρονά του

(Μάιος 2007)

Την Τετάρτη 20 Μαΐου 2015, ώρα 7 μ.μ., στην αίθουσα τελετών της παλιάς Φιλοσοφικής Σχολής

της Βίκυς Χαρισοπούλου
Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων - Μακδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων


Με... "καταρρακτώδη συγκίνηση [...] ντροπή" και λεπτομερή απαρίθμηση των "αμέτρητων" προσόντων που δεν έχει, η ποιήτρια Κική Δημουλά ξεστόμισε "το απερίσκεπτα θρασύ 'ναι' της", στην προ διετίας (Ιούλιος του 2013) απόφαση του Τμήματος Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) να της απονείμει τον τίτλο του επίτιμου διδάκτορα.

Η τελετή αναγόρευσης (ύστερα από αλλεπάλληλες αναβολές) ορίστηκε τελικά για την επόμενη Τετάρτη, 20 Μαΐου 2015, και θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα τελετών της παλαιάς Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ, στις 7 το απόγευμα.

"Μα, ο υπαινικτικός της οντολογικός - ποιητικός της λόγος είναι κατ' εξοχήν θεολογικός. Και οι ρίζες της Θεολογίας είναι κατ' εξοχήν ποιητικές" λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής σχολής του ΑΠΘ Χρυσόστομος Σταμούλης, με πρόταση του οποίου αποφασίστηκε η επιτιμοποίηση της ποιήτριας.

Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών από το 2002 (και η τρίτη γυναίκα στην ιστορία της Ακαδημίας), κάτοχος του Μεγαλόσταυρου του Τάγματος του Φοίνικος (ύψιστη πολιτειακή τιμή, η οποία της αποδόθηκε πέρσι), η 84χρονη σήμερα (γεννήθηκε στην Αθήνα στις 6 Ιουνίου του 1931) Κική Δημουλά θα αναγορευθεί σε επίτιμη διδάκτορα της Θεολογίας επειδή: (Σύμφωνα με το σκεπτικό της επιτιμοποίησης "ΤΗΝ ΤΩΝ ΠΟΙΗΤΩΝ ΤΕΧΝΗΝ ΚΑΙ ΠΑΙΔΕΙΑΝ ΕΥΚΛΕΩΣ ΘΕΡΑΠΕΥΕΙ/ ΤΟΝ ΔΕ ΕΛΛΗΝΑ ΛΟΓΟΝ ΕΞΟΧΩΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΕΙ/ ΚΑΙ ΤΟΥΤΟΙΣ ΠΟΙΗΤΙΚΩ ΤΩ ΤΡΟΠΩ ΠΕΡΙ ΤΟ ΘΕΙΟΝ ΑΙΝΙΤΤΕΤΑΙ" (την τέχνη των ποιητών υπηρετεί, τον ελληνικό λόγο έξοχα καλλιεργεί και προάγει και περί της Θεολογίας με ποιητικό τρόπο αναφέρεται -υπονοεί).
Στην αντιφώνησή της, η τιμώμενη ποιήτρια θα μιλήσει, με θέμα: "Η πλάνη".

Θα είναι η δεύτερη φορά που η Κική Δημουλά επισκέπτεται τη Θεσσαλονίκη (επίσημα). Για πρώτη φορά -προ οκταετίας (στις 12 Μαΐου 2007) ήρθε καλεσμένη του περιοδικού "Εντευκτήριο", στον χώρο "Underground - Εντευκτήριο", δημιουργώντας -για πρώτη φορά- ουρές στον δρόμο (την οδό Δεσπεραί, που ...έκλεισε από τον συνωστισμό) έξω από το κτίριο, από νέους ανθρώπους που θα ήθελαν να ακούσουν την ποιήτρια να απαγγέλλει ποιήματά της.

Η οδός Δεσπεραί, όπου και το Underground Εντευκτήριο, έκλεισε από το συγκεντρωμένο πλήθος που ήρθε για να ακούσει και να δει από κοντά την αγαπημένη του ποιήτρια

Τιμημένη σε σειρά κρατικών βραβείων ποίησης (1963, Εύφημη μνεία από την Ομάδα των Δώδεκα, για την ποιητική συλλογή Επί τα ίχνη/1972, Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης, για την ποιητική συλλογή "Το λίγο του κόσμου", 1989, Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης, για την ποιητική συλλογή "Χαίρε ποτέ", 1997, Βραβείο Ιδρύματος Κώστα και Ελένης Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών, για την ποιητική συλλογή "Η εφηβεία της λήθης", 2001, Αριστείο των Γραμμάτων της Ακαδημίας Αθηνών, για το σύνολο του έργου της. 2009, Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας (Prix Europeén de Littérature) για το σύνολο του έργου της και 2010, Μεγάλο Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας, για το σύνολο του έργου της) η Κική Δημουλά είναι η πρώτη φορά που αναγορεύεται σε επίτιμη διδάκτορα τμήματος πανεπιστημιακής σχολής.

Ολοκληρώθηκε το διήμερο αφιέρωμα στον Γιώργο Ιωάννου στο Underground Εντευκτήριο

Ο Γιώργος Ιωάννου (γενν Θεσσαλονίκη, 20.11.1927), που δίκαια αναγνωρίζεται ως ένας από τους πιο ουσιαστικούς και ενδιαφέροντες νεοέλληνες συγγραφείς αλλά και ερεθιστική προσωπικότητα, με την πεζογραφία του, έφερε στην επιφάνεια, με γλώσσα άμεση και απλή, τον ορυκτό πλούτο της καθημερινότητας. Αποκάλυψε έτσι τη δυναμικότητα μιας γλώσσας που γι' αυτήν δεν υπάρχουν χώροι απαγορευμένοι και χώροι επιτρεπόμενοι· μιας γλώσσας που αισθάνεται ικανή να διατρήσει και να εκφράσει τα πάντα, καθώς είναι δημιούργημα και κτήμα του λαού, μεταφέρει το δικό του ήθος και τη δική του συμπεριφορά, το σύνολο των δικών του βιωμάτων, που ―εξαγνισμένα ακόμα και στις πιο σκοτεινές τους εκφάνσεις― δεν διαχωρίζονται σε πρόβατα και ερίφια. Με συνέπεια, καταστάσεις και γεγονότα που λογαριάζονταν ξεκομμένα από το επίσημο "σώμα" της ζωής μας, περιθωριακά, ανορθόδοξα, να αποδείχνουν το εύρος τους και την καθολικότητά τους, την κοινή μας ύπαρξη και συμμετοχή σ' αυτά· κι όπως δεν επιμερίζουν τη γλώσσα και της αφαιρούν την κομψότητά τους, της χαρίζουν αυθόρμητη πνευματικότητα. 
Ο Ιωάννου πέθανε προώρως, στα 57 του χρόνια (Αθήνα, 16.2.1985), από επιπλοκές μετά από μια "απλή" εγχείρηση προστάτη.
Στην επέτειο των τριάντα χρόνων από τον θάνατό του, το περιοδικό Εντευκτήριο οργάνωσε διήμερο αφιέρωμα, με τίτλο «Ένα κεράκι στη μνήμη του Γιώργου Ιωάννου, το οποίο ολοκληρώθηκε χτες βράδυ, με επιτυχία και συγκίνηση, στο «Underground Εντευκτήριο».

Στην πρώτη σειρά, και τις δύο βραδιές, οι θεματοφύλακες της μνήμης και του αρχείου του συγγραφέα: η αδελφή του, Δήμητρα Ιωάννου-Μηλαράκη, και ο σύζυγός της, ο ακούραστος Μιχάλης Μηλαράκης.
Το αφιέρωμα περιελάμβανε την προβολή εκπομπών από το Αρχείο της Δημόσιας Ραδιοτηλεόρασης (όλες είχαν προβληθεί από την ΕΡΤ) και από το αρχείο του Ιωάννου:
― Περισκόπιο: Γιώργος Ιωάννου (σκην.: Κώστας Κατσαρόπουλος)
― Παρασκήνιο: Γιώργος Ιωάννου (σκην.: Λάκης Παπαστάθης)
― Στοπ καρέ: Γιώργος Ιωάννου (απόσπασμα, σκην.: Νίκος Παπαμιλτιάδης)
― Κοχλίας: Ομόνοια (σκην.: Δημήτρης Βερνίκος)
― Το ελληνικό παραμύθι (σκην.: Θανάσης Νέτας)
― Το τελευταίο σενάριο: «Ο παλιός σταθμός» (σκην.: Νίκος Παπαθανασίου).

Το περιοδικό Εντευκτήριο έχει τιμήσει τέσσερις φορές τον Ιωάννου: ήδη το τεύχος 2 (1988) περιείχε τις «Σελίδες για τον Γιώργο Ιωάννου» (πρώτο αφιέρωμα του περιοδικού σε συγγραφέα), με ανέκδοτο σενάριο του συγγραφέα και κείμενα των Γιώργου Κορδομενίδη, Κώστα Τσιβιλίκα, Αρλέτας, Βαγγέλη Χεκίμογλου και Κατερίνας Καριζώνη και Παν. Μουλλά.

Επίσης, στο τεύχος 10 (1990, με κείμενα Γ. Ιωάννου, Έλενας Χουζούρη και Γιάννη Καρατζόγλου), στο τεύχος 33 (1995, με κείμενα Γ. Ιωάννου, Περικλή Σφυρίδη, Γιώργου Κεχαγιόγλου) και στο τεύχος 68 (2005, με κείμενα Γ. Ιωάννου, Αντιγόνης Βλαβιανού, Τάκη Χατζόπουλου, Μαρίας Κέντρου-Αγαθοπούλου, Γ. Κορδομενίδη, Μανόλη Αναγνωστάκη, Νίκου Μπακόλα, Αλέξιου Σαββάκη, Κώστα Λογαρά, Αναστασίας Νάτσινα, Γεράσιμου Δενδρινού).

Επίσης, το νέο τεύχος του περιοδικού (τχ. 106), που μόλις κυκλοφόρησε, περιλαμβάνει το cd «Ο Γιώργος Ιωάννου διαβάζει πεζογραφήματά του», η παραγωγή του οποίου κατορθώθηκε με χορηγία των Εκδόσεων Κριτική.

Σύντομα θα κυκλοφορήσει ένα ειδικό τεύχος του Εντευκτηρίου, εκτός σειράς, που θα περιλαμβάνει το σύνολο των κειμένων του Ιωάννου και για τον Ιωάννου που δημοσιεύτηκαν κατά καιρούς στο περιοδικό.

Εκδήλωση για τα 30 χρόνια από τον θάνατο του λογοτέχνη Γιώργου Ιωάννου

της Βίκυς Χαρισοπούλου

πηγή: Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, Θεσσαλονίκη

“Ένα κεράκι στη μνήμη του Γιώργου Ιωάννου” ανάβει το “Underground Εντευκτήριο”, ο χώρος εκδηλώσεων στη Θεσσαλονίκη του ομώνυμου λογοτεχνικού περιοδικού με αφορμή τα “Τριάντα χρόνια από το θάνατό του”.

Η επαναλειτουργία (μετά από δύο χρόνια σιγής) του υπόγειου χώρου εκδηλώσεων του “Εντευκτηρίου” γίνεται με αφορμή τη συμπλήρωση 30 χρόνων από το θάνατο του Θεσσαλονικιού λογοτέχνη (Θεσσαλονίκη 20/11/1927- Αθήνα 15/2/1985).

Το αφιέρωμα που θα πραγματοποιηθεί επί... τέσσερα (την Πέμπτη 12 και την Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου, ώρα 7:30 μ.μ., αλλά και τη Δευτέρα 16 και την Τρίτη 17 Φεβρουαρίου, ανάλογα με το ενδιαφέρον του κοινού) περιλαμβάνει την προβολή ταινιών που αφορούν τον συγγραφέα Γιώργο Ιωάννου. Το μεγαλύτερο μέρος του υλικού που θα προβληθεί προέρχεται από το Αρχείο της Δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, και ένα μικρότερο από τα κατάλοιπα του συγγραφέα (ο οποίος είχε καταγράψει κατά τη μετάδοσή τους μερικά τηλεοπτικά προγράμματα που τον αφορούσαν), γι’ αυτό και αποκτά χαρακτήρα ντοκουμέντου.

Γεννημένος στη Θεσσαλονίκη (20.11.1927), ο Ιωάννου σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και βιοπορίστηκε ως εκπαιδευτικός της μέσης εκπαίδευσης, ιδιωτικής στην αρχή και κατόπιν δημόσιας. Μολονότι πρωτοεμφανίστηκε ως ποιητής (Τα χίλια δέντρα, 1963), καθιερώθηκε ως πεζογράφος με σημαντικό έργο (μεταξύ άλλων: Η σαρκοφάγος, Η μόνη κληρονομιά, Το δικό μας αίμα, Για ένα φιλότιμο, Επιτάφιος θρήνος, Καταπακτή, Η πρωτεύουσα των προσφύγων). Έγραψε ακόμη θέατρο, δοκίμια, συνέλεξε και εξέδωσε ανθολογίες λαϊκών παραμυθιών, δημοτικών τραγουδιών και ιστοριών του Καραγκιόζη, μετέφρασε έργα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας και εξέδιδε το περιοδικό Φυλλάδιο, το οποίο έγραφε εξ ολοκλήρου ο ίδιος. Πέθανε στην Αθήνα στις 16.2.1985.

“ ..Μαζί σαπίζουμε, Νύμφη του Θερμαϊκού. Είσαι Νύμφη και είμαι Νυμφίος. Και είσαι η γενέτειρά μου. Εσύ, βέβαια, κάποτε θα ξανανιώσεις, όταν όλα αυτά τα μπετά ξαναγίνουνε, έτσι ή αλλιώς χώματα. Και στον καιρό της νέας δόξα σου, της νέας αναγέννησής σου, αν είσαι μάνα, η ανά, η μάικω, και η μάντρε, εμάς Μπαγιάτιδες και Γιουνάνιδες, Αποικιστές και Αποίκους, που όμως φέρνουμε τις ουλές και τα σφραγίσματά σου, μη μας πατικώσεις μες στην ανωνυμία και τη λησμονιά, όπως τόσο καλά ξέρεις, αλλά να μας ξαναθυμηθείς, να μας πεις υιούς σου και να μας εξυψώσεις" γράφει ο Γιώργος Σορολόπης (το πραγματικό όνομα του συγγραφέα) στο ενδεικτικότερο ίσως απόσπασμα κειμένου για τη σχέση του με την πόλη...

Και για τη μέρα της κηδείας του στη Θεσσαλονίκη, μια χιονισμένη μέρα του Φλεβάρη του 1985, γράφει ο Θωμάς Κοροβίνης σ' ένα από τα σημαντικότερα κείμενά του (Θεσσαλονίκη 2005- Ρεπορτάζ – γράμμα στον αδελφό Γιώργο Ιωάννου που λείπει είκοσι χρόνια στην καταπακτή... - Εκδόσεις Μυγδονία): “Χιόνιζε τότε. Ήταν Φλεβάρης και χιόνιζε επί δυο μερόνυχτα. Σ' έφεραν και σ' έστησαν στη μέση της Αγιάς Σοφιάς. Ήρθα και σε βρήκα πρωί-πρωί ολομόναχο. Να σε προσκυνήσω. Σα μεγαλύτερο αδελφό και σαν πατέρα. Σαρξ εκ της σαρκός μου...
Όλοι σε κλάψαμε. Με συντριβή. Ώσπου σε πήραν. Κι ακολουθήσαμε. Στην απέραντη χωματερή της Αναστάσεως του Κυρίου.
Δεν αλλάζει τίποτα εδώ πάνω, Γιώργο.”

Στις εκδηλώσεις μνήμης του Underground Εντευκττηρίου (του χώρου εκδηλώσεων του ομώνυμου λογοτεχνικού περιοδικού (Δεσπεραί 9, Θεσσαλονίκη, περιοχή Διεθνούς Εκθέσεως),οι προβολές θα διαρκέσουν περί τις τρεις ώρες, με ενδιάμεσο διάλειμμα.

Πληροφορίες – κρατήσεις θέσεων: 2310 279607, ώρες 12.00 - 14.00 και 19.00 – 21.00.

Ένα κεράκι στη μνήμη του Γιώργου Ιωάννου: 30 χρόνια από τον θάνατό του

Το Underground Εντευκτήριο, ο χώρος εκδηλώσεων του ομώνυμου λογοτεχνικού περιοδικού (Δεσπεραί 9, Θεσσαλονίκη, περιοχή Διεθνούς Εκθέσεως), ξανανοίγει μετά από δύο χρόνια ‘σιγής’ και ανάβει «Ένα κεράκι στη μνήμη του Γιώργου Ιωάννου: Τριάντα χρόνια από τον θάνατό του», προβάλλοντας, την Πέμπτη 12 και την Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου, ώρα 7:30 μ.μ., ταινίες με και για τον συγγραφέα Γιώργο Ιωάννου. Το μεγαλύτερο μέρος του υλικού που θα προβληθεί προέρχεται από το Αρχείο της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, και ένα μικρότερο από τα κατάλοιπα του συγγραφέα (ο οποίος είχε καταγράψει κατά τη μετάδοσή τους μερικά τηλεοπτικά προγράμματα που τον αφορούσαν), γι’ αυτό και αποκτά χαρακτήρα ντοκουμέντου.

Διάρκεια προβολών περί τις 3 ώρες (με ενδιάμεσο διάλειμμα).
Πληροφορίες – κρατήσεις θέσεων: 2310 279607, ώρες 12.00 - 14.00 και 19.00 - 21.00, από τη Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου.

Το πρόγραμμα θα επαναληφθεί, την ίδια ώρα, τη Δευτέρα 16 και την Τρίτη 17 Φεβρουαρίου, ανάλογα με το ενδιαφέρον του κοινού.

O τηλεοπτικός φακός αγάπησε τον Ιωάννου, κι εκείνος ανταπόδωσε αυτήν την αγάπη. Έτσι, διασώζεται σε μια σειρά τηλεοπτικών προγραμμάτων να μιλάει για το νέο, κάθε φορά, βιβλίο του, για την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη (τις δύο πόλεις στις οποίες μοίραζε τη ζωή του), για τους στίχους του που μελοποιήθηκαν, για το ελληνικό παραμύθι. Ξεναγεί στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών και στην αρχαία αγορά, όπου, όπως λέει, διάβασε «σχεδόν όλο τον Πλούταρχο». Η κάμερα τον απαθανατίζει στη γειτονιά του, τα Εξάρχεια, αλλά και στην Ομόνοια, ανάμεσα στους περαστικούς, τους επαρχιώτες, τους κάθε λογής ένστολους, τους ξένους, κι αυτούς που ‘αναδύονται’ από τον σταθμό του υπόγειου τραίνου. Τον καταγράφει επίσης να περιηγείται την Καλαμαριά της Θεσσαλονίκης και να μιλάει με τους Μικρασιάτες πρόσφυγες, παιδί προσφύγων ο ίδιος.

Γεννημένος στη Θεσσαλονίκη (20.11.1927), ο Ιωάννου σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και βιοπορίστηκε ως εκπαιδευτικός της μέσης εκπαίδευσης, ιδιωτικής στην αρχή και κατόπιν δημόσιας. Μολονότι πρωτοεμφανίστηκε ως ποιητής (Τα χίλια δέντρα, 1963), καθιερώθηκε ως πεζογράφος με σημαντικό έργο (μεταξύ άλλων: Η σαρκοφάγος, Η μόνη κληρονομιά, Το δικό μας αίμα, Για ένα φιλότιμο, Επιτάφιος θρήνος, Καταπακτή, Η πρωτεύουσα των προσφύγων). Έγραψε ακόμη θέατρο, δοκίμια, συνέλεξε και εξέδωσε ανθολογίες λαϊκών παραμυθιών, δημοτικών τραγουδιών και ιστοριών του Καραγκιόζη, μετέφρασε έργα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας και εξέδιδε το περιοδικό Φυλλάδιο, το οποίο έγραφε εξ ολοκλήρου μόνος του. Πέθανε στην Αθήνα στις 16.2.1985. 

Το περιοδικό Εντευκτήριο έχει τιμήσει τέσσερις φορές τον Ιωάννου: ήδη το τεύχος 2 (1988) περιείχε τις «Σελίδες για τον Γιώργο Ιωάννου» (πρώτο αφιέρωμα του περιοδικού σε συγγραφέα), με ανέκδοτο σενάριο του συγγραφέα και κείμενα των Γιώργου Κορδομενίδη, Κώστα Τσιβιλίκα, Αρλέτας, Βαγγέλη Χεκίμογλου και Κατερίνας Καριζώνη και Παν. Μουλλά.

Επίσης, στο τεύχος 10 (1990, με κείμενα Γ. Ιωάννου, Έλενας Χουζούρη και Γιάννη Καρατζόγλου), στο τεύχος 33 (1995, με κείμενα Γ. Ιωάννου, Περικλή Σφυρίδη, Γιώργου Κεχαγιόγλου) και στο τεύχος 68 (2005, με κείμενα Γ. Ιωάννου, Αντιγόνης Βλαβιανού, Τάκη Χατζόπουλου, Μαρίας Κέντρου-Αγαθοπούλου, Γ. Κορδομενίδη, Μανόλη Αναγνωστάκη, Νίκου Μπακόλα, Αλέξιου Σαββάκη, Κώστα Λογαρά, Αναστασίας Νάτσινα, Γεράσιμου Δενδρινού).

Τέλος, το νέο τεύχος του περιοδικού (τχ. 106), που θα κυκλοφορήσει την πρώτη ημέρα των προβολών, περιλαμβάνει το cd «Ο Γιώργος Ιωάννου διαβάζει πεζογραφήματά του», η παραγωγή του οποίου κατορθώθηκε με χορηγία των Εκδόσεων Κριτική.

Γιώργος Κορδομενίδης

Φασίνα στο Underground Εντευκτήριο

Το Σάββατο το πρωί τακτοποιούμε και καθαρίζουμε το Underground Εντευκτήριο, ενόψει της επαναλειτουργίας του την Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου. Όσες και όσοι πρόθυμες / πρόθυμοι να βοηθήσετε, ευπρόσδεκτες / ευπρόσδεκτοι. Πληροφορίες - δηλώσεις συμμετοχής στο entefkti@otenet.gr
Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας! Επίσης, θα χορηγηθούν βεβαιώσεις συμμετοχής. :)

Η έναρξη επαναλειτουργίας του Underground Εντευκτήριο με διήμερο αφιέρωμα στον Γιώργο Ιωάννου

Ο διευθυντής του Εντευκτηρίου, Γιώργος Κορδομενίδης, καλεσμένος στην εκπομπή allert3 της Χριστίνας Σιγανίδου (στην αυτοδιαχειριζόμενη ERTopen),με συμπαρουσιαστή τον Τέλλο Φίλη, μιλάει για την επαναλειτουργία του Underground Εντευκτήριο με ένα διήμερο αφιέρωμα στον Γιώργο Ιωάννου, για τα 30χρονα από τον πρόωρο θάνατό του.

H ποίηση μεταναστεύει (Underground Εντευκτήριο, 21.3.2007)

Δέκα ξένοι ποιητές, οικονομικοί ή πνευματικοί μετανάστες από διάφορες χώρες, παρουσιάζονται και διαβάζουν ποιήματά τους στα ελληνικά (και, ενδεικτικά, στην πρωτότυπη γλώσσα) στην εκδήλωση που οργάνωσε το περιοδικό Εντευκτήριο, σε συνεργασία με το Κέντρο Πολιτισμού της Νομαρχίας Θεσσαλονίκης, το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου καθώς και το Ινστιτούτο Βιβλίου και Ανάγνωσης, στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης (21 Μαρτίου 2007, στο «Underground Εντευκτήριο», Δεσπεραί 9, Θεσσαλονίκη).

Είναι έξι Αλβανοί ποιητές (Εβις Κάγια· Ζίκο Καπουράνι, γενν. 1951· Μπουγιάρ Μούτσα, γενν. 1959· Ανίλα Ρέζντα-Ματθαίου, γενν. 1967· Ντασνόρ Σελίμι, γενν. 1966· Μπεντρί Χότζα, γενν. 1975),  ένας Αμερικανός (Ντον Σκόφιλντ, γενν. 1949), δύο Γερμανοί (Ντέρτε Κατσάκογλου· Φέλιξ Λέοπολντ, γενν. 1962), και μία Ρουμάνα (Αγκάτα Γκαμπριέλα Ντούνκα-Στεφανίδου, γενν. 1977), που ζουν τα τελευταία χρόνια στη Θεσσαλονίκη και πολλοί από αυτούς εμφανίζονται δημόσια για πρώτη φορά, καθώς είτε οι βιοποριστικές ανάγκες είτε η ιδιότητα του “ξένου” τους κρατούν μακριά από την πνευματική κίνηση.
Την εκδήλωση ανοίγει η φωνή του Χριστόφορου Λιοντάκη, που ακούγεται ηχογραφημένος να διαβάζει το ποίημά του «Μετανάστης». Επίσης, ακούγονται ηχογραφημένοι να διαβάζουν ποιήματά τους ο Διονύσης Κυρζίδης και ο Ρομέο Τσολάκου, που ζουν στην Αθήνα. Διαβάζονται ακόμη (από τον Βασίλη Αμανατίδη), “τιμής ένεκεν”, ποιήματα του Χε Γουέι (Κίνα, 1967 - Θεσσαλονίκη, 1996), που γράφτηκαν στα ελληνικά, στη Θεσσαλονίκη.
 Στη βραδιά συμμετέχει το, πολυεθνικής σύνθεσης, ερασιτεχνικό μουσικό σχήμα «Φωνές των λαών», που υφίσταται στο πλαίσιο της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης «Κοινωνική Αλληλεγγύη».

Η καταγραφή της εκδήλωσης οφείλεται στην Εριφύλη Χοντολίδου.

 MΑΚΕΔΟΝΙΑ 1 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2007

Η Μαρία Λαϊνά διαβάζει ποιήματα και πεζά της στο Underground Εντευκτήριο

Στο βίντεο η Μαρία Λαϊνά διαβάζει αποσπάσματα από το βιβλίο της «Το νόημα», που μόλις είχε κυκλοφορήσει, καθώς και παλαιότερα ποιήματα και πεζά, στη βραδιά που οργάνωσε προς τιμήν της το περιοδικό «Εντευκτήριο» στο «Underground Εντευκτήριο», Δεσπεραί 9, Θεσσαλονίκη – περιοχή Διεθνούς Εκθέσεως, στις 14 Δεκεμβρίου 2007. 
Παρεμβαίνει ο Δ. Ν. Μαρωνίτης.

«Το νόημα» είναι ένας ασθματικός, δαιδαλώδης μονόλογος, του οποίου ο αφηγητής διακατέχεται από ένα αίσθημα κόπωσης και αγανάκτησης, καθώς βρίσκεται σ’ ένα οριακό σημείο είσπραξης συσσωρευμένων ερεθισμάτων, και σχολιάζει χωρίς την παραμικρή τρυφερότητα τον περιβάλλοντα, ελληνικό κυρίως, χώρο, τον συγγραφικό, τον ψυχαναλυτικό/ψυχολογικό και εντέλει τον ανθρώπινο, με την επίγνωση ότι οι γνώμες –αυτές προπάντων– δεν είναι, όπως λέει κι ο Φίλιπ Ροθ, παρά ζαριές.

«Οι μονόλογοι-μονόπρακτα της Λαϊνά έχουν μια πρώτου βαθμού συγγένεια ως προς τη μορφή και το περιεχόμενο με τα γραπτά του Σάμιουελ Μπέκετ. […]

Σπάνια η καταγραφή της αίσθησης της μοναξιάς και η “αναπόφευκτη” καταδίκη σ’ αυτήν ευτήχησε να δοθεί με τόση απλότητα και σοφία (σεβασμός στη λογική), δημιουργώντας παράλληλα μια ξέφρενη αλληλουχία φανταστικών γεγονότων (αποδοχή της βαρβαρότητας που κρύβουμε μέσα μας)», παρατηρούσε η Βερονίκη Δαλακούρα σχολιάζοντας το βιβλίο της Λαϊνά «Το φαγητό» (Η Καθημερινή, 17.11.1998).

Για ένα άλλο κείμενο της Λαϊνά, «Το φιλί», ο Μισέλ Φάις έγραφε στο Εντευκτήριο (τχ. 38, Άνοιξη 1997): «Η Λαϊνά “παίζει” με τα φύλα, με τις σημασίες του έρωτα και του θανάτου, με την ενδοσκόπηση και την ετερότητα, με τον πραγματικό και μυθοπλαστικό χρόνο, με τη γλώσσα του κινηματογράφου, του θεάτρου, της λογοτεχνίας· παίζει όμως όχι μέσα από μια λογική ρήξης ή, έστω, σύνθεσης των αντιθέτων αλλά μέσα από την ανάγκη ψηλάφησης εκείνου του σημείου συνοχής, της απενοχοποιημένης συνοχής, πριν κατακερματιστεί η εμπειρία.»

Σε μια συνέντευξή της στον Γιώργο Πηλιχό (Τα Νέα, 5.5.1983), η ίδια η Λαϊνά έλεγε: «Αν η ποίηση υποχρεωνόταν ν’ αντανακλά και μόνο την πραγματικότητα, να δείχνει τον κόσμο όπως είναι και μόνο, δεν θα ’ταν και σπουδαίο το έργο που θα επιτελούσε. Εμένα προσωπικά μια πραγματικότητα μου είναι αρκετή. Βέβαια, μακριά από μένα και η σκέψη πως ο καλλιτέχνης έχει δικαίωμα ν’ αγνοεί την πραγματικότητα και να λειτουργεί ερήμην της. Δεν διακρίνω άλλωστε κανένα που να τα κατάφερε. Δεν πιστεύω στα κάτοπτρα της πραγματικότητας, πέρα απ’ όλα αυτά. Όταν κάποιος ισχυρίζεται ότι δείχνει τον κόσμο όπως είναι, συνήθως δεν τον περιγράφει απλώς. Και το λέω αυτό γιατί πιστεύω ότι μια εντελής περιγραφή μπορεί όχι να καθρεφτίσει ―οι διαστάσεις της πραγματικότητας δεν συντάσσονται εύκολα― αλλά ν’ αποκαλύψει την πραγματικότητα.»

Η Μαρία Λαϊνά γεννήθηκε στην Πάτρα.  Σπούδασε νομικά. Δούλεψε στη διαφήμιση, στην επιμέλεια βιβλίων, στη διδασκαλία γλώσσας και λογοτεχνίας σε αμερικάνικα κολέγια, σε παραγωγή και παρουσίαση ραδιοφωνικών λογοτεχνικών εκπομπών, σε γραφή σεναρίων για την τηλεόραση. Έχει εκδώσει 15 βιβλία (6 θεατρικά και 9 ποιητικές συλλογές). Της έχουν δοθεί τρία βραβεία, [Κρατικό (1993), Καβάφη και Ραδιοφώνου]. Τα θεατρικά της έχουν παιχτεί σε κεντρικές σκηνές της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και της Πάτρας. Ποιήματά της έχουν μεταφραστεί σε όλες σχεδόν τις ευρωπαïκές γλώσσες (αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, σουηδικά, ιταλικά, ισπανικά, κ.α.). Η μετάφραση ποιημάτων της στα γερμανικά βραβεύτηκε με το βραβείο Μονάχου το 1995.  Η ίδια μετέφρασε στα ελληνικά, Πάουντ, Έλιοτ, Μάνσφηλντ, Γουόρτον,  Xάισμιθ, Σαρλότ Μπροντέ, Τέννεσσυ Ουίλλιαμς, Άρθουρ Μίλλερ κ.ά. To έργο της έχει παρουσιαστεί σε πανεπιστήμια και διεθνή φεστιβάλ ποίησης. 
Πρόσφατα (2014) τιμήθηκε με το βραβείο του Ιδρύματος Κώστα και Ελένης Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών, για το σύνολο του έργου της.

Ο ποιητής Βασίλης Αμανατίδης και το Εντευκτήριο

Θαυμάζοντας τις προάλλες την εξαιρετική περφόρμανς του Βασίλη Αμανατίδη στο Les Yper Yper, με την παρουσίαση αποσπασμάτων από το τελευταίο του βιβλίο, μ_other poem: μόνο λόγος (Εκδόσεις Νεφέλη), σκεφτόμουνα με κρυφό καμάρι πως ο Βασίλης πρωτοεμφανίστηκε στα γράμματα με ποιήματά του που δημοσιεύτηκαν στο τεύχος 16 (1991).
Μου τον σύστησε η Νατάσα Πεπονή, που τότε δίδασκε στο Α.Π.Θ. και τον είχε φοιτητή· επέμεινε πολύ να τον γνωρίσω.
Λίγο καιρό μετά, ο Βασίλης μου εμπιστεύθηκε μερικά ποιήματά του, που σύντομα δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό, προκαλώντας σχόλια ενθουσιώδη και κολακευτικά (και για τον ίδιο και για το περιοδικό).

Το 1999 ο Αμανατίδης εμπιστεύτηκε στις Εκδόσεις Εντευκτηρίου το πρώτο του βιβλίο: Υπνωτήριο. Εννιά νυχτικές παραβολές. Όπως γράφει στο εκτενές μελέτημά του για την ποίηση του Αμανατίδη ο Πέτρος Γκολίτσης, στο τρέχον τεύχος του Εντευκτηρίου (Νο 105), [ο νέος ποιητής] «καταφέρνει να αποσπάσει θετική κριτική από τον Δ. Ν. Μαρωνίτη και ένα γερό χτύπημα στην πλάτη ή,  καλύτερα, ένα απευθείας κοίταγμα στα μάτια από τον ποιητή Μ. Σαχτούρη, ο οποίος και "πιστοποιεί" πως "ασφαλώς και είναι ποιητής". 

Το 1999 το Εντευκτήριο αναποκρίνεται σε πρόσκληση του σουηδικού λογοτεχνικού περιοδικού 90TAL (= Δεκαετία του '90) να μετάσχει στη συνδιοργάνωση του Φεστιβάλ Ποίησης της Στοκχόλμης εκείνης της χρονιάς και προτείνει ως ελληνική συμμετοχή τη Μαρία Λαϊνά και τον Βασίλη Αμανατίδη. Συνοδεύοντας τους δύο ποιητές, είχα την ευκαιρία και τη χαρά να ζήσω από κοντά την ιδιαίτερα θερμή ανταπόκριση (με χειροκροτήματα αλλά και ―κατά το εκεί συνήθειο― ποδοκροτήματα) στην ανάγνωση των ποιημάτων του Β.Α. από τον ίδιο και, κυρίως, από τον Σουηδό μεταφραστή του (και διακεκριμένο πεζογράφο στη χώρα του) Γιαν Χένρικ Σβαν.

Θα ακολουθήσουν άλλα έξι βιβλία με ποίηση και δύο με διηγήματα, που όλα μαζί καθιερώνουν τον Αμανατίδη ως μια πολύ ιδιαίτερη "περίπτωση" ανάμεσα στις φωνές της γενιάς του.

Ακολούθησαν επίσης πολλές συνεργασίες του Β.Α. στο Εντευκτήριο: ποιήματα, μικρά πεζά, δοκίμια. Τα τελευταία χρόνια ο ποιητής αποτελεί πολύτιμο μέλος της μικρής συντακτικής ομάδας του Εντευκτηρίου. 

Αλλά ο Αμανατίδης έχει αξιοπρόσεκτη συμμετοχή και στις εκδηλώσεις του Underground Εντευκτήριο: Το 2002 παίρνει μέρος στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα του Εγκαινίου του Underground Εντευκτήριο. Το 2003 συμμετέχει στη βραδιά για την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Το 2005 διαβάζει ποιήματά του, σε ένα πρόγραμμα που περιλαμβάνει ακόμη απόδοση από ηθοποιούς κειμένων του Μπέκετ και του Μ. Πάβιτς. Το 2006 μετέχει στο πρόγραμμα «Ποίηση x 10», πάλι στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης. Το 2009 διαβάζει toν άπαιχτο μονόλογο του  Άκη Δήμου Χλόη στα δάχτυλα (μιλάει ο Σεμπάστιαν Βέναμπλ). Το 2010 είναι μέλος της προκριματικής και κριτικής επιτροπής του Thess Poetry Slam?

Είναι φυσικό να παρακολουθώ με ιδαίτερη χαρά και συγκίνηση την ωρίμανση αυτού του συγγραφέα (και πολύτιμου φίλου πλέον), καθώς την ανάδειξή του ως του πρώτου ποιητή-περφόρμερ στην Ελλάδα.

Γιώργος Κορδομενίδης

Φωτογραφίες: Sofia Camplioni + Chris Athan

Το Underground Εντευκτήριο ξανανοίγει με αφιέρωμα στον Γιώργο Ιωάννου

Μετά από σχεδόν δύο χρόνια "σιωπής", το Underground Εντευκτήριο ξανανοίγει την Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 2015, με ένα αφιέρωμα στον Θεσσαλονικιό πεζογράφο Γιώργο Ιωάννου, με αφορμή τη συμπλήρωση 30 χρόνων από τον πρόωρο θάνατό του (16 Φεβρουαρίου 2015).

Θα προβληθούν τηλεοπτικές συνεντεύξεις του και άλλες εκπομπές με και για τον Γιώργο Ιωάννου.

Λόγω της περιορισμένης χωρητικότητας, το πρόγραμμα θα επαναληφθεί αυτούσιο το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου.

Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ

τεύχος 2, Φεβρουάριος 1988


ΣΕΛΙΔΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΙΩΑΝΝΟΥ

κείμενα και συνεργασίες

- Γιώργος Ιωάννου, «Ο παλιός σταθμός»
- Γιώργος Κορδομενίδης, «Σχεδίασμα για ένα χρονολόγιο του Γιώργου         
Ιωάννου (1927-1985)
- Κώστας Τσιβιλίκας, «Το τελευταίο σενάριο» Αρλέτα, «Καληνύχτα, Γιώργο»
- Βαγγέλης Χεκίμογλου - Κατερίνα Καριζώνη, «Η σημασία του χώρου στο πεζογραφικό έργο του Γιώργου Ιωάννου»
- Παν. Μουλλάς, «Εξομολογητική πεζογραφία και Κριτική της κριτικής    
- Αλέξανδρος Ίσαρης (ζωγραφική)
- Γιώργος Ιωάννου, «Το θέμα είναι το δόλωμα» (συνομιλία με τον Γιώργο Κορδομενίδη)


τεύχος 10, Μάρτιος 1990

ΣΕΛΙΔΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΙΩΑΝΝΟΥ [2]

κείμενα και συνεργασίες

- Γιώργος Ιωάννου, «Σχέδια επί σχεδίων»
- Έλενα Χουζούρη, «Ο "περιπλανώμενος" αφηγητής του Γιώργου 
Ιωάννου»
- Γιάννης Καρατζόγλου, «Προκαταλήψεις στην πεζογραφία του 
Γιώργου Ιωάννου
Αλεξάνδρα Μπακονίκα, «Το συνάχι του Γιώργου Ιωάννου»




τεύχος 28-29, Φθινόπωρο-Χειμώνας 1994

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΛΟΓΟ

Αντιγόνη Βλαβιανού, «Αυτο-βιο-γεωγράφηση σε όλα τα πρόσωπα στο έργο του Γιώργου Ιωάννου»


τεύχος 33, Χειμώνας 1995-1996

ΣΕΛΙΔΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΙΩΑΝΝΟΥ [3]

- Γιώργος Ιωάννου, «Δύο ποιήματα»
- Περικλής Σφυρίδης, «Το ποιητικό πρόσωπο του Γιώργου Ιωάννου»
- Γιώργος Κεχαγιόγλου, «Βυζαντινά ρητορικά σχήματα και εικόνες του Γιώργου Ιωάννου:     
                                   Ένας διακειμενικός διάλογος»


τεύχος 34, Άνοιξη 1996

Γιώργος Κορδομενίδης, «Ο Γιώργος Ιωάννου των συνεντεύξεων» (παρουσίαση του βιβλίου Γιώργος Ιωάννου. »Ο λόγος είναι μεγάλη ανάγκη της ψυχής». Συνεντεύξεις (1974-1985). Πρόλογος - επιμέλεια: Γιώργος Αναστασιάδης. Αθήνα, Κέδρος 1996)


τεύχος 60, Ιανουάριος-Μάρτιος 2003

ΣΕΛΙΔΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΗ ΝΟΛΛΑ

Γιώργος Ιωάννου [επιστολή στον Δημήτρη Νόλλα]


τεύχος 68, Μάρτιος 2005

ΣΕΛΙΔΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΙΩΑΝΝΟΥ [4]

κείμενα και συνεργασίες
- Γιώργος Ιωάννου, «Η ομορφιά μέσα στα χρόνια»
- Αντιγόνη Βλαβιανού, «Από τις Σαράντα Εκκλησιές στα σαράντα κύματα. Σχέδιο εργοβιογραφίας του Γιώργου Ιωάννου για το σενάριο μιας ταινίας»
- Τάκης Χατζόπουλος, «Ο δικός μου Ιωάννου ή Η ιστορία ενός πίνακα»
- Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου, «Θα του έλεγα λοιπόν του Γιώργου...»
- Γιώργος Κορδομενίδης, «Αγίου Δημητρίου - Λευκός Πύργος»
- Μανόλης Αναγνωστάκης, «Λιτότητα, θερμότητα, γνήσιο μεράκι»
- Νίκος Μπακόλας, «Μνήμη Γιώργου Ιωάννου»
- Αλέξιος Σαββάκης, «Πάντα ήταν Φεβρουάριος»
- Κώστας Λογαράς, «Με πρόσχημα το πρώτο πρόσωπο»
- Αναστασία Νάτσινα, «Επιτάφιος θρήνος και Καταπακτή: Μια ηθική πρόταση»
- Γεράσιμος Δενδρινός, «Μονωδία του πατρός ημών Σεργίου ηγουμένου της Ραϊθού»


τεύχος 74, Σεπτέμβριος 2006

Γιώργος Κορδομενίδης, «Γεννημένος για το μαρτύριο» [παρουσίαση του βιβλίου της Έλενας Χουζούρη Γιώργος Ιωάννου: «Σαν σπόρος αγκαθιού...». Αθήνα, Ηλέκτρα 2005


τεύχος 90, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2010

ΣΕΛΙΔΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΝΟ ΘΑΣΙΤΗ

Γιώργος Ιωάννου [επιστολή στον Πάνο Θασίτη]