ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ περιοδικό / εκδόσεις / εκδηλώσεις

ΤΑ ΚΡΑΤΙΚΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

2012-01-23T14:45:00.000+02:00

Επτά συνεργάτες του Εντευκτηρίου (οι τέσσερις τακτικοί) περιλαμβάνονται ανάμεσα στους βραβευμένους. Το Εντευκτήριο χαίρεται με τη διάκρισή τους και τους συγχαίρει θερμά.

ΜΕΓΑΛΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ
Απονέμεται κατά πλειοψηφία στον Ντίνο Χριστιανόπουλο για το σύνολο του έργου του.

ΒΡΑΒΕΙΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΟΣ
Απονέμεται ομόφωνα στον Θωμά Κοροβίνη για το έργο του με τίτλο «Ο γύρος του θανάτου», εκδόσεις Άγρα.

ΒΡΑΒΕΙΟ ΔΙΗΓΗΜΑΤΟΣ - ΝΟΥΒΕΛΑΣ
Απονέμεται κατά πλειοψηφία στον Χρήστο Οικονόμου για το έργο του με τίτλο «Κάτι θα γίνει, θα δεις», εκδόσεις Πόλις.

ΒΡΑΒΕΙΟ ΠΟΙΗΣΗΣ
Απονέμεται ομόφωνα στον Γιώργο Μαρκόπουλο για το έργο του με τίτλο «Κρυφός κυνηγός», εκδόσεις Κέδρος.

ΒΡΑΒΕΙΟ ΔΟΚΙΜΙΟΥ – ΚΡΙΤΙΚΗΣ
Απονέμεται ομόφωνα εξ ημισείας στην Γεωργία Γκότση για το έργο της με τίτλο «Η διεθνοποίησις της φαντασίας - : Σχέσεις της ελληνικής με τις ξένες λογοτεχνίες τον 19ο αιώνα», εκδόσεις Gutenberg και στην Βενετία Αποστολίδου για το έργο της με τίτλο «Τραύμα και μνήμη - : Η πεζογραφία των πολιτικών προσφύγων» εκδόσεις Πόλις.

ΒΡΑΒΕΙΟ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ – ΒΙΟΓΡΑΦΙΑΣ – ΧΡΟΝΙΚΟΥ – ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
Το Βραβείο Χρονικού – Μαρτυρίας απονέμεται κατά πλειοψηφία στον Γιώργο Χ. Θεοχάρη για το έργο του με τίτλο «Δίστομο - : 10 Ιουνίου 1944 - Το ολοκαύτωμα», εκδόσεις Σύγχρονη Έκφραση.

ΒΡΑΒΕΙΟ ΠΡΩΤΟΕΜΦΑΝΙΖΟΜΕΝΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
Απονέμεται ομόφωνα εξ ημισείας στον Mιχάλη Γεννάρη για το έργο του με τίτλο «Πρίγκιπες και δολοφόνοι», εκδόσεις Ίνδικτος και στον Θοδωρή Ρακόπουλο για το έργο του με τίτλο «Φαγιούμ», εκδόσεις Μανδραγόρας.

ΕΙΔΙΚΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΣΕ ΛΟΓΟΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΟΑΓΕΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΤΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΠΑΝΩ ΣΕ ΕΥΑΙΣΘΗΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ
Δεν απονέμεται.

Υπενθυμίζεται ότι η Επιτροπή απαρτίζεται από τους κ.κ.: Νίκο Δαββέτα, Συγγραφέα και Κριτικό Λογοτεχνίας (Πρόεδρος) Λίζυ Τσιριμώκου, Καθηγήτρια Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκη (Αντιπρόεδρος) Χρίστο Αστερίου, Συγγραφέα, Δημήτρη Καργιώτη, Επίκουρο Καθηγητή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Τίνα Μανδηλαρά, Κριτικό Λογοτεχνίας, Δημήτρη Μίγγα, Συγγραφέα, Ανδρέα Μήτσου, Συγγραφέα, Λίνα Πανταλέων, Κριτικό Λογοτεχνίας.

Ο βραχύς κατάλογος υποψήφιων προς βράβευση έργων (δημοσιευμένων το έτος 2010), από τον οποίο επελέγησαν οι ανωτέρω βραβευθέντες είναι ο εξής (αλφαβητικά) :

Α. Υποψήφιοι για το Βραβείο Μυθιστορήματος :

1. Κώστας Ακρίβος για το έργο του «Ποιος θυμάται τον Αλφόνς», εκδόσεις Μεταίχμιο.
2. Θεόδωρος Γρηγοριάδης για το έργο του «Ο παλαιστής και ο δερβίσης», εκδόσεις Πατάκη.
3. Μάρω Δούκα για το έργο της «Το δίκιο είναι ζόρικο πολύ», εκδόσεις Πατάκη.
4. Ιωάννα Καρυστιάνη για το έργο της «Τα σακιά», εκδόσεις Καστανιώτη.
5. Θωμάς Κοροβίνης για το έργο του «Ο γύρος του θανάτου», εκδόσεις Άγρα.
6. Γιάννης Μακριδάκης για το έργο του «Ήλιος με δόντια», εκδόσεις Εστία.
7. Αμάντα Μιχαλοπούλου για το έργο της «Πώς να κρυφτείς», εκδόσεις Καστανιώτη.

Β. Υποψήφιοι για το Βραβείο Διηγήματος – Νουβέλας :

1. Θανάσης Βαλτινός για το έργο του «Ο τελευταίος Βαρλάμης», εκδόσεις Εστία.
2. Μιχάλης Γκανάς για το έργο του «Γυναικών - : Μικρές και πολύ μικρές ιστορίες», εκδόσεις Μελάνι.
3. Αλέξανδρος Ίσαρης για το έργο του «Βίνκελμαν ή το πεπρωμένο», εκδόσεις Κίχλη.
4. Αχιλλέας Κυριακίδης για το έργο του «Κωμωδία», εκδόσεις Πόλις.
5. Βάσω Νικολοπούλου για το έργο της «Βασιλική», εκδόσεις Πόλις.
6. Χρήστος Οικονόμου για το έργο του «Κάτι θα γίνει, θα δεις», εκδόσεις Πόλις.
7. Ελεωνόρα Σταθοπούλου για το έργο της «Καλό αίμα, κακό αίμα», εκδόσεις Εστία.

Γ. Υποψήφιοι για το Βραβείο Ποίησης :

1. Νάσος Βαγενάς για το έργο του «Στη Νήσο των Μακάρων», εκδόσεις Κέδρος.
2. Γιώργος Βέης για το έργο του «Μετάξι στον κήπο», εκδόσεις Ύψιλον.
3. Γιάννης Κοντός για το έργο του «Η στάθμη του σώματος», εκδόσεις Μεταίχμιο.
4. Χριστόφορος Λιοντάκης για το έργο του «Στο τέρμα της πλάνης», εκδόσεις Καστανιώτη.
5. Γιώργος Μαρκόπουλος για το έργο του «Κρυφός κυνηγός», εκδόσεις Κέδρος.
6. Θανάσης Μαρκόπουλος για το έργο του «Μικρές ανάσες», εκδόσεις Μελάνι.
7. Κώστας Μαυρουδής για το έργο του «Τέσσερις εποχές», εκδόσεις Κέδρος.
8. Αργύρης Χιόνης για το έργο του «Ό,τι περιγράφω με περιγράφει – Ποίηση δωματίου», εκδόσεις Γαβριηλίδης.

Δ. Υποψήφιοι για το Βραβείο Δοκιμίου – Κριτικής :

1. Στέση Αθήνη για το έργο της «Όψεις της νεοελληνικής αφηγηματικής πεζογραφίας, 1700-1830», εκδόσεις Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (Ε.Ι.Ε.) Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών.

2. Βενετία Αποστολίδου για το έργο της «Τραύμα και μνήμη - : Η πεζογραφία των πολιτικών προσφύγων», εκδόσεις Πόλις.

3. Δημήτρης Αρβανιτάκης για το έργο του «Στο δρόμο για τις Πατρίδες - : Η Ape italiana a Londra, ο Ανδρέας Κάλβος, η ιστορία», εκδόσεις Μουσείο Μπενάκη.

4. Γεωργία Γκότση για το έργο της «"Η διεθνοποίησις της φαντασίας" - : Σχέσεις της ελληνικής με τις ξένες λογοτεχνίες τον 19ο αιώνα», εκδόσεις Gutenberg.

5. Aλέξης Ζήρας για το έργο του «Όψεις της κυπριακής πεζογραφίας 1900-2000», εκδόσεις Πάπυρος Εκδοτικός Οργανισμός Αίπεια.

6. Σάββας Μιχαήλ για το έργο του «Γκόλεμ ή περί υποκειμένου και άλλων φαντασμάτων», εκδόσεις Άγρα.

7. Τζίνα Πολίτη για το έργο της «Η δοκιμασία της ανάγνωσης», εκδόσεις Άγρα.
Ε. Υποψήφιοι για το Βραβείο Μαρτυρίας – Bιογραφίας – Χρονικού – Ταξιδιωτικής Λογοτεχνίας :

1. Γεράσιμος Αλεξάτος για το έργο του «Οι Έλληνες του Γκαίρλιτς 1916-1919», εκδόσεις Αφοί Κυριακίδη.

2. Γιώργος Χ. Θεοχάρης για το έργο του «Δίστομο - : 10 Ιουνίου 1944 - Το ολοκαύτωμα», εκδόσεις Σύγχρονη Έκφραση.

3. Αθηνά Κακούρη για το έργο της «Με τα χέρια σταυρωμένα…», εκδόσεις Πατάκη.

4. Καρίνα Λάμψα [και] Ιακώβ Σιμπή για το έργο «Η ζωή απ' την αρχή - : Η μετανάστευση των Ελλήνων Εβραίων στην Παλαιστίνη (1945-1948)», εκδόσεις Αλεξάνδρεια.

5. Μαίρη Μικέ για το έργο «Αλληλογραφία Νίκου Καββαδία – Μ. Καραγάτση», εκδόσεις Άγρα.

6. Νίκος Μπίστης για το έργο του «Προχωρώντας και αναθεωρώντας», εκδόσεις Πόλις.

7. Φώτης Τερζάκης για το έργο του «Η αυλακιά του Ρεμπώ - : Τρία ταξίδια», εκδόσεις Πανοπτικόν.

ΣΤ. Υποψήφιοι για το Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα :

1. Mιχάλης Γεννάρης για το έργο του «Πρίγκιπες και δολοφόνοι», εκδόσεις Ίνδικτος.
2. Ανέστης Μελιδώνης για το έργο του «Αστέρια από χαρτί», εκδόσεις Γαβριηλίδης.
3. Στέφανος Παπαδημητρίου για το έργο του «Δυσλεκτικό στόμα δίγλωσσων τεράτων», εκδόσεις Ηριδανός.
4. Θοδωρής Ρακόπουλος για το έργο του «Φαγιούμ», εκδόσεις Μανδραγόρας.
5. Γιάννης Χριστοδούλου για το έργο του «Επί ματαίω», εκδόσεις Γαβριηλίδης.

ΝΤΙΝΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ: «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΕΒΗΡΟΣ»

2012-01-11T10:46:00.003+02:00

Όταν στους πρόποδεςτου Ολύμπου βρέθηκε το μπρούντζινο κεφάλι του Αλέξανδρου Σεβήρου ―που λέγεταιπως τον ξεπάστρεψαν μικρό γιατί ήταν κρυπτοχριστιανός― κατάλαβα καλύτερα τιυποδαυλίζει το πάθος μου για επαυξημένη ομορφιά. Ετούτο το κεφάλι έχει κάτι τομοναδικό, καθώς συνδυάζει αρμονικά αρχαία ελληνική ομορφιά, ρωμαϊκό δυναμισμόκι αρρενωπότητα και, τέλος, μια βουδιστική εσωστρέφεια και γαλήνη. Αυτά τα τρίαενωμένα δεν τα ’δα πουθενά αλλού. Κι αναρωτιέμαι: ποια άλλη άραγε ομορφιά, πιοδυνατή, μένει για να με γονατίσει;

Το μπρούντζινο κεφάλι του Αλέξανδρου Σεβήρου

στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.

Φωτογραφία: Μάνος Στεφανίδης (1996)

[Εντευκτήριο, τχ. 82, 2008]

Τίτος Πατρίκιος: «Το κλειστό νησί»

2012-01-09T15:42:00.000+02:00

Κυλούν οι μέρες ασυναίσθητα στο κλειστό νησί

σβήνουν μονάχοι τους οι κύκλοι με τα χρόνια

όπως το ρίγος από τις σπιλιάδες σβήνει στο νερό

όμως οι αιώνες, τρεις και τέσσερις και παραπάνω

στέκουν ακοίμητοι στις γύρω ορθοπλαγιές

μας θωρούν κι όταν γυρίζουμε την πλάτη

μας επιβάλλουν να τους αντικρίσουμε

να δούμε ώς και το τέλος της δικής μας εποχής

μέσα απ’ τα μάτια τους που χάσκουν

σαν τα παράθυρα των ακατοίκητων σπιτιών.

[από το Εντευκτήριο, τχ. 74, Σεπτέμβριος 2006]

Επιβλητικός τόμος του «Εντευκτηρίου» για τον Οδυσσέα Ελύτη

2012-01-06T09:47:00.000+02:00

περιοδικόΕντευκτήριο

ΟΔΥΣΣΕΑΣΕΛΥΤΗΣ

100 ΧΡΟΝΙΑΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ

ειδικό,έκτακτο τεύχος (Δεκέμβριος 2011)

310 σελίδες,14 ευρώ

Συγκεντρωτικός τόμος του «Εντευκτηρίου»

«Οδυσσέας Ελύτης: 100 χρόνια από τη γέννησήτου»

με όλα τα κείμενα για τον ποιητή πουδημοσιεύτηκαν

στο περιοδικό (1990-2005) και τέσσεραπρόσφατα

΄Ελληνες και ξένοι ειδικοί γράφουν για τονμεγάλο δημιουργό

Πλούσια εικονογράφηση

«Τη μνήμηδεν την εμπιστεύομαι. Έχει τόσο μεγάλη ζήτηση, από τα προσφιλή ιδίως, που δενμπορεί να ανταποκριθεί στην ακριβή διαφύλαξή τους. Και συχνά αναγκάζεται, όχιμόνο να παραλείπει και να παραποιεί, αλλά, για ν’ αερίζεται κάπως ο κλειστόςχώρος, την έχω δει να διαπράττει εγκλήματα, δίνοντας με τα ίδια της τα χέριαστη λήθη πολλά δυσαναπλήρωτα, τάχα προς φύλαξη. Γι’ αυτό ξαναδιάβασα όλη τηνποίηση του Ελύτη, κι ας μην την είχα ξεχάσει. Και την ξαναδιάβασα όλη και πάλι,και μετά στίχο στίχο ξεχωριστά. Και ξαναπήρα όλα μαζί, όλα ωραία συσκευασμέναμέσα στη μοναδικότητά τους, όλα με τη λικνιστική πολυσημία τους, όλαονειρευτικά, μακρόβια, επηρεαστικά. Και συνάντησα πάλι τις κρυφές επιρροές πουδέχτηκα από κείνον ― οι κρυφές είχαν πια κατέβει σε ανεξιχνίαστο βάθοςδιεργασίας. Θα αναφέρω μόνο μία, την πλέον απροκάλυπτη, που είναι η εμμονή μουστην παρομοίωση. Είμαι σίγουρη ότι την οφείλω σ’ ένα τετράστιχο του Ελύτη»γράφει η Κική Δημουλά, “ανοίγοντας” το πολυσέλιδο έκτακτο τεύχος του«Εντευκτηρίου» που τιτλοφορείται «Οδυσσέας Ελύτης: 100 χρόνια από τη γέννησήτου», και στο οποίο συγκεντρώνονται όλα τα κείμενα για τον Ελύτη πουδημοσιεύτηκαν κατά καιρούς στις σελίδες του περιοδικού.

Των ήδηδημοσιευμένων προτάσσονται τέσσερα πρόσφατα κείμενα: της Κικής Δημουλά, που ήδημνημονεύτηκε («Σαν ωραίο... παρόν»), της Πάολα Μαρία Μινούτσι («Η Ελλάδα πέρααπό την Ελλάδα στην ποίηση του Ελύτη»), του Ντέιβιντ Κόνολι (για τη μαγεία όπωςτην αντιλαμβάνεται ο ποιητής) και του Γιάννη Ευθυμιάδη (το τελευταίο από μιασειρά δώδεκα συναρθρωμένων δοκιμίων γύρω από το «Μονόγραμμα»).

Ο τόμοςπεριλαμβάνει ακόμη δοκίμια και μελετήματα (ήδη δημοσιευμένα στο «Εντευκτήριο»,τόσο στο μεγάλο αφιέρωμα του διπλού ―και εξαντλημένου από χρόνια― διπλούτεύχους 23-24 [1993] όσο και στις «Σελίδες για τον Ελύτη» του τεύχους 70[2005]), τα οποία στο σύνολό τους συγκροτούν ένα εύρωστο “σώμα” διεισδυτικών προσεγγίσεωνσ’ ένα έργο ―ποιητικό και δοκιμιακό― που εξακολουθεί να προκαλεί σταθερά τοενδιαφέρον των μελετητών και του αναγνωστικού κοινού.

Πρόκειταιγια τα κείμενα των:

► του Αλέξανδρου Αργυρίου, για τηνποίηση του Ελύτη πριν από το «Άξιον Εστί»,

► του Αλέξη Ζήρα για ένα όχιιδιαίτερα γνωστό κριτικό κείμενο του Βάσου Βαρίκα (το οποίο αναφέρεται στο έργοτου Ελύτη από τους «Προσανατολισμούς» μέχρι το «Άξιον Εστί» και επίσηςδημοσιεύεται εδώ),

► του Ξ. Α. Κοκόλη, για τα υπόγειαρεύματα της έμπνευσης του «Άξιον Εστί», με σχόλια σε προσχέδια της όγδοης ωδήςαυτής της ποιητικής σύνθεσης,

► του Γ. Π. Σαββίδη, κείμενοδιάλεξης στα αγγλικά, στο Χάρβαρντ, λίγο μετά τη βράβευση του Ελύτη με τοΝομπέλ, με καίριες παρατηρήσεις για το έως τότε έργο του ποιητή,

► του Νικήτα Παρίση, για το«Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου»,

► της Μαρίας Στασινοπούλου, γιατις κριτικές που γράφτηκαν για το ίδιο βιβλίο,

► του Δανιήλ Ιακώβ, “δοκιμαστική”ανάγνωστη δύο ποιημάτων από τα «Ελεγεία της Οξώπετρας»,

► του Θεόδωρου Παπαγγελή, για τη«γραμματική των αισθήσεων» του Ελύτη,

► του Αναστάση Βιστωνίτη, για το«ελυτικό κοσμοείδωλο»,

► του Ντέιβιντ Κόνολι, για τημετάφραση της «πρισματικής» ποίησης του Ελύτη και ειδικότερα των «Ελεγείων τηςΟξώπετρας»,

► της Πάολα Μαρία Μινούτσι, γιασχέση της ποίησης του Ελύτη με την ποίηση του Ουίλλιαμ Μπλέηκ και του ΤζιουζέπεΟυνγκαρέτι,

► της Ιουλιέττας Ηλιοπούλου, γιατη «φυσική φιλοσοφία» (αντί: φυσιολατρεία) που χαρακτηρίζει την ποίηση τουΕλύτη, καθώς και για την έννοια της ελληνικότητας στο έργο του,

► του Δημήτρη Καλοκύρη, για τααυτοκίνητα και τις μοτοσικλέτες στο έργο του ποιητή,

► του Αντώνη Κωτίδη, για την«αισθητική της ιθαγένειας» στον Ελύτη (με αφορμή τον κριτικό λόγο του ποιητήγια τη ζωγραφική), αλλά και για τον Ελύτη του «Άξιον Εστί»,

► του Γιάγκου Ανδρεάδη, για τησχέση του Ελύτη με το θέατρο,

► του Γιώργου Παπαντωνάκη, πίνακας«χρωματικών λέξεων» στην ποίηση του Ελύτη,

► του Δημήτρη Δασκαλόπουλου, μιαπεριδιάβαση στη βιβλιογραφία Ελύτη,

► του Μαρίνου Πουργούρη, για τη«θεωρία των αναλογιών» του ποιητή,

► της Λέλης Μπέη, μικρό δοκίμιο“προσωπικής” ανάγνωσης του Ελύτη,

► της Θέμιδας Βελένη, για τονκριτικό λόγο του ποιητή για την εικαστική δημιουργία της εποχής τουμεσοπολέμου.

Το ειδικό αυτό τεύχος ολοκληρώνεται με εκτενείς παρουσιάσεις, από τονΓιώργο Κορδομενίδη, πρόσφατων εκδόσεων για τον Ελύτη και το έργο του.

[Το video αυτό δημιουργήθηκε από τον φίλο - υποστηρικτή του Εντευκτηρίου, Τέλλο Φίλη.]

Όσοι ενδιαφέρονται να λάβουν το ιδιαίτερο αυτό τεύχος με αντικαταβολή (ή να το δωρίσουν, με τον ίδιο τρόπο) έναντι 16,00 ευρώ (περιλαμβανομένων και των ταχυδρομικών εξόδων) παρακαλούνται να επικοινωνήσουν με το τηλ. 2310 279607 ή να στείλουν e-mail στο entefktirio@translatio.gr

ΜΕΓΑΛΗ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ (ΚΑΙ) ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ - ΠΩΣ ΑΛΛΙΩΣ;

2012-01-05T11:06:00.000+02:00

Λιγότερες οι νέες εκδόσεις βιβλίων, πολλές οι οφειλές

Της Όλγας Σελλά

εφημ. Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 5.1.2012

Ηταν διαφορετικές αυτές οι γιορτές. Και στον χώρο του βιβλίου. Ο μειωμένος ρυθμός των νέων εκδόσεων ήταν φανερός διά γυμνού οφθαλμού. Δεν ήταν μόνο οι τίτλοι που μειώθηκαν. Φανερά μειωμένη ήταν και η κίνηση στα βιβλιοπωλεία - ζωντάνεψε κάπως τις δύο τελευταίες εβδομάδες.
Στα δύο αντικειμενικά προβλήματα, απόρροια του συνολικά συγκρατημένου έως συμπιεσμένου ρυθμού στην κατανάλωση, προστίθενται και άλλα. Οτι, για παράδειγμα, οι εκδότες, παρότι γνωρίζουν ότι τα βιβλία που τοποθέτησαν στα βιβλιοπωλεία κινήθηκαν και πουλήθηκαν, δεν βλέπουν έσοδα στα ταμεία. Γιατί τα περισσότερα βιβλιοπωλεία πληρώνουν με ρυθμό... στάγδην! Με μικρές δόσεις και σε άτακτα χρονικά διαστήματα. Πολλοί εκδότες έχουν αρχίσει να δίνουν μόνο μετρητοίς ή σταμάτησαν τη συνεργασία τους με κάποια βιβλιοπωλεία. Και από εκεί ακριβώς ξεκινάει ο φαύλος κύκλος που μεταφέρεται σε όλο τον εκδοτικό κλάδο: τα βιβλιοπωλεία χρωστούν πολλά χρήματα στους εκδότες, οι εκδότες δεν έχουν ρευστό για τις υποχρεώσεις τους -κάποιοι ήδη έχουν κάνει στάση πληρωμών στους υπαλλήλους και τους συνεργάτες τους- η μειωμένη ρευστότητα αντανακλάται και στον μελλοντικό εκδοτικό προγραμματισμό κ. ο. κ. Δεν είναι διόλου τυχαίο ότι ελάχιστοι εκδότες έχουν σχεδιάσει τον προγραμματισμό του α΄ εξαμήνου του 2012. «Να βγάζουμε βιβλία χωρίς να εισπράττουμε τίποτα;» αναρωτήθηκε ένας παλιός εκδότης στην Αθήνα.

Τα δικαιώματαΗ μάχη επιβίωσης αλλά και και η μάχη κυριαρχίας στο νέο τοπίο δεν αφορά μόνο τις πωλήσεις. Αφορά και τους συγγραφείς, δηλαδή το προφίλ και τα ξένα δικαιώματα. Κι εκεί φαίνεται ότι δίνονται μικρές, αλλά σκληρές μάχες. Οι εκδόσεις «Ψυχογιός» φαίνεται ότι διεκδικούν και ήδη έχουν πάρει μεγάλα ξένα ονόματα, επενδύοντας, όπως φαίνεται, σε μεγάλα ξένα ονόματα στα ιδιότυπα χρηματιστήρια των ξένων δικαιωμάτων. Ανάμεσά τους είναι τα αποκλειστικά δικαιώματα των βιβλίων του Ουμπέρτο Εκο, του Σκανδιναβού Στιγκ Λάρσον, του Πίτερ Κάρεϊ, ενώ μόλις τον περασμένο Νοέμβριο ανακοίνωσε την απόκτηση του δημοφιλούς Ιάπωνα συγγραφέα Χαρούκι Μουρακάμι και την έκδοση (το φθινόπωρο του 2012) του τελευταίου μεγάλου έργου του, με τον ευρηματικό τίτλο «1Q84», που πούλησε σε ένα μήνα 1 εκατ. αντίτυπα στην Ιαπωνία.
Το 2012 θα αλλάξει το τοπίο και στον χώρο του πολιτισμού. Φαίνεται ότι το βιβλίο είναι από τους πιο ευπαθείς τομείς και οι εξελίξεις ίσως έρθουν σύντομα από εκεί.

ΑΡΓΥΡΗΣ ΧΙΟΝΗΣ (1943-2011)

2011-12-26T16:15:00.000+02:00

Φεύγοντας το ξορκισμένο 2011 παίρνει μαζί του, μεταξύ άλλων, τον λαμπρό ποιητή και μεταφραστή Αργύρη Χιόνη, που πέθανε αιφνίδια χτες.

φωτογραφία: Νίκος Κοκκαλιάς

Γεννήθηκε το 1943 στην Αθήνα. Έζησε είκοσι χρόνια σε πόλεις της βόρειας Ευρώπης (Άμστερνταμ, Βρυξέλλες), δουλεύοντας την περίοδο 1982-1992 ως μεταφραστής στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέχρι που τα εγκατέλειψε όλα για χάρη της ποίησης και της γεωργίας και εγκαταστάθηκε στο Θροφαρί Κορινθίας.

Πρωτοεμφανίστηκε στα γράμματα το 1966, με την ποιητική συλλογή Απόπειρες φωτός (εκδ. Δωδεκάτη Ωρα). Ακολούθησαν τα ποιητικά βιβλία: Σχήματα απουσίας (Αρίων, 1973, αγγλική και ολλανδική μετάφραση από τις εκδ. Tor/Amsterdam, 1971), Μεταμορφώσεις (Μπουκουμάνης, 1974, ολλανδική μετάφραση από τις εκδ. De Beuk/Amsterdam, 1976, μαζί με ποιήματα από τη συλλογή Τύποι ήλων), Τύποι ήλων (Εγνατία-Τραμ, 1978), Λεκτικά τοπία (Καστανιώτης, 1983), Σαν τον τυφλό μπροστά στον καθρέφτη (Υάκινθος, 1986), Εσωτικά τοπία (Νεφέλη, 1991, 1η ανατύπωση 1999), Ο ακίνητος δρομέας (Νεφέλη, 1996, 1η ανατύπωση 2000), Ιδεογράμματα (Τα τραμάκια, 1997), Τότε που η σιωπή τραγούδησε (Νεφέλη, 2000), Στο υπόγειο (Νεφέλη, 2004), Ό,τι περιγράφω με περιγράφει (Γαβριηλίδης, 2010).

Το 2006 κυκλοφόρησε η συγκεντρωτική έκδοση των δέκα πρώτων ποιητικών του συλλογών, με τίτλο Η φωνή της σιωπής: ποιήματα 1966-2000 (Νεφέλη). Μετά το 1981 ασχολήθηκε παράλληλα, με την πεζογραφία, με αφηγήματα για μεγάλους, παιδιά και νέους, όπως Ιστορίες μιας παλιάς εποχής που δεν ήρθε ακόμα (Αιγόκερως, 1981), Ο αφανής θρίαμβος της ομορφιάς (Πατάκης, 1995), Τρία μαγικά παραμύθια (Πατάκης, 1998), Όντα και μη όντα (Γαβριηλίδης, 2006), Το οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες (Κίχλη, 2008, Κρατικό Βραβείο Διηγήματος 2009, εξ ημισείας με τον Τόλη Νικηφόρου),

Ασχολήθηκε με τη λογοτεχνική μετάφραση, μεταφράζοντας έργα των Οκτάβιο Πας (Ποιήματα, 1981), Ράσελ Έντσον (Όταν το ταβάνι κλαίει, 1986), Τζέιν Όστεν (Περηφάνια και προκατάληψη, 1997), Ρομπέρτο Γιάρος (Κατακόρυφη ποίηση, 1997) και Ανρί Μισώ (Με το αγκίστρι στην καρδιά: Μια επιλογή από το έργο του, 2003).

ΚΕΛΑΗΔΗΣΤΕ, ΩΡΑΙΑ ΜΟΥ ΠΟΥΛΑΚΙΑ

2011-12-13T09:29:00.004+02:00

Για να θυμούνται οι παλιότεροι και να μαθαίνουν οι νεότεροι. Καλημέρα σας.

ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΕ ΤΟΝ ΘΩΜΑ ΚΟΡΟΒΙΝΗ

2011-11-09T00:16:00.000+02:00

«Underground Εντευκτήριο», Δεσπεραί 9, Θεσσαλονίκη (περιοχή ΔΕΘ)

Δευτέρα, 14 Νοεμβρίου 2011, 8.00 μ.μ.

Μέσα από 100 φωτογραφίες που αναδεικνύουν σημαίνοντα θέματα σχετικά με την ανθρωπογεωγραφία, την τοπογραφία, την ιστορία και τον πολιτισμό της Κωνσταντινούπολης, ο Θωμάς Κοροβίνης επιχειρεί μια ελεύθερη περιπλάνηση στο παρελθόν και το παρόν της πιο συναρπαστικής μητρόπολης του ευρασιατικού κόσμου.

Άποψη του Φαναρίου και της Μεγάλης του Γένους Σχολής

O ΘΩΜΑΣ ΚΟΡΟΒΙΝΗΣ, φιλόλογος στη Μέση Εκπαίδευση, έζησε για μια οχταετία στην Κωνσταντινούπολη. Εδώ και χρόνια έρευνα πτυχές του ελληνικού και του τούρκικου λαϊκού πολιτισμού καθώς και τις σχέσεις μεταξύ τους. Συνεργάζεται με διάφορα περιοδικά πολιτιστικού προσανατολισμού.

Έγραψε τα βιβλία: Τουρκικές παροιμίες, Κανάλ ντ' Αμούρ, Τα πρόσωπα της Σωτηρίας Μπέλλου, Φαχισέ Τσίκα, Σκανδαλιστικές και βωμολοχικές ελληνικές παροιμίες, Κωνσταντινούπολη – Λογοτεχνική ανθολογία, Τούρκοι ποιητές υμνούν την Κωνσταντινούπολη, Ο Μάρκος στο χαρέμι, Το χτικιό της Άνω Τούμπας, Τρία ζεϊμπέκικα και ένα ποίημα για τον Γιώργο Κούδα, Οι Ασίκηδες -Εισαγωγή και ανθολογία της τουρκικής λαϊκής ποίησης από τον 13ο αιώνα μέχρι σήμερα, Οι Ζεϊμπέκοι της Μικρός Ασίας, Αφιέρωμα στον Στέλιο Καζαντζίδη, Θεσσαλονίκη 2005 - Ρεπορτάζ- Στον αδελφό Γιώργο Ιωάννου πού λείπει 20 χρόνια στην καταπακτή, Σμύρνη, μια πόλη στην λογοτεχνία, Όμορφη Νύχτα - Χρονογραφία-μυθιστόρημα για 20 χρόνια λαϊκού τραγουδιού στη Θεσσαλονίκη [ 1985-2005], Ο Καραγκιόζης λαϊκός τραγουδιστής, O γύρος του θανάτου.
Είναι συνθέτης, στιχουργός και ερμηνευτής λαϊκών τραγουδιών.
Δισκογραφία: Από έβενο κι αχάτη, Φουζουλή: Λείλά και Μετζνούν, Τακίμια, Το Κελί.
Συχνά παρουσιάζει συναυλίες με το δικό του ρεπερτόριο ή με θέματα του ρεμπέτικου και του λαϊκού τραγουδιού.

Η είσοδος είναι ελεύθερη.

ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ: ΑΠΟ ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ»

2011-11-06T01:03:00.004+02:00

Ο Τίτος Πατρίκιος διαβάζει έξι από τα οκτώ ποιήματά του που δημοσιεύονται στο τεύχος 94, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2011 του περιοδικού «Εντευκτήριο»

Συγκλίσεις / Αποκλίσεις 4: Koύλα Αδαλόγλου, Βικτωρία Καπλάνη, Μάκης Καραγιάννης, Σταύρος Παναγιωτάκης, Angelus Novus

2011-11-04T00:02:00.000+02:00

Κούλα Αδαλόγλου, Βικτωρία Καπλάνη και Μάκης Καραγιάννης διαβάζουν νέα κείμενά τους

― και ένα βίντεο του Σταύρου Παναγιωτάκη + απόσπασμα από τις «Ικέτιδες»

Στο «Underground Εντευκτήριο», 7 Νοεμβρίου 2011, 8.30 μ.μ.

Στην τέταρτη εκδήλωση (Δευτέρα 7 Νοεμβρίου 2011, ώρα 8.30 μ.μ.) του κύκλου «Συγκλίσεις / Αποκλίσεις», που οργανώνει το περιοδικό «Εντευκτήριο» στον χώρο του («Underground Εντευκτήριο», Δεσπεραί 9, Θεσσαλονίκη, περιοχή Διεθνούς Εκθέσεως), για να γιορτάσει τα δέκα χρόνια λειτουργίας του, διαβάζουν νέα κείμενά τους οι συγγραφείς Κούλα Αδαλόγλου, Βικτωρία Καπλάνη και Μάκης Καραγιάννης. Συμμετέχουν επίσης ο εικαστικός Σταύρος Παναγιωτάκης και η θεατρική ομάδα Angelus Novus.

Στο πλαίσιο του κύκλου αυτού, συγγραφείς από τη Θεσσαλονίκη και τα πέριξ καλούνται να διαβάσουν νέα, αδημοσίευτα κατά κανόνα κείμενά τους, παρουσιάζοντας κατά κάποιον τρόπο τη λογοτεχνία που γράφεται ΤΩΡΑ. Καθώς το «Underground Εντευκτήριο» είναι σταθερά προσανατολισμένο, από την έναρξη της λειτουργίας του (2001) στην πρόσμειξη των τεχνών, στις εκδηλώσεις του κύκλου συμμετέχουν όχι μόνο συγγραφείς αλλά και μουσικοί, ηθοποιοί, εικαστικοί καλλιτέχνες και άλλων δημιουργοί. Τις «Συγκλίσεις / Αποκλίσεις» συντονίζει ο ποιητής Σταύρος Ζαφειρίου, σε συνεργασία με τον διευθυντή του «Εντευκτηρίου», Γιώργο Κορδομενίδη.

• Η Κούλα Αδαλόγλου θα διαβάσει απόσπασμα διηγήματος από υπό έκδοση συλλογή της, καθώς και ποιήματα από συλλογή που γράφεται. Γεννήθηκε στη Βέροια το 1953. Σπούδασε φιλολογία στο ΑΠΘ. Ειδικές σπουδές (μεταπτυχιακό στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και διδακτορικό στο ΑΠΘ) στη διδασκαλία της γλώσσας και στην αξιολόγηση της γραφής. Διετέλεσε σχολική σύμβουλος φιλολόγων (1998-2007) και διευθύντρια του Καλλιτεχνικού Γυμνασίου Αμπελοκήπων (2007-2011). Έχει εκδώσει πέντε ποιητικές συλλογές^. τελευταία: «Διπλή άρθρωση» (2009).

• Η Βικτωρία Καπλάνη θα διαβάσει από ανέκδοτο βιβλίο της με τίτλο «Φωτο-παίγνια» ποιήματα που γράφτηκαν ως μια απόπειρα συνομιλίας με ομότιτλη σειρά φωτογραφιών του Λάζαρου Ιωαννίδη. Γεννήθηκε το 1961 στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε ελληνική φιλολογία στο ΑΠΘ και διδάσκει στη γλωσσικό γραμματισμό στο 2ο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Θεσσαλονίκης. ΄Εχει εκδώσει δύο ποιητικές συλλογές· τελευταία: «Λευκές συνομιλίες» (2010).

• Ο Μάκης Καραγιάννης θα διαβάσει αποσπάσματα από το μυθιστόρημα «Το όνειρο του Οδυσσέα», που μόλις κυκλοφόρησε. Γεννήθηκε στις Γούλες Κοζάνης το 1958. Σπούδασε μαθηματικά και ζει στη Θεσσαλονίκη. Είναι συνεκδότης του περιοδικού Παρέμβαση και συμμετείχε στη διεύθυνσή του (1988-1993). Έχει εκδώσει τη μελέτη «Η αισθητική της ιθαγένειας», τη συλλογή διηγημάτων «Ο καθρέφτης και το πρίσμα» και ασκεί συστηματικά κριτική βιβλίου από τις στήλες της εφημερίδας «Η Αυγή».

• O εικαστικός καλλιτέχνης Σταύρος Παναγιωτάκης θα προβάλλει το βίντεό του «Κώστα Καρυωτάκη: “Δέντρο”», που δημιουργήθηκε φέτος ως σύνθεση εξελισσόμενης εικόνας, ύστερα από πρόσκληση του μουσικού Δημήτρη Αδαμίδη, o oποίος πρόσφατα μελλοποίησε το ποίημα αυτό. O Παναγιωτάκης γεννήθηκε το 1963 στα Χανιά. Ζει στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε ζωγραφική στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών του Βερολίνου, όπου και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές. Έχει εκθέσει έργα του σε 31 ατομικές εκθέσεις και σε 70 ομαδικές, στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Δίδαξε στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ (2000-2007). Πριν από έναν χρόνο δημιούργησε τον «χΩρο 18», που οργανώνει εκθέσεις και πρωτογενείς εικαστικές δράσεις.

• H θεατρική ομάδα Angelus Novus θα παρουσιάσει ένα απόσπασμα από την παράσταση «Ικέτιδες του Αισχύλου (β΄ εκδοχή: “μαύρο σε λευκό”)», που ανεβαίνει μέχρι τις 20/11 στο «Θέατρο ΌΡΑ», σε μετάφραση Ελένης Μερκενίδου και σκηνοθεσία Δαμιανού Κωνσταντινίδη. Παίζουν: Έφη Δρόσου, Νικόλας Νικητάκης και Νίκος Ράμμος. Συμμετέχει ο μουσικός Κωστής Βοζίκης.

Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Χορηγός επικοινωνίας: 9,58 fm της ΕΡΤ3.

ΑΝΘΗ ΜΑΡΩΝΙΤΗ: «ΤΟ ΣΩΜΑ ΒΟΜΒΑ»

2011-11-01T11:06:00.000+02:00

Περπατάς και ακούς:

Συλλαβές ξένες εκστομίζονται σαν πέτρες

Φράσεις πνιγμού

Ένα τραγούδι τρομαγμένο

Επιφωνήματα ξεχασμένα

Δεν ψάχνεις νόημα·

κάτι από το ανθρώπινο μυστήριο

Να χτίζεις το μέλλον σε γλώσσα μονόδρομο

Στο όνομά του άνεμος θεϊκός

φυσάει την καταστροφή

Το φασκιωμένο σώμα, τόπος εκδίκησης

συναλλάσσεται με αίμα

Ασφυκτιούν οι λέξεις

καμιά διάσταση του νου

χυμός ψυχής ή ελαφράδα

νεκρές από νεκρούς εφευρημένες

βρίσκουν το στόχο

Όριο αξεπέραστο στον αφανισμό

[Εντευκτήριο, τχ. 70, Σεπτέμβριος 2005]

Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΡΟΝΑΣ ΣΤΟ UNDERGROUND ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ «ΣΑΒΒΑΤΟ»

2011-10-27T17:20:00.000+03:00

Ο Γιώργος Χρονάς παρουσιάζει το 22ο βιβλίο του στις Εκδόσεις Οδός Πανός, με τίτλο «Σάββατο», την Παρασκευή, 4 Νοεμβρίου 2011, 8.30 μ.μ. στο Underground Εντευκτήριο , Δεσπεραί 9, Θεσσαλονίκη (περιοχή Διεθνούς Εκθέσεως, τηλ. 2310279607). Μιλούν για το βιβλίο οι: Κωνσταντίνος Μπούρας και Κώστας Παπαθανασίου. Διαβάζει ο συγγραφέας.

Ο πανόδετος τόμος των 300 σελίδων περιλαμβάνει 124 κείμενά του, δημοσιευμένα ή αδημοσίευτα, που γράφτηκαν από το 1980 μέχρι το 2011, μοιράζονται σε τρεις ενότητες: Σάββατο – Επίμετρο – Επίλογος με τρεις συνεντεύξεις, και συμπληρώνονται με δώδεκα φωτογραφίες.

Ο Χρονάς προσπερνάει την εποχή του, «κυρίως ως ένας ερευνητής των ανθρώπινων μικρόκοσμων, που χρησιμοποιεί τη μικροκάμερά του, όπως ο Κουστό στις θάλασσες, που κάνει focus στις ανθρώπινες συμπεριφορές, όπως ο Ρολάν Μπαρτ στα κείμενά του, ή που σκηνοθετεί με τον λυρισμό του Βισκόντι», παρατηρεί ο Θανάσης Θ. Νιάρχος, και προσθέτει για το βιβλίο του Χρονά «Σάββατο»: « Ολοι οι σουπερήρωές μας, από τον Γκάτσο και τον Χατζιδάκι, μέχρι τον Τσαρούχη, τον Σαχτούρη, τον Ελύτη, είναι συγκεντρωμένοι στα πλημμυρισμένα από αισθαντικότητα και νοσταλγία αυτά κείμενα. Οι ήρωες που η εποχή μας λησμόνησε ή πρόδωσε ή και αγνόησε. Δεν ξεμπερδεύουμε εύκολα με μερικά αφιερώματα μνήμης. Και ο Χρονάς δεν θυμάται απλά. Νοσταλγεί. Πίσω από τα κείμενά του για τον Χατζιδάκι, τον Τσαρούχη, τη Ζατέλη, πίσω από τις γραμμές των κειμένων του που μυρίζουν υγρασία, άνθη, πιοτό, μπαχαρικά και ανακατεύονται άχρονα, με τον τρόπο δηλαδή που ονειρευόμαστε ―η Φρανσουάζ Σαγκάν με την Αθήνα, το τραμ Περάματος με τον λόφο του Τουρίνου και η Καίτη Ντάλη με τον Μάικλ Τζάκσον και τον Τενεσί Ουίλιαμς―, πίσω από όλα τούτα μειδιά ένα γλυκό αγόρι, αυτό εδώ το διαβολόπαιδο, ο μικρός υπνωτιστής, που στέκεται στη γωνία της Ομήρου με τη Σταδίου και κοιτάζει την Αθήνα την ώρα του οργασμού της.» («Ελευθεροτυπία» / Βιβλιοθήκη, 25.6.2011)

Ενώ ο Ανταίος Χρυσοστομίδης γράφει για το ίδιο βιβλίο: «Μικρά κείμενα, σχεδόν σπαράγματα παράταιρα μεταξύ τους, που όμως δημιουργούν τον δικό τους μικρόκοσμο και ζουν ηδονικά μέσα σ' αυτόν. Το “Σάββατο” του Γιώργου Χρονά σε παίρνει από το χέρι ήδη από την πρώτη σελίδα και σε ξεναγεί σε σημαντικές ή ασήμαντες στάσεις. Μερικές φορές συναντάς και πρόσωπα που αγάπησες και εξακολουθείς να αγαπάς, όπως τον Πιερ Πάολο Παζολίνι ή τον Μάνο Χατζιδάκι. Και τότε νιώθεις ότι, μέσα σ' όλο αυτόν τον χαμό που ζούμε, υπάρχουν άνθρωποι που ακόμα θεωρούν την αισθαντικότητα προσόν.» («Αυγή», 17.4.2011)

Ο Γιώργος Χρονάς γεννήθηκε τον Οκτώβριο του 1948 στον Πειραιά. Από το 1973, που εμφανίστηκε στα γράμματα, έχει εκδώσει είκοσι δύο βιβλία με ποιήματα, πεζά, θέατρο. Ξεκίνησε από το Τρίτο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, επί Μάνου Χατζιδάκι, το 1979, παρουσιάζοντας την εκπομπή Οδός Πανός 17, έως σήμερα που παρουσιάζει το Ξενοδοχείο Βαλκάνια. Εργάστηκε επίσης στο Πρώτο και το Δεύτερο Πρόγραμμα.

Ποιήματά του και πεζά έχουν μεταφραστεί σε διάφορες γλώσσες. Εκατό τραγούδια του έχουν μελοποιηθεί από Έλληνες συνθέτες. Εκδίδει από τον Φεβρουάριο του 1981 το περιοδικό Οδός Πανός, τις ομώνυμες εκδόσεις, καθώς και τις Εκδόσεις Σιγαρέτα.
Από τον Μάρτιο του 2009 είναι διευθυντής στο ένθετο: Βιβλιοθήκη-Καταφύγιο Θηραμάτων, της Ελευθεροτυπίας. Κάθε Σάββατο.

Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

Διοργάνωση: ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ (περιοδικό / εκδόσεις / εκδηλώσεις)

Χορηγός επικοινωνίας: 9,58 fm της ΕΡΤ3

ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΤΕ

2011-10-21T18:18:00.000+03:00

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΤΕ

Το Μουσείο Τηλεπικοινωνιών ΟΤΕ διοργανώνει για δεύτερη χρονιά εργαστήρι Εικαστικών Τεχνών για παιδιά με θέμα τις τηλεπικοινωνίες, έτσι ώστε τα παιδιά να γνωρίσουν τον μαγικό κόσμο των τηλεπικοινωνιών, αλλά και να αναπτύξουν τη δημιουργικότητά τους.

Το πρόγραμμα του εργαστηρίου ξεκινά στις 22 Οκτωβρίου 2011 και ολοκληρώνεται στις 23 Μαίου 2012. Το Εργαστήρι πραγματοποιείται κάθε Τρίτη και Τετάρτη για σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και νηπιαγωγεία, καθώς και ένα Σαββατοκύριακο κάθε μήνα για γονείς και παιδιά (ώρες: 11:00 – 12:30). Το Εργαστήρι Εικαστικών Τεχνών απευθύνεται σε σχολικές ομάδες, αλλά και σε παιδιά 5-10 χρονών και τους γονείς τους. Τα θέματα είναι εμπνευσμένα από τη συλλογή του Μουσείου και η συμμετοχή είναι δωρεάν.

Ανάλογα με το θέμα του εργαστηρίου, προηγείται ημίωρη ξενάγηση σε αντίστοιχα εκθέματα του Μουσείου για την απόκτηση εμπειριών και ερεθισμάτων, ώστε τα παιδιά να εκφράσουν τις δικές τους εικαστικές ανησυχίες. Οι μικροί δημιουργοί πειραματίζονται χρησιμοποιώντας τεχνικές, όπως κατασκευές από άχρηστα υλικά-trash art, ζωγραφική pop art και κολάζ. Μεγάλες εφευρέσεις εμπνέουν τους μικρούς δημιουργούς, όπως οι «φρυκτωρίες», ο «υδραυλικός τηλέγραφος», οι μορσικοί τηλέγραφοι, οι τηλεφωνικές συσκευές και οι δορυφορικές επικοινωνίες. Φέτος όμως υπάρχουν και νέες «πηγές έμπνευσης», όπως τα ταχυδρομικά περιστέρια, ο τηλεφωνικός θάλαμος, το τηλεφωνικό κέρμα και το κινητό τηλέφωνο.

Το Μουσείο Τηλεπικοινωνιών, ενισχύοντας τον εκπαιδευτικό του ρόλο, αναπτύσσει δράσεις που έχουν στο επίκεντρο το παιδί. Για περισσότερες πληροφορίες για το Εργαστήρι Εικαστικών Τεχνών, καθώς και δηλώσεις συμμετοχής, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με τα τηλ. 210 6201899, 210 6201999 ή στο www.ote.gr/mouseio, όπου είναι διαθέσιμο και το αναλυτικό πρόγραμμα.

Μουσείο Τηλεπικοινωνιών ΟΤΕ

Το Μουσείο Τηλεπικοινωνιών συμπληρώνει φέτος 21 χρόνια συνεχούς παρουσίας. Οι δραστηριότητές του αφορούν στην απόκτηση, συντήρηση, καταγραφή, τεκμηρίωση, έρευνα, έκθεση αντικειμένων που σχετίζονται με την τεχνολογία των επικοινωνιών από την ελληνική αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας. Η συλλογή του Μουσείου ξεπερνά τα 3.500 αντικείμενα και αρχειακό υλικό και περιλαμβάνει μεταξύ άλλων χειροκίνητα τηλέφωνα, μορσικούς τηλέγραφους, οπτικές ίνες, συστήματα ασύρματης επικοινωνίας, συσκευές τηλεφωτογραφίας, telex κ.ά. Με τα καθημερινά προγράμματα ξεναγήσεων, τόσο για μαθητές όσο και για μεμονωμένους επισκέπτες, τα εκπαιδευτικά προγράμματα και τις εκδηλώσεις με θέματα τηλεπικοινωνιακού ενδιαφέροντος, καθώς και την ελεύθερη είσοδο για όλους, το Μουσείο Τηλεπικοινωνιών, αποτελεί πόλο έλξης για όσους επιθυμούν να γνωρίσουν από κοντά την ιστορία των ελληνικών τηλεπικοινωνιών.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Δ/ΝΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΟΤΕ

Τηλ. 210-6117434

Fax. 210-6115825

E-mail: media-office@ote.gr

ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ OTE

Πρωτέως 25, 14564, Ν. Κηφισιά

Τηλ. 210-6201899, 210-6201999

Fax. 210- 8078119

E-mail: ote-museum@ote.gr

ΤΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΟ ΤΕΥΧΟΣ ΤΟΥ «ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟΥ»

2011-10-19T16:09:00.001+03:00

Τεύχος 94 (Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2011)

176 σελίδες, 10 ευρώ

Μεγάλο αφιέρωμα:

«Εδόθη μοι σκόλοψ τη σαρκί»: Του κορμιού τα πάθη (2)

Ελληνική και ξένη ποίηση και πεζογραφία, ζωγραφική και φωτογραφικό ένθετο

«Σώμα, δικό μου σώμα/ από σένα όλα ρέουν·/ νερά μαύρα και νερά λαμπερά/ με πλάσματα του έρωτα/ και της έμπνευσης να κολυμπούν στο βάθος:/ ώς και κείνες οι στιγμές οι μεταφυσικές/ που ανεβαίνεις και αγγίζεις τον ουρανό/ από σένα ρέουν./ Όμως του σώματος αυτή η διπροσωπία/ δεν είναι απάτη./ Είναι ευλογία», λέει η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ στο ποίημά της «Το διπρόσωπο σώμα», με το οποίο “ανοίγει” το δεύτερο, πολυσέλιδο μέρος του προκλητικού αφιερώματος του «Εντευκτηρίου» με τίτλο «Εδόθη μοι σκόλοψ τη σαρκί» (από μια Επιστολή του Αποστόλου Παύλου), με ενδεικτικό υπότιτλο «Του κορμιού τα πάθη», στο νέο τεύχος του περιοδικού, που μόλις κυκλοφόρησε. (Κατά το Μέγα Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης, του Δ. Δημητράκου, σκόλοψ: σώμα επίμηκες εις οξύ απολήγον, ιδίως πάσσαλος, παλούκι, μεταφ. πάθησις, νόσος.)

Τα πεζά και τα ποιήματα που συγκροτούν το αφιέρωμα μιλούν για το σώμα που δεν αντέχει τον εαυτό του και όλο δοκιμάζει ένα καλύτερο δέρμα· το σώμα που θυμάται και που διεκδικεί· που πνίγεται κλεισμένο μέσα σε δωμάτια· που απελπίζεται και ενδίδει στους πειρασμούς· που ερωτεύεται τον ίδιο του τον εαυτό και περιμένει τη βεβαίωση της ομορφιάς του από κάτι ή κάποιον έξω από αυτό· μιλούν ακόμη για σώματα ανθρώπων και ζώων· για την υπερηφάνεια που συνδυάζεται με ένα σωματικό κουσούρι, για τον αυτοσαρκασμό και τη συμφιλίωση με τα τραύματα, για το κρυφτό πίσω από σχέσεις, καθρέφτες και αντικατοπτρισμούς.

Τα κείμενα του αυτού του δεύτερου μέρους του αφιερώματος υπογράφουν οι: Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, Γιώργος Αδαμίδης, Γρηγόρης Μπέκος, Λευτέρης Ξανθόπουλος, Χρήστος Οικονόμου, Αργύρης Παλούκας, Άκης Παπαντώνης, Νόρα Πυλόρωφ-Προκοπίου, Ιωάννα Ράπτη, Θοδωρής Σαμαράς, Μαρία Σούμπερτ, Μαρία Στασινοπούλου, Γιώργος Τούλας, Γιάννης Τσίρμπας, Μισέλ Φάις και Κυριάκος Χαλκόπουλος. Ακόμη, δημοσιεύονται ποήματα του Φίλιπ Λάρκιν (μετ. Διονύση Καψάλη), Αρθούρου Ρεμπώ (μετ. Χριστόφορου Λιοντάκη), Σέλλεϋ (μετ. Τιτίκας Δημητρούλια), Ανν Σέξτον (μετ. Ευτυχίας Παναγιώτου), Γκέοργκ Τρακλ (μετ. Νίκου Ερηνάκη) και πεζά των Βισέντε Ουιδόμπρο (σε ομαδική μετάφραση υπό την εποπτεία του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου), Γιαν Χένρικ Σβαν (μετ. Μαργαρίτας Μπέλμπεργκ) και Αλεξάντρ Σολζενίτσιν (μετ. Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη).

Το αφιέρωμα στου κορμιού τα πάθη κοσμούν έργα ζωγραφικής και φωτογραφίες των Αντόνιο ντε Μεσίνα, Gunter Brus, Simon Costin, Απόστολου Κιλεσσόπουλου, Γιώργου Ρόρρη, Γιώργου Μπουζιάνη, Λητώς Δούμουρα, Φράνσις Μπέικον, Ξενοφώντα Μπήτσικα, Γκαρνέ, Έντουαρντ Χόπερ, Μικελάντζελο, Hannah Wilke, Μαρίας Σούμπερτ, Διαμαντή Διαμαντόπουλου, Ροντέν, Γιάννη Στυλιανού, Γιάννη Δημητράκη, Ferdinand Hodler και Edvard Munch.

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ – ΔΟΚΙΜΙΑ – ΑΡΘΡΑ Στο ίδιο τεύχος: οκτώ νέα ποιήματα του Τίτου Πατρίκιου, σύγχρονες παραλλαγές του μύθου της Κοκκινοσκουφίτσας από τον Ζιλμπέρ Λασκώ (μετ.

Αχιλλέα Κυριακίδη), το αιρετικό δοκίμιο του Θανάση Αθανασόπουλου-Καλόμαλου «Ποιήματα, όχι ποιητές», ένα ταξιδιωτικό οδοιπορικό της Νέλλης Ανδρικοπούλου στη Βαγδάτη του 1965, καθώς και άρθρο του Μιχάλη Πολυμένη για την επίδραση που άσκησε στο λογοτεχνικό έργο του Χέμινγουεϊ η εμπειρία του ως πολεμικού ανταποκριτή στη Μικρά Ασία το 1922.

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ Πολυσέλιδη είναι και στο τεύχος αυτό η ενότητα των βιβλιοκρισιών και παρουσιάσεων. Γράφουν: Βαγγέλης Χατζηβασιλείου (για τον Χάρη Βλαβιανό), Μαρία Στασινοπούλου (για έναν μονόλογο του Μανόλη Αναγνωστάκη όπως τον κατέγραψε ο Μισέλ Φάις), Λίνα Πανταλέων (για τον Χάρολντ Πίντερ), Λάμπρος Σκουζάκης (για μια ανθολογία κειμένων για τη Λευκωσία), Κώστας Τοπούζης (για τον Ηλία Κεφάλα) και Κωνσταντίνος Μπούρας (για την Εύα Λιάρου-Αργύρη). Στη στήλη «Χαραμάδα», η Βάνα Χαραλαμπίδου σχολιάζει πρόσφατα κυρίως βιβλία που αναφέρονται στην Τουρκία και την εν αναβρασμώ Ασία· στα «Εισερχόμενα» ο Δημήτρης Η. Παστουρματζής ξεφυλλίζει μερικές από τις νέες “παραλαβές” στη βιβλιοθήκη του «Εντευκτηρίου»· ο Βασίλης Τομανάς γράφει για τον Ρίτσαρν Σέννετ· τέλος, στη στήλη «Βιβλία στο κομοδίνο» ο διευθυντής του περιοδικού ρίχνει λοξές ματιές σε 80 νέα βιβλία, καθώς και για τα πρόσφατα τεύχη 6 περιοδικών.

ΑΠΟΥΣΙΟΛΟΓΙΟ Ο Άρις Γεωργίου και ο Γιώργος Κορδομενίδης αποχαιρετούν, αντίστοιχα, τον φιλότεχνο και συλλέκτη Μίμη Μεϊμάρογλου και τον οικονομολόγο και επίσης φιλότεχνο Γιώργο Τσοκόπουλο.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΕΝΘΕΤΟ Στην Camera Obscura, το ένθετο του «Εντευκτηρίου» για τη δημιουργική φωτογραφία, παρουσιάζεται το πορτφόλιο του Μιχάλη Κουλιέρη «Θολή πραγματικότητα», με τόπο προέλευσης την Κρήτη στη διάρκεια του καλοκαιριού.

Όπως σχολιάζει ο Μανώλης Σκούφιας, «η ματιά [του Κουλιέρη] σταματά στη θολή πραγματικότητα πρώτιστα σημασιολογικά και κατόπιν εικονογραφικά. Ακηδείς θαμώνες των απέραντων καφετεριών της επικράτειας· δίπλα μπετονιέρες, εκσκαφείς, φορτηγά εν αναμονή σε παραλίες, εκτελεστικά όργανα της νεοελληνικής ευδαιμονίας. Μετέωροι εργάτες δίνουν φως σε αφρο-ελβετικού μπαρόκ αυθαίρετα, διώχνοντας ένα αγροτικό που αποσύρεται στο σούρουπο. Σιλουέτες έφιππων εξερευνητών στρατοπεδεύουν στην ακτή κοντά σε ένα μάρκετ που διανυκτερεύει υπό το φως του Edward Hopper. Παιδιά εξοκείλουν τα καράβια τους και αμάξια στρίβουν σε αδιέξοδο. Τοπία νυσταγμένα ξαγρυπνούν στο φως μιας λάμπας».

Π. Σωτηρίου: «Η σφαγή των ψευδαισθήσεων»

2011-10-11T01:21:00.000+03:00

Η σφαγή των ψευδαισθήσεων

των ομαδικών και ατομικών ονειροπολήσεων

υπήρξε απότομη ή βαθμιαία

Είναι ψευδαίσθηση κι αυτό που ακολούθησε

ωσάν μια πράξη ανάγκης σωματικής

αρμόζουσας, δημόσιας, αλλ’ όχι και ανακουφιστικής

[περιοδικό Εντευκτήριο, τχ. 79, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2007]

ΜΑΡΙΑΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ: «ΚΥΡΙΑ, ΜΕ ΘΥΜΑΣΤΕ;» - ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ UNDERGROUND ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ (14/10, ώρα 20.30)

2011-10-07T11:56:00.002+03:00

Το πολυσυζητημένο βιβλίο της Μαρίας Στασινοπούλου «Κυρία, με θυμάστε;» (εκδόσεις Κίχλη) θα παρουσιαστεί στο Underground Εντευκτήριο (Δεσπεραί 9, Θεσσαλονίκη, περιοχή Διεθνούς Εκθέσεως) την Παρασκευή 14 Οκτωβρίου 2011, στις 8.30 το βράδυ.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο Χ. Λ. Καράογλου, καθηγητής ΑΠΘ, ο Μάκης Καραγιάννης, πεζογράφος-κριτικός και η συγγραφέας του, Μαρία Στασινοπούλου.

Eίκοσι οκτώ αφηγήματα που πλαισιώνονται από ένα προλογικό και ένα επιλογικό κείμενο, αποστάγματα από την πλούσια διδακτική εμπειρία της Μαρίας Στασινοπούλου, συνιστούν τον κορμό του βιβλίου «Κυρία, με θυμάστε;». Ισάριθμα πρόσωπα μαθητών αναδύονται από τη λήθη και πρωταγωνιστούν σε περιστατικά που αντλούνται από τη σχολική πραγματικότητα.

Με τρυφερότητα, συγκίνηση, αλλά και με χιούμορ, η Στασινοπούλου επιστρέφει στο παρελθόν, στην καθημερινότητα του σχολείου, και τη φωτίζει από μια μη αναμενόμενη οπτική γωνία: καταδεικνύει πώς η σχέση της με τους μαθητές της συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση της δικής της, προσωπικής βιοφιλοσοφίας. Έτσι, καταλήγει αβίαστα στο συμπέρασμα: «Αν κάτι μπορεί
να σώσει την εκπαίδευση σήμερα είναι μόνον οι διαπροσωπικές σχέσεις μαθητών και δασκάλων, σχέσεις αγάπης και αμοιβαίας παραδοχής [...], σχέσεις που εμπνέουν και τροφοδοτούν αμφιμερώς».
Όπως γράφει η ίδια, «τα χρόνια πέρασαν, οι παλιοί μαθητές έγιναν δάσκαλοι, γιατροί, υδραυλικοί, ηθοποιοί, διακοσμητές και φίλοι, και αποφάσισα μια μέρα ―μπορεί και νύχτα (η νύχτα μού ήταν πάντα πιο προσφιλής
και γόνιμη)―, έτσι σαν παιχνίδι, να καταγράψω πρόσωπα και στιγμές μαθητών, να περιγράψω, αν γίνεται, ψυχές εφηβικές· δεν θα ήθελα να διαβαστούν σαν "μαργαριτάρια" ούτε σαν ανέκδοτα, ούτε σαν αναμνήσεις ενός συνταξιούχου της έδρας και του θρανίου· είναι χνάρια πάνω στα οποία περπάτησε ένας άνθρωπος και διαμόρφωσε τον μικρόκοσμο της προσωπικής του βιοφιλοσοφίας.
Τα παιδιά αυτά, τα παιδιά μου, μου έμαθαν πιο πολλά απ' όσα προσπάθησα να τα διδάξω.»

Η Μαρία Στασινοπούλου γεννήθηκε στην Καλαμάτα. Σπούδασε ιστορία και αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, όπου και ζει. Εργάστηκε ως φιλόλογος στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Καρπό της ενασχόλησής της με τη μελέτη και την κριτική της νεοελληνικής λογοτεχνίας αποτελούν τα βιβλία «Χρονολόγιο-Εργογραφία Γιώργου Σεφέρη» (Μεταίχμιο, 2000), «Πίσω από τις γραμμές. Σελίδες κριτικής» (University Studio Press, 2005). Σε συνεργασία με τον Δημήτρη Δασκαλόπουλο έχει εκδώσει επίσης τα βιβλία «Ο βίος και το έργο του Κ. Π. Καβάφη» (Μεταίχμιο, 2003) και «Κ. Π. Καβάφης: Ποιήματα. Επιλογή» (Μεταίχμιο, 2003). Έχει επιμεληθεί την έκδοση του «Κοινού λόγου» της Έλλης Παπαδημητρίου (3 τόμοι, Ερμής, 2003) και τον δεύτερο τόμο της «Αλληλογραφίας» Μαρώς – Γ. Σεφέρη (Ίκαρος, 2005).

2011-09-30T22:42:00.000+03:00

Μόλις κυκλοφόρησε η (τελευταία) ποιητική συλλογή του εξαιρετικού ποιητή Γιάννη Βαρβέρη, που πέθανε πρόσφατα, είχε όμως προλάβει να την παραδώσει στον «Κέδρο»

προς έκδοση: Βαθέος γήρατος

Μικρό δείγμα:

Τίτλος

Πάντοτε ο τίτλος

είναι πρόβλημα.

Όμως εδώ το δίλημμα

βαρύνει εσένα.

Κατά την έκδοση

θα 'χεις εσύ αποφασίσει

ανάμεσα στα δυο:

«Βαθέος γήρατος»

«Ύπνου βαθέος»;

Θάνος Λουμπρούκος: «Συναισθηματική ρητορεία»

2011-09-29T03:06:00.004+03:00

Συναισθηματική Ρητορεία

με αποκάλεσες

Όνομα και Επίθετο

ξέχασες το Πατρώνυμο

θυμήθηκες όμως την Αξία

τέχνη μιας γλώσσας άγνωστης

θέλεις να με δεις τυπωμένο;

θέλεις να ζω

καταγεγραμμένος

στα κατάστιχα της φαντασίας σου;

το άψυχο χαρτί

θα μου δώσει

την ουσία που ψάχνω

την υπερφίαλη χαρά μου

συνθηματική απόλυση

από πνευματικές εργασίες

μια έκρηξη νύχτας

διαμονή σελίδων λευκών

έτσι με αποκάλεσες

Συναισθηματική Ρητορεία

Συναισθηματική ρητορεία

το όνομα και το επίθετό μου

[από το Εντευκτήριο, τχ. 69, Απρίλιος-Ιούνιος 2009]

Σάκης Σερέφας: «Ακρόπολις Ολύνθου»

2011-09-20T03:07:00.000+03:00

Κανείς μας δεν είχε δει ποτέ

γλάρους να πετούν τόσο μεσόγεια.

Πάνω απ’ τα χωράφια της Ολύνθου.

Απορημένοι, σχολιάζαμε το φαινόμενο.

Έκρωζαν, έκαναν κύκλους, κοιλιές, βουτώντας.

Κάτι χόρτα κουνήθηκαν, χελώνα ξεπρόβαλε σκυφτή.

Σε λίγο, σκορπίσαμε ανάμεσα στις πέτρες των αρχαίων

κοιτώντας καταγής προσεκτικά, σοβαροί

σα να ψάχναμε χαμένη βέρα ή αναπτήρα βαρύ, ακριβό.

Κάτι έλαμψε, το τζαμάκι απ’ το ρολόι του Γιάννη

με σηκωμένο χέρι μου έκανε νόημα από αντίκρυ, σιωπηλά

με καλούσε, γονατιστός στο χώμα.

Πλησίασα. Βαθιά σε στέρνα με ρημαγμένο βυθό

ένα φίδι ατελείωτο σέρνονταν αργά. Λείο, ήρεμο.

Τριβόταν σύρριζα στην πέτρα

μ’ ελιγμούς. Ένας κόμπος μ’ ανέβηκε στο στήθος στιγμιαία

κι εξατμίστηκε. Κάτω απ’ τα λέπια

τα ξερόφυλλα τρίξαν τραγανιστά. Μούδιασα πια

ασυναίσθητα ξεκολνώντας την παλάμη από το χώμα λίγη σκόνη

σηκώθηκε στραφταλίζοντας και ράντισε το ερπετό καταχωνιάστηκε

σβέλτα κάτω απ΄την κοτρώνα ίσα στον πάτο της γης. Σιγή.

Σα να μην ήταν ποτέ. Όλος ορμή κι απόφαση, βούτηξα με τα μούτρα

Στην περισυλλογή. Πώς γίνεται να το βλέπεις μπροστά στα μάτια σου

Κάτι ν’ αφανίζεται ώς την τελευταία του κίνηση και να ’σαι εσύ

Η στέρνα και τα έγκατα που το ρουφούν όμως χωρίς να φτάνεις

να εμποδίσεις να συμβεί αφού πάλι είσαι εσύ

το χείλος της ψηλά κι η μαύρη σκιά ανακούρκουδα στο φως ανήμπορος

κι εσύ ο ουρανός, μια δαχτυλήθρα γαλάζιο ανεμάκι.

Ούτε που κατάλαβα για πότε μου ’ρθε η κουτσουλιά στο κούτελο.

[από τη συλλογή Απ’ το τίποτα, 1994 ― πρώτη δημοσίευση στο Εντευκτήριο, τχ. 27, Καλοκαίρι 1994]

Νίκος Δήμου: «Ολιγόστιχα»

2011-09-17T20:56:00.000+03:00

ΓΕΝΕΘΛΙΑ: 50

Ώς τώρα

αναρωτιόσουν

πώς θα ζήσεις.

Τώρα

απορείς

πώς θα πεθάνεις.

ΕΤΣΙ ΚΙ ΑΛΛΙΩΣ

Έτσι κι αλλιώς, μια μέρα θα χωρίσουμε,

από έρωτα, από θάνατο, από χρόνο.

Θα ’θελα όμως να χωρίσουμε μαζί.

Όχι χώρια.

ΧΡΟΝΙΑ

Πόσα χρόνια ζει ένα πεύκο;

Πόσα μια πέρκα; Ένα περιστέρι;

Εγώ ξέρω πόσο ζει ο άνθρωπος.

Λίγο

[Εντευκτήριο, τχ. 2, Φεβρουάριος 1988]

Δήμητρα Χριστοδούλου: «Η τροχιά»

2011-09-16T11:32:00.001+03:00

Κάποιος με το σεισμό των κραυγών του

Περνάει ξυστά από τον ύπνο μου.

Προς μια οδύνη τόσο οριακή

Έλκεται η ύπαρξη ντροπιασμένη

Την κλίση της τη φυσική προς τον νόμο

Και κάθε θαλπωρή αποτρέποντας.

Αλλά κλείνω τα μάτια ανέτοιμη:

Σκισμένος απ’ την κεφαλή ώς τα νύχια.

Όταν τ’ ανοίγω, είναι πάλι εκεί.

Θα λάβει την ηλικία της Γαίας.

Ώσπου να σπάσουνε των αυτιών μου τα τύμπανα

Και να ξυπνήσω μες στο ίδιο τούτο σπίτι.

Κουφή και στο νερό και στο γάλα..

[Εντευκτήριο, τχ. 75, 2006]

Ηλίας Κεφάλας: Το ξύπνημα

2011-09-14T22:44:00.002+03:00

Με ξύπνησε ο ήλιος μόλις χάραζε

Χτυπώντας με το φωτεινό του δάχτυλο

το τζάμι.

Αμέσως ευπειθέστατος σηκώθηκα

και είπα πως τον ακολουθώ στη λάμψη

κι ας έδινε εκείνος ό,τι νόημα ήθελε

στην εσπευσμένη υποταγή μου.

Ακολουθώ και πείθομαι, επανέλαβα,

απευθυνόμενος στα δέντρα και τα πρωινά πουλιά τους,

στα φύλλα που έλαμναν καταμεσής του κυανού,

όπως ανακλαστήρες φωτεινών ονείρων.

Ακόμα ―γιατί όχι― και με τη μακρινή φωνή

(του ψαρά ήταν ή του δρυοκολάπτη;)

είπα ότι συμφώνησα καθώς αναμετρούσα

τα κατά νου εγκόλπια της ματαιότητας.

[Εντευκτήριο, τχ. 70, Σεπτέμβριος 2005]

ΤΟΛΗΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ: «ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ ΜΟΝΟΣ»

2011-09-13T00:16:00.000+03:00

κάποιες στιγμές
κάποιες πολύχρωμες κλωστές
που αιωρούνται στο κενό
μες στην ομίχλη

μάτια γαλάζια
φωτεινά
μάτια γλυκά
κι όμως θλιμμένα, μακρινά
πηγές της μνήμης

ο ήχος μιας φωνής
φωνής από πολλές φωνές
και μουσική
καθώς προφέρει απαλά
το λάμδα στ’ όνομά μου

πέρα απ’ τον κόσμο
με καλούν
πέρα απ’ τον κόσμο
τις καλώ

κι είμαστε ένα
μέσα μου όπως πάντα ένα
εγώ και οι σκιές
οι αγαπημένες μου σκιές

δεν είμαι μόνος

[Εντευκτήριο, 92, Ιανουάριος-Μάρτιος 2011]

ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΠΑΣ, ΧΑΡΑ ΧΡΗΣΤΑ, ΑΚΤΙΣ ΑΕΛΙΟΥ ΚΑΙ ΚΩΣΤΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΣΤΟ UNDERGROUND ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ

2011-09-12T17:16:00.002+03:00

Συγκλίσεις / Αποκλίσεις 3

Βασίλης Καραγιάννης, Βασίλης Παπάς και Χαρά Χρηστάρα διαβάζουν ανέκδοτα κείμενά τους

― και δρώμενο από το Θέατρο Τέχνης «Ακτίς Αελίου»

Στο «Underground Εντευκτήριο»

«Συγκλίσεις / Αποκλίσεις» τιτλοφορείται ο νέος κύκλος εκδηλώσεων που οργανώνει το περιοδικό «Εντευκτήριο» στον χώρο του («Underground Εντευκτήριο», Δεσπεραί 9, Θεσσαλονίκη, περιοχή Διεθνούς Εκθέσεως), για να γιορτάσει τα δέκα χρόνια λειτουργίας του. Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος, συγγραφείς από τη Θεσσαλονίκη και τα πέριξ καλούνται να διαβάσουν νέα, αδημοσίευτα κατά κανόνα κείμενά τους, παρουσιάζοντας κατά κάποιον τρόπο τη λογοτεχνία που γράφεται ΤΩΡΑ. Καθώς το «Underground Εντευκτήριο» είναι σταθερά προσανατολισμένο, από την έναρξη της λειτουργίας του (2001) στην πρόσμειξη των τεχνών, στις εκδηλώσεις του κύκλου συμμετέχουν όχι μόνο συγγραφείς αλλά και μουσικοί, ηθοποιοί, εικαστικοί καλλιτέχνες και άλλων δημιουργοί. Τις «Συγκλίσεις / Αποκλίσεις» συντονίζει ο ποιητής Σταύρος Ζαφειρίου, σε συνεργασία με τον διευθυντή του «Εντευκτηρίου», Γιώργο Κορδομενίδη.

Στην τρίτη εκδήλωση (Δευτέρα 19 Σεπτεμβρίου 2011, ώρα 8.30 μ.μ.), διαβάζουν οι συγγραφείς Βασίλης Καραγιάννης, Βασίλης Παπάς και Χαρά Χρηστάρα. Συμμετέχουν ακόμη το Θέατρο Τέχνης «Ακτίς Αελίου» και ο μουσικός Κώστας Θεοδώρου.

Βασίλης Καραγιάννης

• Ο Βασίλης Καραγιάννης θα διαβάσει ένα διήγημα από την υπό έκδοση συλλογή «Σκηνοπηγαίες διαθέσεις κι άλλα τινά». Γεννήθηκε το 1953 στη Λευκοπηγή Κοζάνης. Ζει στην Κοζάνη και εργάζεται ως δικηγόρος. Έχει εκδώσει 18 βιβλία με πεζά, ποιήματα, χρονογραφήματα, μελετήματα κ.ά.· τελευταίο: «Ταξιδιωτικό στα βιβλία, μαθητεία στο ταξίδι» (2010). Από το 1984 εκδίδει και διευθύνει την πνευματική επιθεώρηση «Παρέμβαση», από τα μακροβιότερα λογοτεχνικά περιοδικά της περιφέρειας, που έχει ήδη φτάσει στα 155 τεύχη. Επιμελήθηκε πάνω από 100 βιβλία. Διετέλεσε (1995-2003) διευθυντής της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης και του Ινστιτούτου Βιβλίου και Ανάγνωσης.

Βασίλης Παπάς

• Ο Βασίλης Παπάς θα διαβάσει ποιήματα από το επίσης υπό έκδοση βιβλίο του «Όταν απλώσουν τα κύματα». Γεννήθηκε το 1954 στην Έδεσσα, όπου ζει και ασχολείται με το εμπόριο οίνων και ποτών. Σπούδασε ιταλική φιλολογία στη Φλωρεντία. Από το 1987 έχει εκδώσει τρεις ποιητικές συλλογές· τελευταία: «Πρωί στο φρύδι» (2003).

Χαρά Χρηστάρα

• Η Χαρά Χρηστάρα γεννήθηκε το 1957 στη Θεσσαλονίκη, όπου ζει και εργάζεται. Σπούδασε στο Παρίσι κοινωνιολογία, γλωσσολογία, εθνολογία και εθνομουσικολογία. Έχει εκδώσει 13 ποιητικές συλλογές και 3 συγκεντρωτικές εκδόσεις· τελευταίο βιβλίο της: «Δωρικά» (2010).

Ηθοποιοί του Θεάτρου Τέχνης «Ακτίς Αελίου»

στις πρόβες της παράστασης «Ουτοπίξ»

• Το Θέατρο Τέχνης «Ακτίς Αελίου» (καλλιτεχνικός διευθυντής: Νίκος Σακαλίδης) συμμετέχει με ένα απόσπασμα από τη μουσικοθεατρική παράσταση «Ουτοπίξ», που θα παίζεται στον χώρο του από τις 29 Σεπτεμβρίου. Πρόκειται για μια σύνθεση βασισμένη σε κωμωδίες του Αριστοφάνη αλλά και σε πρωτότυπα κείμενα που αφορούν τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα, με συνοδεία ζωντανής μουσικής.

Η είσοδος είναι ελεύθερη

Χορηγός επικοινωνίας: 9,58 fm της ΕΡΤ3.

Η σημερινή «Μακεδονία» για το πιο "σωματικό" τεύχος του «Εντευκτηρίου»

2011-09-09T18:34:00.000+03:00

Το σημερινό φύλλο της εφημερίδας Μακεδονία για το πολυσυζητημένο, καλοκαιρινό και "σωματικό" τεύχος του Εντευκτηρίου:

http://www.makthes.gr/news/arts/79971/

ΜΑΡΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ: ΓΙΑ ΔΕΣ ΤΙ ΗΣΥΧΑ

2011-09-09T00:57:00.000+03:00

Για δες τι ήσυχα

με τα χρόνια

κολυμπάς

απ’ την ακτή κοιτάζοντας

το σώμα σου να πνίγεται.

[Εντευκτήριο, 58, 2002]

ΕΝΑ (ΑΚΟΜΗ) ΣΠΟΤΑΚΙ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ ΚΑΙ ... ΤΟΥ ΚΟΡΜΙΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ

2011-09-09T00:29:00.003+03:00

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΚΑΨΑΛΗΣ: «Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΤΗΣ ΙΟΚΑΣΤΗΣ»

2011-09-06T01:31:00.000+03:00

Κοιμάμαι κι ονειρεύομαι τον κόσμο

τον κόσμο αυτόν της λύπης δίχως λύπη,

τον κόσμο αυτόν του πόνου δίχως πόνο,

τον κόσμο που αρρωσταίνει στην ψυχή μου

χωρίς αρρώστια μέσα στην ψυχή μου.

Μεγάλη άνασσα, μητέρα των θεών,

της πλησμονής μητέρα και του πένθους,

δώσε μου τη γαλήνη του θανάτου,

τον ύπνο τον βαθύ τον δίχως όνειρα·

πάρε από μέσα μου τη μαύρη νύχτα,

να πορευτώ κι εγώ στο δρόμο της ψυχής,

από τη Θήβα στη βαθιά γαλήνη.

Πάρε τη γνώση, δωσ’ μου τη γαλήνη,

τον ύπνο τον βαθύ τον δίχως όνειρα.

[Εντευκτήριο, τχ. 67, Δεκέμβριος 2004]

ΧΕ ΓΟΥΕΪ [HE WEI]: ΜAURICE

2011-09-05T12:58:00.001+03:00

To τέλος θα έρθει σε μια στιγμή

αβέβαιη, απροσδόκητη και αξέχαστη

στο σκοτάδι, στους αρωματισμένους θάμνους του Μαΐου.

Μα λίγα είναι που θα ειπωθούν

σαν να φοβάσαι μην ξυπνήσεις την άνοιξη·

οι καρδιές θα πάψουν να χτυπούν

η μια για την άλλη.

Και τι τέλος! Χωρίς αποχαιρετισμό

χωρίς λογοδοσίες και εξομολόγηση

χωρίς λυκόφως

χωρίς συμβιβασμό

στα σκαλοπάτια της αυγής

[από το μεταθανάτιο βιβλίο Χε Γουέι: Τα ελληνικά ποιήματα – Μεταφράσεις – Φιλοσοφικό δοκίμιο, επιμ.: Γιώργος Κορδομενίδης και Μπίλη Βέμη, Εκδόσεις Εντευκτηρίου 2002]

Ο Χε Γουέι [He Wei] γεννήθηκε στην Κίνα το 1967 και ήρθε για σπουδές στην Ελλάδα το 1985. Σπούδασε φιλοσοφία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, όπου και ολοκλήρωσε προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές και ξεκίνησε τη διδακτορική του διατριβή με θέμα τη σύγκριση της φιλοσοφίας του Ηράκλειτου και του Λάο Τσε. Στο μεταξύ, μυήθηκε και στην ελληνική ποίηση και άρχισε να μεταφράζει Καβάφη στα κινέζικα, ήδη από το 1987, αλλά και να γράφει ποιήματα απευθείας στα ελληνικά. Ήταν ο βασικός σύμβουλος του Εντευκτηρίου στο αφιέρωμά του στη σύγχρονη κινεζική λογοτεχνία (1992). Πέθανε, όπως προφητικά είχε γράψει στο παραπάνω ποίημα, στα τέλη Μαΐου του 1996, αιφνίδια, από ανακοπή καρδιάς, και στέρησε από όλους όσοι τον είχαμε γνωρίσει τη φυσική παρουσία, τη ματιά και το έργο ενός ποιητή-φιλοσόφου, που κουβαλούσε την παιδεία και την εκλέπτυνση δύο αιωνόβιων πολιτισμών, του κινεζικού και του ελληνικού. Άφησε πίσω του καλά ποιήματα, μερικές μεταφράσεις από σύντομες κινεζικές ιστορίες, καθώς και μια μεταπτυχιακή εργασία στη φιλοσοφία, όπου προσεγγίζει συγκριτικά την πολιτική φιλοσοφία του Πλάτωνα και του Μάο Τζέντουνγκ.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΡΒΕΡΗΣ: ΠΑΝΗΓΥΡΙΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

2011-09-04T10:56:00.000+03:00

Όταν οι εμπόροι ξεκρεμάσουνε

νωθρά λαμπιόνια περιπτέρων αυτοσχέδιων

και τους γαλήνιους θησαυρούς τους αφυπνίσουν

απ’ την ονειροπόληση μιας αγοράς

όταν όλα τ’ απούλητα

πάρουνε τη μορφή του περιττού

κουρνιάζοντας μες στα χαρτόκουτα όπως όπως

όταν αρχίσει να φυραίνει

απ’ τις γεννήτριες η φωτοχυσία

και σα σμήνη φουγάρων άνθρωποι με μπόγους

χαθούν, ο καθείς και σ’ ένα δίκαιο σοκάκι

τότε κι ο άγιος της ημέρας

στον άγιο της επόμενης

ωσάν μετάληψη

του παραδίδει τις καρδιές

ετούτων των φτωχών ανθρώπων.

[Εντευκτήριο 72, Ιανουάριος-Μάρτιος 2006]

ΚΑΘΡΕΦΤΕΣ, ΠΑΘΗ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΑ

2011-09-03T15:10:00.001+03:00

Ο σημερινός «Αγγελιοφόρος» για το καλοκαιρινό τεύχος του «Εντευκτηρίου».

Το δημοσίευμα εδώ: http://www.agelioforos.gr/default.asp?pid=7&ct=81&artid=109504

ΣΠΥΡΟΣ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ: ΠΕΝΤΕ ΜΙΚΡΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

2011-09-03T14:45:00.001+03:00

1.

Η μελαγχολία μου

δεν είναι υγρά μάτια και βουβό πρόσωπο.

Είναι μαύρη άσφαλτος

που την παιδεύουν ανόητα φώτα.

Εγώ,

πλήρης κοιτασμάτων καπνού και αλκοόλ,

αναζητώ στη γεύση μου δίαυλο ν’ ανασάνω.

3.
Στη σιωπή του δωματίου μου

διδάσκομαι την απουσία σου.

Θα σ’ ονομάσω μ’ ένα όνομα έντονο

κι ύστερα θα παιδεύομαι τραγουδώντας το.

Νεανικά κορμιά, ακίνητα.

Αν δεν χορεύουν, είναι γιατί

δεν έχουν τίποτε να ζητήσουν.

[Εντευκτήριο, 1, Οκτώβριος 1987]

ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΔΑΣΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ

2011-09-02T10:27:00.000+03:00

Δημήτρης Δασκαλόπουλος

[Ένα ποίημα από τη «Σκηνοθεσία»]

Ο ήλιος είχε νοικιάσει

τις πρώτες μέρες του Δεκέμβρη

και συ κάλπαζες

στα βαθύσκιωτα του μέλλοντος.

Κοίταξες τα σπίτια.

«Θα ζήσουν περισσότερο από μας», είπες.

«Περισσότερο κι από τα παιδιά μας,

κι απ’ τα παιδιά των παιδιών μας».

Ακούμπησες στο πλατάνι

Κι αφουγκράστηκες τους χυμούς

να κυκλοφορούν στον κορμό.

Ερωτευμένα ζευγάρια και ζωηρά αγόρια

παίζαν τους ρόλους της στιγμής.

«Δεν έχω ζήσει έξω από το ποίημα·

η Ποίηση δεν υπάρχει παρά στους στίχους

είναι το φάντασμα της ζωής.

Και η ζωή είναι ένα ραντεβού με τον θάνατο,

που ολοένα αναβάλλεται

από τυχαία περιστατικά».

[από το Εντευκτήριο, τεύχος 1, Οκτώβριος 1987]

«ΜΟΤΙΒΟ», ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΞΑΝΘΙΩΤΗ

2011-08-31T19:49:00.002+03:00

ΜΟΤΙΒΟ

Ουρλιαχτά

παγιδευμένων ζώων

οι φωνές μας.

Οι καπνοί

των τσιγάρων μας

προπετάσματα για την αμηχανία.

Το καρδιοχτύπι μας

κάθε στιγμή

ήχος ταμπούρλου

σε παρέλαση εθνικής επετείου

Και εμείς

πάντα νηστικοί

για χάδια και χαμόγελα

αιώνια εκτεθειμένοι

σε φευγαλέες γνωριμίες

και, σχεδόν πάντα, προδομένοι.

[Εντευκτήριο, τχ. 1, Οκτώβριος 1987]

ΕΝΑ ... ΓΙΟΥΤΟΥΜΠΑΚΙ ΤΟΥ ΤΕΛΛΟΥ ΦΙΛΗ ΓΙΑ (ΑΠΟ) ΤΟ ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ

2011-08-24T00:03:00.002+03:00

Ο «ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ» ΓΙΑ ΤΟ «ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ» ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ

2011-08-21T18:49:00.000+03:00

ΠΕΘΑΝΕ Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΝΙΚΟΣ ΘΕΜΕΛΗΣ

2011-08-21T01:58:00.002+03:00

Την τελευταία του πνοή άφησε σήμερα το απόγευμα ο συγγραφέας Νίκος Θέμελης, ο οποίος επί σειράν ετών υπήρξε συνεργάτης και διευθυντής του γραφείου του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη.

Ο Νίκος Θέμελης πέθανε σε ηλικία 64 ετών, μετά από πολύχρονη μάχη με τον καρκίνο.
Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης και συνέχισε τις σπουδές του στη Γερμανία, όπου το 1975 εκπόνησε τη διδακτορική του διατριβή του σε θέματα Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.
Εργάστηκε στην Αγροτική Τράπεζα, στο υπουργείο Οικονομικών και στη Νομική Υπηρεσία του Συμβουλίου Υπουργών στις Βρυξέλλες.
Από το 1981 υπήρξε συνεργάτης του Κώστα Σημίτη, ακολουθώντας τον στα υπουργεία Γεωργίας, Εθνικής Οικονομίας, Παιδείας, Βιομηχανίας και στα πρωθυπουργικά του καθήκοντα μεταξύ 1996-2004.
Δημοσίευσε τα μυθιστορήματα: Η αναζήτηση (1998), Η ανατροπή (2000), Η αναλαμπή (2003), Για μια συντροφιά ανάμεσά μας (2005), Μια ζωή δυο ζωές (2007) και Οι αλήθειες των άλλων (2008) -- όλα από τις εκδόσεις Κέδρος. Πέρυσι κυκλοφόρησε από το Μεταίχμιο το τελευταίο του μυθιστόρημα, Η συμφωνία των ονείρων.
Θεματολογικά, στα μυθιστορήματά του αναφέρεται σε μια μεγάλη περίοδο του ελληνισμού των τελευταίων τριών αιώνων, τόσο στο χώρο της διασποράς όσο και στο χώρο της αναδυόμενης νεοελληνικής αστικής τάξης.
Η αναπαράσταση της εποχής -με πραγματολογικό υλικό και μυθοπλασία- αποτελεί τον καμβά όπου υφαίνεται η σύγκρουση ιδεών, η αμφισβήτηση και η ανατροπή στερεοτύπων, οι κοσμοϊστορικές αλλαγές της κεντρικής Ευρώπης, αλλά και τα μυστήρια της ψυχής, καθώς και ζητήματα που σχετίζονται με την ατομική και τη συλλογική ταυτότητα.

Η ΒΑΝΑ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΟΥ 9,58 FM

2011-08-20T11:45:00.002+03:00

(από το site του περιοδικού Παράλλαξη: http://www.parallaximag.gr)

Πρώτοι ήταν οι αμαθείς συμπλεγματικοί, που από διάφορες θέσεις ευθύνης, όπου Κύριος οίδε πως έφτασαν, δεν δίστασαν να ροκανίζουν τη λειτουργία του, να υπονομεύουν τις προσπάθειές του, να περικόπτουν τον προϋπολογισμό του, να τον απειλούν εγγράφως με κλείσιμο...
Μετά οι απολίτιστοι με κουλτούρα νυχτομάγαζων, που στην ολέθρια δεξιά παρένθεση πήραν τις τύχες της ΕΡΤ 3 στα χέρια τους και φρόντισαν για τη συστηματική συρρίκνωση του, διέκοψαν κάθε παράλληλη δραστηριότητά του, τον υποβάθμισαν αισθητικά και ποιοτικά, απομάκρυναν από τη συχνότητά του όλους τους σημαντικούς του πνεύματος και της τέχνης, αυτούς που τον τιμούσαν με τη συνεργασία τους, για λόγους δήθεν οικονομικούς, όταν για τα τομάρια τους εξασφάλιζαν μηνιαίο μισθό πολλών χιλιάδων ευρώ.
Ύστερα τα συντεχνιακά συμφέροντα, οι τεχνικοί που ποτέ δεν επαρκούσαν για όλες τις βάρδιες, άσε που προτιμούσαν να εργάζονται στα ολοκαίνουργια μηχανήματα του 102fm, η μνήμη των υπολογιστών, που ποτέ δεν είχε αρκετό χώρο για να αποθηκευτούν σπουδαίες καταγραφές, η αδιαφορία για τις παρεμβολές, οι πομποί που όλο έπεφταν χωρίς κανέναν παρόντα για να φροντίσει την επαναλειτουργία τους…
Ήταν και κάποιοι από τους ανθρώπους του, που γρήγορα ξέχασαν κι ακόμη πιο εύκολα απαρνήθηκαν τους αρχικούς στόχους και βολεύτηκαν χωρίς αντίρρηση στην πολιτική της «ήσσονος προσπάθειας», που προέκρινε η διεύθυνση δίνοντας πρώτη το παράδειγμα, όταν αντί για εκπομπή παρέδιδαν για δέκατη μπορεί και για εικοστή φορά την ίδια επανάληψη, κι όταν έφταναν στο σταθμό για το «πάρεργο» τρία λεπτά πριν βγουν στον αέρα και έφευγαν πριν τελειώσει το σήμα της εκπομπής τους.
Ήρθε και η έλλειψη κάθε αντίστασης, όταν σε μια νύχτα ο σταθμός έχασε την έδρα του και με ποικίλα προσχήματα και χωρίς να αντιδράσει ούτε μία από τις μαριονέτες της διοίκησης, της διεύθυνσης ή των συνδικαλιστών, μετακόμισε για να υπολειτουργεί στις εγκαταστάσεις του «αδελφού» σταθμού της «ενημέρωσης» και των σκυλάδικων, στον οποίο η λέξη και μόνο Πολιτισμός προκαλεί ανέκαθεν αλλεργία.
Τέλος, προέκυψε και η λαίλαπα των αδίστακτων νεόκοπων «κηπουρών», των Γερουλάνων και των Μόσιαλων, που βρέθηκαν στη μοιραία για τον τόπο κυβέρνηση των ανδρεικέλων του ΔΝΤ, για να κατεδαφίσουν ιστορία και θεσμούς, που καταφέρανε τη χαριστική βολή στο ραδιόφωνο του Πολιτισμού, τον 9.58 fm, που το 1994, σε χρόνια δημιουργίας και ανάτασης δημιουργήθηκε – φαντάσου!- με την υπογραφή του Ευάγγελου Βενιζέλου, υποστηρίχθηκε με θέρμη από τον Γενικό Διευθυντή Μιχάλη Αλεξανδρίδη, διαφημίστηκε με τη φωνή της Μελίνας, σηματοδοτήθηκε από τη μουσική του Θάνου Μικρούτσικου, υπηρετήθηκε με αφοσίωση από τουλάχιστον πενήντα συνεργάτες, συμβασιούχους με πενιχρές αμοιβές για να προσφέρει στην υπόθεση του Πολιτισμού, της Θεσσαλονίκης και της Βόρειας Ελλάδας. Μάταιος κόπος ήταν όλα!
Γι αυτό, τον 9.58 όλοι μαζί τον φάγανε!

Βάνα Χαραλαμπίδου (τυχερή που συμμετείχα στη δημιουργία του, περήφανη για το έργο που παραδώσαμε επί έντεκα χρόνια και με αισθήματα απέραντης πικρίας για τη θλιβερή κατάληξη, τα οποία αδυνατώ να περιγράψω.)

ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΤΑΡΓΗΘΕΙ Ο 9,58FM της ΕΡΤ3

2011-08-19T16:14:00.002+03:00

Πριν από λίγο έστειλα, μέσω Facebook, στον υπουργό Επικρατείας Ηλία Μόσιαλο (με κοινοποίηση στον Ευάγγελο Βενιζέλο και τον Γ. Α. Παπανδρέου) το ακόλουθο μήνυμα

Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,

πριν από λίγη ώρα πληροφορήθηκα την απόφασή σας να συγχωνευτεί ο 9,58 με τα άλλα δύο ραδιόφωνα της ΕΡΤ3 στη Θεσσαλονίκη.

Είναι προφανές ―και συγχωρήστε με αν σας αδικώ― ότι αγνοείτε πως ο 9,58 εδώ και 18 χρόνια είναι κάτι περισσότερο από μια απλή συχνότητα που ανήκει στην ΕΡΤ: είναι η μοναδική φωνή για τον πολιτισμό στη Θεσσαλονίκη, που δεν μεταδίδει (απλώς) ειδήσεις αλλά (και) τις δημιουργεί μέσα από τις εκπομπές του (και παλαιότερα μέσω ποικίλων εξω-ραδιοφωνικών δραστηριοτήτων ―έκδοση βιβλίων και cd, ημερίδες, εκδηλώσεις στην πόλη κ.ά.―, μερικές από τις οποίες μάλιστα υποστηρίξατε ουσιαστικά και αποτελεσματικά ως υπουργός Πολιτισμού.

Στη Θεσσαλονίκη ήδη η απόφαση αυτή έχει προκαλέσει μεγάλη αναστάτωση και (δικαιολογημένη) οργή. Το Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ στην Αθήνα θα αναβαθμιστεί, αλλά το «Τρίτο Πρόγραμμα» της Θεσσαλονίκης, ο 9,58 δηλαδή, στην πραγματικότητα καταργείται.

Όλοι αντιλαμβανόμαστε την ανάγκη για οικονομία, περικοπές δαπανών κτλ. Κανείς, φαντάζομαι, δεν θα ενοχλούνταν αν οι ξεχωριστές εγκαταστάσεις του 9,58 μεταφέρονταν στις εγκαταστάσεις της ραδιοφωνίας της ΕΡΤ3 ή αν κόβονταν, για λόγους οικονομίας, ορισμένες εκπομπές ή δεν ανανεώνονταν μερικές συμβάσεις εξωτερικών συνεργατών. Η κατάργηση όμως ενός ιστορικού ―λόγω του υψηλού επιπέδου των εκπομπών του και των λαμπρών συνεργατών του― ραδιοφώνου στερείται κάθε λογικής.

Σας καλώ και σας παρακαλώ να αναθεωρήσετε την απόφαση για κατάργηση του 9,58, που δείχνει πως αυτοί που σας την εισηγήθηκαν αγνοούν την ταυτότητα του προγράμματος αυτού και την τεράστια συμβολή του στην πολιτιστική ζωή της Θεσσαλονίκης.

Με τιμή, Γιώργος Κορδομενίδης
Εκδότης/διευθυντής του λογοτεχνικού περιοδικού «Εντευκτήριο»
επί 15ετία συνεργάτης του 9,58fm (απομακρυνθείς επί ΝΔ)

Διαμαρτυρηθείτε στον υπουργό Επικρατείας Ηλία Μόσιαλο (http://www.facebook.com/e.a.mossialos), τον αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης και βουλευτή Θεσσαλονίκης Ευάγγελο Βενιζέλο (http://www.facebook.com/evenizelos), καθώς και στον πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου (http://www.facebook.com/george.a.papandreou) για την παράλογη απόφαση να κλείσει ο 9,58.

Η ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΤΟΥ 9,58FM

2011-08-19T12:28:00.002+03:00

Άκουσα μόλις από τον υπουργό ΜΜΕ Ηλία Μόσιαλο, σε απευθείας μετάδοση, την κατάργηση του 9,58fm μέσω της συγχώνευσής του με τον 102fm. Μπορώ να καταλάβω τη συγχώνευση των ξεχωριστών εγκαταστάσεων του 9,58, ίσως την περικοπή --για λόγους οικονομίας-- μερικών εκπομπών του, αλλά δεν μπορώ να αντιληφθώ σε τι εξυπηρετεί η κατάργηση της συχνότητας ενός ιστορικού ραδιοφωνικού σταθμού, ιστορικού όχι τόσο λόγω πολύχρονης λειτουργίας του όσο λόγω της ιδιομορφίας, της ποικιλίας και του υψηλού επιπέδου του προγράμματός του, χάρη στη Βάνα Χαραλαμπίδου, που το εμπνεύστηκε και το έστησε και το "έτρεξε", πλαισιωμένη από άξιους και δημιουργικούς συνεργάτες. Είναι κρίμα, αλλά αυτοί που αποφασίζουν το κάνουν χωρίς συναίσθηση της ευθύνης τους απέναντι στον ελληνικό λαό, που διαρκώς επικαλούνται.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ «ΤΟΥ ΚΟΡΜΙΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ» ΣΤΟ ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ

2011-08-17T00:53:00.014+03:00

Μεγάλο και προκλητικό αφιέρωμα

στο καλοκαιρινό τεύχος του Εντευκτηρίου

«Εδόθη μοι σκόλοψ τη σαρκί»: Του κορμιού τα πάθη

Ελληνική και ξένη ποίηση και πεζογραφία,

ζωγραφική και φωτογραφικό ένθετο

Μια “ανοιχτή” σε ερμηνείες φράση του Αποστόλου Παύλου στην Προς Κορινθίους Β´ επιστολή του τιτλοδοτεί το αφιέρωμα που δημοσιεύεται στο καλοκαιρινό τεύχος του περιοδικού «Εντευκτήριο», που μόλις κυκλοφόρησε: «Εδόθη μοι σκόλοψ τη σαρκί [ίνα μη υπεραίρωμαι]», με ενδεικτικό υπότιτλο «Του κορμιού τα πάθη». (Κατά το Μέγα Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης, του Δ. Δημητράκου, σκόλοψ: σώμα επίμηκες εις οξύ απολήγον, ιδίως πάσσαλος, παλούκι, μεταφ. πάθησις, νόσος.)
Η “ανοιχτότητα” ακριβώς της ερμηνείας της αποστολικής φράσης επέτρεψε τις εντυπωσιακά ποικίλες προσεγγίσεις του θέματος από μεγάλο αριθμό πεζογράφων και ποιητών, οι οποίοι ανταποκρίθηκαν πρόθυμα στην πρόταση του «Εντευκτηρίου», σε βαθμό ώστε το αφιέρωμα να παρουσιάζεται σε δύο μέρη (το δεύτερο στο επόμενο τεύχος, Νο 94, που θα κυκλοφορήσει στις αρχές Οκτωβρίου).

Σ’ αυτό το πρώτο μέρος του αφιερώματος προτάσσεται η χειρόγραφη μετάφραση ενός ποιήματος του Βερλαίν από τον Γιάννη Βαρβέρη, ο οποίος έστειλε τη συνεργασία του στο «Εντευκτήριο» λίγες μέρες πριν από τον αδόκητο θάνατό του. Ακολουθούν πεζά και ποιήματα που ξετυλίγουν το νήμα: Σώματα ανθρώπων και ζώων, η υπερηφάνεια που συνδυάζεται με ένα σωματικό κουσούρι, ο αυτοσαρκασμός και η συμφιλίωση με τα τραύματα, το κρυφτό πίσω από σχέσεις, καθρέφτες, αντικατοπτρισμούς. Το σώμα που δεν αντέχει τον εαυτό του και όλο δοκιμάζει ένα καλύτερο δέρμα· που ασφυκτιά μέσα σε δωμάτια, που ερωτεύεται τον ίδιο του τον εαυτό και περιμένει τη βεβαίωση της ομορφιάς του από κάτι ή κάποιον έξω από αυτό. Ο άνθρωπος αντιμέτωπος με τη χειροπιαστή απόδειξη της ύπαρξής του.

Τα κείμενα του πρώτου μέρους του αφιερώματος υπογράφουν οι: Δημήτρης Αθηνάκης, Γιώργος Βέλτσος, Νίκος Αδάμ Βουδούρης, Γιοβάννα, Θεόδωρος Γρηγοριάδης, Κατερίνα Δασκαλάκη, Άκης Δήμου, Κώστας Καβανόζης, Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου, Μαίρη Κιτροέφ, Θωμάς Κοροβίνης, Μαρία Κουγιουμτζή, Παναγιώτης Κουσαθανάς, Χρίστος Κυθρεώτης, Μάνος Λουκάκης, ΄Αρης Μαραγκόπουλος, Γιώργος Μαρκόπουλος, Κωνσταντίνος Ματσούκας, Αλεξάνδρα Μέξα, Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Γιάννα Μπούκοβα, Ξενοφών Α. Μπρουντζάκης, Θανάσης Θ. Νιάρχος και Δημήτρης Νόλλας. Ακόμη, δημοσιεύονται ποίημα του Πωλ Ελυάρ (μετ. Οδυσσέα Ελύτη) και πεζά των Χουάν Εδουάρδο Θούνιγα και Χινές Κουτίγιας (σε ομαδική μετάφραση υπό την εποπτεία του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου).
Το αφιέρωμα στου κορμιού τα πάθη κοσμεί ζωγραφική των John Kirby, Gustav Klimt, Ξενοφώντα Μπήτσικα, Jean Antoine Watteau, Γιάννη Τσαρούχη, Δήμητρας Καμαράκη, Amedeo Modigliani, Γιάννη Μόραλη, Νίκης Καραγάτση, Μάρθας Χριστοφόγλου, Γιώργου Ρόρρη, Διαμαντή Διαμαντόπουλου, Αλέξη Βερούκα, Egon Schiele, Michael Leonard, Giorgio de Chirico, Jenny Saville, Jimmie Durham, Kevin Sinnott, Damien Hirst, Paul Burke - Gayla Chandler, Χρήστου Θ. Μποκόρου.

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ         Πολυσέλιδη είναι και στο τεύχος αυτό η ενότητα των βιβλιοκρισιών και παρουσιάσεων. Γράφουν: Βαγγέλης Χατζηβασιλείου (για την Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ)· Τιτίκα Δημητρούλια (για τον Παναγιώτη Κουσαθανά)· Μαρία Στασινοπούλου (για τον Γιώργο Συμπάρδη)· Θεόδωρος Γρηγοριάδης (για τον Θωμά Κοροβίνη)· Γ. Δ. Παγανός (για τη Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου), Μαρία Β. Βασιλάκη (για τον Κώστα Καβανόζη), Γεωργία Τριανταφυλλίδου (για τον Νάσο Βαγενά)· Λευτέρης Ξανθόπουλος (για τον Δημήτρη Κοσμόπουλο)· Νίκος Σιδέρης (για τον Γιάννη Κοντό)· Δημήτρης Μάνος (για τον Γιάννη Ξανθούλη)· Μυρτώ Αναγνωστοπούλου (για τη Μαρία Καραγιάννη)· Λάμπρος Σκουζάκης (για τον Γκεόργκι Γκρόζντεβ)· Μάκης Καραγιάννης (για τον Ε. Γ. Ουέλλς)· Ανθούλα Δανιήλ (για τη Γιώτα Αργυροπούλου) και Γιώργος Κορδομενίδης (για τον Δημήτρη Στεφανάκη). Στη νέα στήλη «Χαραμάδα», η Βάνα Χαραλαμπίδου σχολιάζει πρόσφατα κυρίως βιβλία που αναφέρονται στην πολιτική και κοινωνική κινητοποίηση σε διάφορα σημεία του κόσμου, στα «Εισερχόμενα» ο Δημήτρης Η. Παστουρματζής ξεφυλλίζει μερικές από τις νέες “παραλαβές” στη βιβλιοθήκη του «Εντευκτηρίου», ενώ στη στήλη «Βιβλία στο κομοδίνο» ο διευθυντής του περιοδικού ρίχνει λοξές ματιές σε μεγάλο αριθμό πρόσφατων εκδόσεων.

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΝΟ ΘΑΣΙΤΗ       Ο Ευριπίδης Γαραντούδης γράφει για την πρόσφατη έκδοση των ποιητικών απάντων του Θεσσαλονικιού ποιητή και δοκιμιογράφου, ο Σπύρος Βούγιας αναφέρεται στην προσωπική του σχέση με τον Θασίτη κι ο Γιάννης Καρατζόγλου εισφέρει με προσωπική μαρτυρία από τη συνάντηση του Θασίτη με τον Γιάννη Ρίτσο στον Μόλυβο της Μυτιλήνης και στο Καρλόβασι της Σάμου.

ΚΑΠΝΙΣΤΗΡΙΟ – ΑΠΟΥΣΙΟΛΟΓΙΟ       Η κριτική θεάτρου της Ζωής Βερβεροπούλου στο τεύχος αυτό αφορά πρόσφατες παραστάσεις του ΚΘΒΕ, και μικρών ομάδων στο πλαίσιο της διοργάνωσης «Προτάσεις» της Πειραματικής Σκηνής της «Τέχνης». Ο Γιώργος Κορδομενίδης και ο Αργύρης Παλούκας αποχαιρετούν τον πρόωρα χαμένο ποιητή δοκιμιογράφο και κριτικο θεάτρου Γιάννη Βαρβέρη.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΕΝΘΕΤΟ      Στην Camera Obscura, το ένθετο του «Εντευκτηρίου» για τη δημιουργική φωτογραφία, παρουσιάζεται το πορτφόλιο του Άρι Γεωργίου «Homo Erectus», στο οποίο ο γνωστός φωτογράφος και εικαστικός απομονώνει χαρακτηριστικές ανθρώπινες μορφές από το περιβάλλον τους και τις αναδεικνύει, καθιστώντας τες με τον τρόπο αυτό πιο ευανάγνωστες αλλά ίσως και πιο μυστηριώδεις.

Γράφει ο ίδιος: «Δεν σταμάτησε ποτέ να με εντυπωσιάζει η ποικιλομορφία της εμφάνισης των ανθρώπων. Θυμάμαι παιδιόθεν να τους παρατηρώ περίεργος, συχνά μέσα στο λεωφορείο. Τους επιβάτες, τον εισπράκτορα, τον οδηγό. Το ίδιο και στην τάξη του νηπιαγωγείου, του σχολείου αργότερα, είτε ήταν οι συμμαθητές μου, είτε οι δάσκαλοι, είτε ο επιθεωρητής ή ο σχολίατρος. Οι γονείς των φίλων, οι θείες μου, οι τυχαίοι περαστικοί στον δρόμο, οι άνθρωποι που έτρωγαν σε διπλανά τραπέζια στα εστιατόρια, οι θεατές στους κινηματογράφους και οι μουσικοί επί σκηνής αλλά και οι ποικίλοι ένστολοι, φαντάροι, πυροσβέστες, μάγειροι, ταχυδρομικοί, χωροφύλακες, παπάδες, σερβιτόροι και απειρία άλλων κατηγοριών και υποκατηγοριών, αποτελούσαν όλοι μαζί ένα θέαμα χωρίς τέλος. Μια παράσταση που υποδαύλιζε συνεχώς την περιέργειά μου και με καθήλωνε σε μόνιμη κατάπληξη, καθώς δεν κατάφερνε ο νούς μου να χωρέσει όλην αυτή την ποικιλία των ενδυματολογικών κωδίκων αλλά και των μορφολογικών χαρακτηριστικών και ανατομικών αποχρώσεων.»

Αναζητήστε το τεύχος στα ενημερωμένα βιβλιοπωλεία.

Αποστέλλεται και με αντικαταβολή (12,50 ευρώ, περιλαμβάνονται και τα έξοδα αποστολής), εφόσον το ζητήσετε με μέιλ στο entefktirio@translatio.gr

ΑΡΙΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ: ΔΥΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΑ ΛΕΥΚΩΜΑΤΑ

2011-08-15T00:51:00.013+03:00

Οι εμμονές ενός φωτογράφου

Άρις Γεωργίου

Βαθμηδόν: Φωτογραφίες

Κείμενο: John Harvey

Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2011, 101 σελ. (με 76 έγχρωμες και 13 α/μ εικόνες)

Άρις Γεωργίου

Η Παπαμάρκου και τα πέριξ (1979-1990)

Κείμενα: Αλεξάνδρα Καραδήμου-Γερόλυμπου, Ηρακλής Παπαΐωάννου, Άρις Γεωργίου
Θεσσαλονίκη, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2011, 135 σελ. (με 54 έγχρωμες και 70 α/μ εικόνες)

του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΟΡΔΟΜΕΝΙΔΗ

διευθυντή του Εντευκτηρίου

Το φωτογραφικό έργο του πολυσχιδούς Άρι Γεωργίου (αρχιτέκτονα το επάγγελμα αλλά και φωτογράφου, ζωγράφου, γραφίστα και ―παλαιότερα― πρωτεργάτη στη διοργάνωση μεγάλων κύκλων εκθέσεων και εκδηλώσεων γύρω από τη φωτογραφία) χαρακτηρίζεται από την εμμονή του σε ορισμένους θεματικούς άξονες, οι περισσότεροι από τους οποίους ορίζονται από τη συνειδητή προσπάθειά του να καταγράψει εικόνες του παρόντος λίγο προτού καταστούν παρελθόν, και προτού εξαφανιστούν μαζί τους τα στοιχεία που προκαλούσαν την αυθόρμητη έκλυση συναισθημάτων. Στο μεταίχμιο αυτό, ο φακός του αναλαμβάνει να “παγώσει” τούτες τις εικόνες, καταγράφοντας τις όψεις (εξωτερικές ή εσωτερικές) κτιρίων, μαγαζιών αλλά και ανθρώπινες φυσιογνωμίες. Έτσι, παρότι ο Γεωργίου έχει αναλώσει μεγάλο κομμάτι της ζωής του στην ανάδειξη της δημιουργικής ―όπως τη λέει― φωτογραφίας, σοβαρό μέρος των λήψεών του έχει αποκτήσει ―πέρα από την καλλιτεχνική του αξία― χαρακτήρα ιστορικού τεκμηρίου.

Αναφερόμενος στη φωτογράφιση του εσωτερικού του σπιτιού της γιαγιάς του λίγο πριν εκείνη πεθάνει, θα πει: «Ο ιστός που όλα μαζί [: έπιπλα, αντικείμενα κτλ.] έπλεκαν με τις συγκεκριμένες θέσεις και τις μεταξύ τους γειτονίες θα διαλύονταν, η εικόνα του χώρου σε λίγο θα μπορούσε να αποκατασταθεί μόνο με τη μνήμη και αργότερα θα ξεθώριαζε συνεχώς, αφήνοντας να επιπλεύσουν μόνο λίγα τμήματα απ’ το ναυάγιο που, αργά αλλά αμετάκλητα, θα βυθίζονταν σε απύθμενα βάθη» (Άρις Γεωργίου, «Φωτοπαρακείμενα», Εκδόσεις Εντευκτηρίου 1999).

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΕ ΣΥΝΕΧΕΙΕΣ

Με την ίδια λογική, το 1979 αρχίζει να φωτογραφίζει, σε ασπρόμαυρο φιλμ, τεχνίτες, εμπόρους και άλλους επαγγελματίες («κουρείς και κηροποιούς, στιλβωτές μετάλλων και καρεκλάδες, σανδαλοποιούς και ψαθοπώλες, τορναδόρους και τακουνοποιούς») που είχαν τα εργαστήρια και τα καταστήματά τους στην οδό Παπαμάρκου, έναν μικρό δρόμο στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, στην περιοχή που παλιότερα λεγότανε Τα Μπαζάρ και σήμερα είναι γνωστή ως Πλατεία Άθωνος, με χαρακτηριστικά διώροφα κτίρια της δεκαετίας του ’20. Έντεκα χρόνια αργότερα, επιστρέφει και ξαναφωτογραφίζει τους ίδιους ανθρώπους, τούτη τη φορά σε έγχρωμο φιλμ· έχει μαζί του τον δημοσιογράφο Τόλη Βεϊζαδέ, που καταγράφει προσωπικές μαρτυρίες των φωτογραφιζόμενων. Η τρίτη λήψη στην ίδια περιοχή, το 1996, στρέφεται από τα πρόσωπα στο περιβάλλον: την ατμόσφαιρα των δρόμων, στα στενά και στις διασταυρώσεις, κι ενώ, όπως παρατηρεί ο Ηρακλής Παπαϊωάννου, «τα κατεβασμένα ρολά και το χειμωνιάτικο κλίμα αναδίδουν μια αίσθηση τέλους εποχής».

Ο επίλογος αυτής της φωτογράφισης γράφεται το 2009-2010, πάλι σε έγχρωμο υλικό, με λήψεις που κυρίως αποσκοπούν στο να αποτυπώσουν τα στοιχεία της σύγχρονης εξέλιξης: την πεζοδρόμηση της περιοχής, τις αλλαγές στις χρήσεις των μαγαζιών, την ασφυκτική πίεση που δέχονται από τις νέες οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες αυτά τα «παλιομοδίτικα» εργαστήρια και εμπορικά. Από λήψη σε λήψη κάτι αλλάζει, άλλοτε περισσότερο κι άλλοτε λιγότερο αισθητά. Οι φωτογραφιζόμενοι έχουν πάρει χρόνια ή/και κιλά, κάποιοι έχουν αποσυρθεί από το επάγγελμα (και συνεχίζουν οι χήρες ή τα παιδιά τους) ή από τη ζωή, μερικά μαγαζιά έχουν κλείσει...

ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΑ ΣΚΑΛΟΠΑΤΙΑ

Απόδειξη των φωτογραφικών εμμονών του Γεωργίου αποτελεί όμως και το άλλο πρόσφατο λεύκωμά του, με σκάλες. Μια πρώιμη φωτογραφία του, από το 1969, τελειόφοιτου μαθητή (6ταξίου) Γυμνασίου τότε, δείχνει έναν εργάτη στον δρόμο να κουβαλάει μια σκάλα. Τα σκαλοπάτια, σε όλες τους τις εκδοχές, θα παραμείνουν στο οπτικό του πεδίο από τότε μέχρι σήμερα, αποτυπωμένα σε πάνω από 700 φωτογραφίες που τραβήχτηκαν στη διάρκεια σαράντα και πλέον χρόνων. «Η σκάλα», σχολιάζει ο John Harvey στο πολυπρισματικό κείμενό του, «ως λέξη και ως έννοια, ανακαλεί εύκολα μεταφορικά νοήματα που υπερβαίνουν την απλή άνοδο και κάθοδο», όμως ο Γεωργίου ισχυρίζεται πως η ματιά του δεν έχει μεταφορικό χαρακτήρα. Ως αρχιτέκτονας και φωτογράφος, στρέφει το κύριο ενδιαφέρον του στην ιδιαιτερότητα μιας σειράς από σκάλες που συνάντησε σε διάφορα μέρη του κόσμου: πρώτα απ’ όλα, φυσικά στην Ελλάδα, μετά στη Γαλλία, που την επισκέπτεται συχνά, κι ακόμη στην Ινδία, τη Ρωσία, την Αγγλία... Σκάλες πετρόχτιστες, ξύλινες, τσιμεντένιες, σιδερένιες, βιομηχανικές σε σύγχρονα κτίρια. Άσχετα πάντως από την πρόθεση του φωτογραφικού βλέμματος, είναι γεγονός ότι οι σκάλες του Γεωργίου προκαλούν τη φαντασία του θεατή και δημιουργούν συνειρμούς πέρα από τα υλικά, τη θέση και το περιβάλλον τους κτλ.

Παρίσι, Οκτώβριος 2009

Κοινό χαρακτηριστικό όλων των λήψεων στο «Βαθμηδόν» είναι η απουσία της ανθρώπινης φιγούρας: οι σκάλες, παλιές ή καινούριες, σε πόλεις ή χωριά, στην ηπειρωτική Ελλάδα ή στα νησιά, αποτυπώνονται έρημες, χωρίς κανέναν να τις ανεβαίνει ή να τις κατεβαίνει, θυμίζοντας ίσως πως τα κτίσματα ―όπως και η φύση― βρίσκονται “εκεί” συχνά πριν από εμάς και στις περισσότερες περιπτώσεις και μετά από εμάς, ανθεκτικά μέσα στην υλικότητά τους και οπωσδήποτε πολύ ανθεκτικότερα από τον άνθρωπο απέναντι στον ανελέητο καλπασμό του χρόνου.

Σταυρούπολη, Σεπτέμβριος 1996

Ο ΝΕΡΟΥΔΑ ΔΙΑΒΑΖΕΙ ΝΕΡΟΥΔΑ

2011-08-14T11:07:00.000+03:00

OI ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ

2011-08-12T11:53:00.000+03:00

Μια άσκοπη βόλτα μέσα από τη ζωή

Tης Ξένιας Κουναλάκη

xkounalaki@kathimerini.gr

«Για ένα παιδί που μεγαλώνει σε κάποιο μικροσκοπικό διαμέρισμα, όπου ο χώρος είναι πανάκριβος και η ηρεμία εξίσου πολύτιμο αγαθό, μια βιβλιοθήκη είναι παράδεισος. Ομως μια βιβλιοθήκη πρέπει να είναι προσβάσιμη, σε τοπικό επίπεδο. Δεν μπορεί να προϋποθέτει ολόκληρη εκδρομή. Οι δημοτικές αρχές όλων των κομμάτων νομίζουν ότι απαλλάσσονται των υποχρεώσεών τους, παρουσιάζοντας τις νέες κεντρικές βιβλιοθήκες που σχεδιάζονται. Ε, λοιπόν, δεν ισχύει αυτό. Για ένα παιδί η βιβλιοθήκη πρέπει να είναι στην επόμενη γωνία. Αν χάσουμε τις τοπικές βιβλιοθήκες τα παιδιά θα είναι αυτά που θα υποφέρουν. Για μένα η σημαντικότερη βιβλιοθήκη ήταν η πρώτη μου, η σκοτεινή και διόλου εντυπωσιακή, Αρμλεϊ Τζούνιορ. Είχα μόλις μάθει να διαβάζω. Χρειαζόμουν βιβλία. Αν προσθέσουμε και τους υπολογιστές στην ανάγκη αυτή, είναι βέβαιο ότι ένα παιδί από μια φτωχή οικογένεια βρίσκεται σήμερα ακριβώς στην ίδια κατάσταση», γράφει στο τελευταίο τεύχος του London Review of Books ο Βρετανός θεατρικός συγγραφέας και σεναριογράφος, Αλαν Μπένετ.
Το σχετικό κείμενο είναι ένας ύμνος στις βιβλιοθήκες, που σφράγισαν τη ζωή του Μπένετ, από την πρώτη του βιβλιοθήκη στο Λιντς μέχρι τη Μποντλίαν στην Οξφόρδη. Mια άλλη βιβλιοθήκη στο Χαλ, όπου είχε διατελέσει επί μακρόν βιβλιοθηκάριος ο ποιητής Φιλιπ Λάρκιν, μνημονεύει ο Αυστραλός τραγουδιστής, Νικ Κέιβ στο κομμάτι του «There she goes my beautiful world». Μαζί με τον Μπένετ, ο Κέιβ πρωτοστατεί στην εκστρατεία διάσωσης 400 περίπου βιβλιοθηκών στο Ηνωμένο Βασίλειο που κινδυνεύουν με κλείσιμο. Δημοπρασίες, διαλέξεις και φιλανθρωπικές βραδιές διοργανώθηκαν από τις αρχές του 2011 για να σωθούν οι βιβλιοθήκες, σε μια πρωτοφανή κινητοποίηση.
Η κυβέρνηση του Ντέιβιντ Κάμερον θεωρώντας ότι οι βιβλιοθήκες είναι πολυτέλεια σε εποχή οικονομικής ανέχειας προχώρησε σε δραστικές περικοπές δαπανών. Η στρατηγική της κυβέρνησής του είναι να παραμείνουν μόνο οι μεγάλες βιβλιοθήκες σε κεντρικά σημεία των πόλεων. Οι υποβαθμισμένες γειτονιές της χώρας απογυμνώνονται από διεξόδους. Εις το εξής οι νέοι της Βρετανίας θα περπατούν στους δρόμους χωρίς αιτία, προορισμό και όνειρα. Σύμπτωμα αυτής της άσκοπης βόλτας από τη ζωή είναι και οι λεηλασίες των τελευταίων ημερών.
«Τα παιδιά στη Μύκη Ξάνθης απογοητεύτηκαν όταν έμαθαν ότι θα κλείσει η βιβλιοθήκη. Τα παιδιά τώρα γυρίζουν στους δρόμους. Κι όταν με βλέπουν ρωτάνε αν υπάρχει κάποιο νέο. Ντρέπομαι που τους αντικρίζω», έλεγε πριν από λίγους μήνες η υπεύθυνη της βιβλιοθήκης Μύκης, Δέσποινα Κοτόρνου. Κι η Μύκη στα Πομακοχώρια ήταν λόγω εθνικών ευαισθησιών μια από τις ελάχιστες περιπτώσεις για τις οποίες συγκινήθηκαν ιδιώτες και αρμόδιοι φορείς στην Ελλάδα. Πολύ πιο δύσκολα είναι τα πράγματα για τις υπόλοιπες 27 παιδικές και εφηβικές βιβλιοθήκες του ομώνυμου οργανισμού, για την Κοργιαλένειο στο Αργοστόλι, όπου οι εργαζόμενοι έχουν προχωρήσει σε επίσχεση εργασίας, καθώς είναι σχεδόν οκτώ μήνες απλήρωτοι, αλλά και για τη βιβλιοθήκη Πυλίου στην Κω.
Η διαφορά είναι ότι στην Αγγλία οι πνευματικοί άνθρωποι (...και οι άμυαλοι επίσης) κινητοποιούνται. Δεν υπογράφουν απλώς ανιαρά ψηφίσματα ή άψυχες εκκλήσεις: διοργανώνουν εκδηλώσεις, συγκεντρώνουν χρήματα, γράφουν άρθρα γεμάτα πάθος για βιβλία-ασπίδες και βιβλιοθήκες-καταφύγια.

[εφημερίδα Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 13 Αυγούστου 2011]

ΧΡΗΣΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ: «ΣΑΝ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ 'ΧΑΝ ΧΡΟΝΙΑ ΝΑ ΓΕΛΑΣΟΥΝ»

2011-08-09T18:51:00.002+03:00

Ένα εξαιρετικό μικρό πεζό του Χρήστου Οικονόμου, από τους πιο ταλαντούχους σημερινούς διηγηματογράφους μας, πρωτοδημοσιευμένο στην εφημερίδα Έθνος

Εχουν και τα καλά τους οι απολύσεις. Γνωρίζεις κόσμο. Βγαίνεις, ας πούμε, στο μπαλκόνι για τσιγάρο και κάποιος λέει: Τα μάθατε ρε; Απολύσανε τον Λύκο. Και ρωτάς εσύ: Ποιο λύκο; Τον κακό; Και γυρίζουν όλοι και σε κοιτάνε με μισό μάτι και κάποιος λέει: Ο Λύκος ρε. Που 'τανε κάτω στις αποθήκες. Ο ψηλός ο μακρυμάλλης. Που κούτσαινε λιγάκι. Εσύ τώρα παλεύεις να καταλάβεις για ποιον λένε. Αλλά δεν μπορείς να τον θυμηθείς καθόλου. Τρακόσια άτομα δουλεύουν εδώ μέσα, πού να τους ξέρεις όλους; Οπότε κάθεσαι αμίλητος και καπνίζεις και τους ακούς να μιλάνε για τον Λύκο λες κι είναι πεθαμένος. Καλό παιδί. Δουλευταράς. Κι είχε δυο πιτσιρίκια και στεγαστικό κι η γυναίκα του πάνε τρεις μήνες που απολύθηκε κι αυτή -δούλευε σ' ένα μαγαζί με ρούχα ή παπούτσια, κάτι τέτοιο. Και μετά κάποιος θα πει ότι, βέβαια, τώρα τελευταία δεν πρόσεχε καθόλου. Πέταγε κουβέντες, με το παραμικρό αρπαζόταν. Είχε αλλάξει τώρα τελευταία. Καθόλου δεν πρόσεχε, κι ας τον είχαν προειδοποιήσει.
Και μετά σταματάνε την κουβέντα, κι άλλος ξεφυσάει και λέει ακόμα δεν μπήκε Ιούνης και πιάσανε οι ζέστες, κι άλλος λέει ποιος ξέρει το Σεπτέμβρη πόσοι θα 'μαστε εδώ να καπνίζουμε στο μπαλκόνι. Και μετά ρουφάνε μια γουλιά καφέ και σβήνουν τα τσιγάρα και γυρνάνε στα κλουβιά τους. Και συ μένεις μόνος και καπνίζεις κι άλλο τσιγάρο και κοιτάς τ' αμάξια που περνάνε και τα πουλιά φτερουγίζουν γύρω απ' τα σύρματα της ΔΕΗ. Ενα σκυλί κοιμάται στη σκιά της μουριάς. Μια γυναίκα βγαίνει στο απέναντι μπαλκόνι και τινάζει ένα τραπεζομάντιλο. Απ' το πεζοδρόμιο περνάει ένας πιτσιρικάς με ποδήλατο, ένας γέρος με μαγκούρα, δυο κορίτσια με ξώπλατα και σορτσάκια, μαυρισμένα κιόλας απ' τα μπάνια. Κοιτάς τον κόσμο που γυρίζει γεμάτος βουή, σκληρός και αδιάφορος, και σκέφτεσαι πως, τελικά, η ζωή είναι ωραία. Και βαθιά μέσα σου?ή μπορεί όχι και τόσο βαθιά?χαίρεσαι που δεν σε λένε Λύκο, που δεν είσαι ψηλός και μακρυμάλλης, που δεν κουτσαίνεις και που η γυναίκα σου δεν απολύθηκε από ένα μαγαζί που πουλάει ρούχα ή παπούτσια. Και παίρνεις βαθιά ανάσα και σβήνεις το τσιγάρο και γυρνάς στη δουλειά σου. Κι αποφασίζεις πως θα κάνεις ό,τι μπορείς, θα κάνεις ό,τι περνάει απ' το χέρι σου για να μη βρεθείς ποτέ στη θέση του Λύκου. Αποφασίζεις πως, τελικά, σ' ένα κόσμο γεμάτο λύκους, είναι καλύτερο να 'σαι πρόβατο παρά λύκος. Και μάλιστα κουτσός λύκος.

Ο Χρήστος Οικονόμου

Κι ύστερα, τ' άλλο απόγευμα ή το παράλλο, ο Λύκος έρχεται στη δουλειά για να μαζέψει τα πράγματά του και να χαιρετήσει. Και τυχαίνει εκείνη την ώρα να 'σαι πάλι στο μπαλκόνι και κάποιος θα πει: Να ρε. Ο Λύκος. Αυτόνα σουτάρανε προχτές.
Και συ σκύβεις απ' το μπαλκόνι και κοιτάς τον τύπο που ανεβαίνει αργά τις σκάλες και λες: Αυτός; Αυτός είναι ο Λύκος; Ρε σεις αυτόν τον ξέρω.
Και θα θυμηθείς μια νύχτα φέτος το χειμώνα που χιόνιζε -Γενάρης θα 'ταν ή Φλεβάρης. Θα θυμηθείς που είχες αργήσει πάλι να φύγεις απ' τη δουλειά κι όταν κατέβηκες στο πάρκινγκ βρήκες τ' αμάξι σκεπασμένο με είκοσι, τριάντα πόντους χιόνι. Και στάθηκες μες στην παγωνιά και κοίταξες το κάτασπρο, απείραχτο σεντόνι που άστραφτε στο μισοσκόταδο και δε σου 'κανε καρδιά να το χαλάσεις. Μα έπρεπε να το κάνεις. Επρεπε να καθαρίσεις τ' αμάξι, να μπεις μέσα, να βάλεις μπρος τη μηχανή, να φύγεις. Γιατί ήσουν πάλι ψόφιος απ' την κούραση κι ήθελες να γυρίσεις μια ώρα αρχύτερα σπίτι, να φας, να ζεσταθείς, να ξεχάσεις -να κοιμηθείς έναν ύπνο βαρύ κι ασήκωτο, χωρίς όνειρα, μπροστά στην τηλεόραση. Αρχισες, λοιπόν, να καθαρίζεις το χιόνι απ' το παμπρίζ μα ήταν τα χέρια σου γυμνά και γρήγορα κοκάλωσαν απ' το κρύο. Και στάθηκες ανήμπορος μες στην παγωνιά τρίβοντας τα χέρια σου που 'χαν ξυλιάσει κι ένιωθες την απόγνωση να μουδιάζει την καρδιά σου, ώσπου ήρθε κοντά ένας τύπος με σκούφο, κασκόλ και γάντια και σε ρώτησε τι τρέχει αδερφέ. Και συ του 'πες το και το, οπότε πήγε στ' αμάξι του κι έβγαλε απ' το πορτμπαγκάζ ένα φαράσι και σου 'πε να βάλεις μπρος τη μηχανή και να γυρίσεις τον ζεστό αέρα στο παμπρίζ -όχι το αιρκοντίσιον, σκέτο τον αέρα.
Κι ύστερα έσκυψε πάνω στο παμπρίζ και άρχισε να καθαρίζει με γρήγορες κοφτές κινήσεις το χιόνι. Επειτα καθάρισε τα παράθυρα και το πίσω τζάμι. Και συ, καθισμένος μες στ' αμάξι, στα ζεστά, τον κοίταγες που δούλευε σοβαρός, με τα χνώτα του ν' αχνίζουν κι αναρωτιόσουν τι σόι τύπος ήταν αυτός και γιατί μπήκε στον κόπο να βοηθήσει έναν άγνωστο, έναν άχρηστο σαν και σένα. Κι όταν τέλειωσε σήκωσε τους γυαλοκαθαριστήρες κι έτριψε το χιόνι που 'χε πετρώσει στο τζάμι. Υστερα σου 'κανε νόημα -όλα εντάξει- και σου 'πε να προσέχεις -με το μαλακό το φρένο, είναι γυαλί ο δρόμος- κι έφυγε. Και δεν πρόλαβες ούτε να τον ευχαριστήσεις γιατί η καλοσύνη του σ' είχε μουδιάσει πιο πολύ κι από το κρύο. Και στο δρόμο τον σκεφτόσουν συνεχώς και απορούσες. Κι ύστερα, φτάνοντας σπίτι, το ξέχασες κι αυτό, όπως ξέχασες τόσα πράγματα, τόσους ανθρώπους στη ζωή σου.
Και τώρα, καθώς τον βλέπεις ν' ανεβαίνει αργά τις σκάλες, σέρνοντας το πόδι του σε κάθε σκαλοπάτι, θυμάσαι που κείνο το βράδυ ούτε που πρόσεξες πως κούτσαινε. Ούτε που πήρες χαμπάρι ότι άφησες έναν άνθρωπο κουτσό να σου ξεχιονίσει τ' αμάξι, χωρίς ένα ευχαριστώ. Και σκέφτεσαι, τώρα που τον κοιτάς, να κατέβεις κάτω να του πεις κάτι. Να του θυμίσεις τι έγινε κείνο το βράδυ, να τον ευχαριστήσεις έστω και τώρα, τόσους μήνες μετά, έστω κι αν δεν ξέρεις πώς τον λένε -Γιάννη, Κώστα, Νίκο, Τάκη.
Αυτά σκέφτεσαι να κάνεις. Αλλά δεν κάνεις τίποτα. Δεν κατεβαίνεις κάτω, δεν πας να του μιλήσεις. Τι να του πεις;
Στέκεσαι στο μπαλκόνι κι ανάβεις τσιγάρο και σε λίγο τον βλέπεις που βγαίνει κρατώντας μια βαριά κούτα. Σταματάει στα σκαλιά και ρίχνει μια ματιά τριγύρω σα χαμένος. Κι ύστερα κάνει επιτόπου στροφή και κοιτάει το πελώριο κτίριο που ορθώνεται μπροστά του και βλέπεις το πρόσωπό του κι ανατριχιάζεις. Κάτασπρος. Πρώτη φορά βλέπεις άνθρωπο με τόσο άσπρο πρόσωπο. Κάτασπρος. Ανατριχιάζεις. Αναρωτιέσαι αν θα είσαι και συ έτσι κάτασπρος αν -χτύπα ξύλο- βρεθείς κάποια μέρα στη θέση του. Και τότε πετάς το τσιγάρο και κατεβαίνεις τρέχοντας τις σκάλες -δεν περιμένεις τ' ασανσέρ- και τον προλαβαίνεις την ώρα που βάζει την κούτα στο πορτμπαγκάζ. Λαχανιασμένος πας κοντά και του λες το και το. Θυμάσαι, του λες. Θυμάσαι κείνη τη νύχτα με τα χιόνια; Το 'χεις ακόμα το φαράσι; Οχι ότι το χρειαζόμαστε δηλαδή. Ιούνης μήνας μπήκε. Θα μου πεις βέβαια στον καταραμένο τόπο όλα γίνονται.
Τέτοιες κρυάδες του λες και κείνος στέκεται και σε κοιτάει απορημένος, τρίβοντας τις παλάμες του που κοκκίνισαν απ' το κουβάλημα. Κάτασπρος σα χαρτί. Και το στόμα του μια μαύρη μολυβιά.
Ναι, λέει στο τέλος. Τώρα θυμήθηκα. Το μπλε Νισάν.
Μαύρο, λες εσύ. Μαύρο είναι.
Σου ρίχνει μια βιαστική ματιά, προσπαθώντας μάλλον να καταλάβει αν είσαι τόσο ηλίθιος όσο φαίνεται ότι είσαι. Κι ύστερα λέει μάλιστα, λοιπόν τα λέμε, και κλείνει το πορτμπαγκάζ και πάει να μπει στ' αμάξι.
Και τότε σου 'ρχεται μια τρελή ιδέα.
Κάνεις κέφι να κατέβουμε Πειραιά, τον ρωτάς. Κερνάω τσίπουρα. Ετσι για το φαράσι. Για το φχαριστώ δηλαδή.
Το πιθανότερο, θα σου πει όχι. Από πού κι ωσπού δηλαδή. Εχει ο άνθρωπος τον καημό του, οι βόλτες του λείπανε. Και μ' ένα τύπο που δεν ξέρει ούτε τ' όνομά του. Δεν πας καλά μου φαίνεται. Καθόλου καλά.
Μπορεί και να σου πει ναι όμως. Ναι. Μπορεί να σου πει ναι. Και τότε σου κατεβαίνει μια άλλη ιδέα, ακόμα πιο τρελή. Περιμένεις δέκα λεπτά, τον ρωτάς. Μπορείς να περιμένεις; Σε δέκα λεπτάκια είμαι πίσω. Και μπαίνεις στ' αμάξι και φεύγεις βολίδα κι ούτε σε νοιάζει που τα παράτησες όλα χύμα στο γραφείο κι όλοι θα ψάχνουν να σε βρουν.
Στο σπίτι τιγκάρεις με πάγο το ψυγειάκι και ρίχνεις μέσα δυο μπουκάλες Αποστολάκη με γλυκάνισο, ψωμί, τυρί, ντομάτες -ό,τι βρεις. Και στο δρόμο του γυρισμού η καρδιά σου πάει να σπάσει γιατί φοβάσαι πως ο Λύκος θα 'χει φύγει. Αλλά όχι. Είναι ακόμα εκεί, καθισμένος στο καπό του αμαξιού και καπνίζει. Κάτασπρος. Κάτασπρος σαν άνθρωπος που είδε φάντασμα και δεν μπορεί ακόμα να συνέλθει.
Ετοιμος, του λες. Φύγαμε.
Κατεβαίνετε Πειραιά και στο δρόμο πότε μιλάτε, πότε όχι. Κι όλο σκέφτεσαι ν' απλώσεις το χέρι και να του τσιμπήσεις τα μάγουλα να κοκκινίσουν λίγο. Φτάνετε στην Πειραϊκή και κατεβαίνετε στα βράχια κάτω απ' το σταυρό κι ανοίγεις το ψυγείο και βγάζεις την μπουκάλα κι όλα τ' άλλα.
Ποτήρι στο ποτήρι, μπουκιά στην μπουκιά, η ασπρίλα αρχίζει να χάνεται απ' το πρόσωπό του. Μιλάει για τα παλιά. Λέει πως όταν ήταν μικρός, στο σχολείο όλοι τον πείραζαν για τ' όνομά του. Ερχεται ο Λύκος, λέγανε και πέφτανε στα τέσσερα και σήκωναν ψηλά το κεφάλι και φώναζαν αούουου. Και τη γυναίκα μου, λέει, κάπως έτσι τη γνώρισα. Σ' ένα αποκριάτικο πάρτι. Ητανε ντυμένη Κοκκινοσκουφίτσα. Σε κοιτάει για μια στιγμή σοβαρός και μετά βάζει τα γέλια. Γελάς κι εσύ. Γελάτε μαζί, δυνατά, με κέφι. Γελάτε σαν άνθρωποι που 'χαν χρόνια να γελάσουν.
Κι ύστερα, όταν έχεις ανοίξει πια το δεύτερο μπουκάλι, σου ζητάει να πεις και συ μια ιστορία.
Πες μου μια ιστορία, λέει. Με καλό τέλος. Ανάβεις τσιγάρο και φυσάς τον καπνό και γυρίζεις το ποτήρι στο χέρι σου, ακούγοντας τα παγάκια να κουδουνίζουν. Και θες να του πεις ότι καμιά ιστορία δεν έχει τέλος -καλό ή άσχημο. Μα δε θέλεις κιόλας να τον στεναχωρήσεις. Μένεις για κάμποση ώρα αμίλητος. Μυρίζεις την αρμύρα, ακούς τα κύματα που σκάνε στα βράχια. Αμίλητος κοιτάς τη μαύρη θάλασσα, τα φώτα των καραβιών που τρεμοσβήνουν στο βάθος.
Κι ύστερα παίρνεις βαθιά ανάσα κι αρχίζεις να μιλάς: Εχουν και τα καλά τους οι απολύσεις. Γνωρίζεις κόσμο. Βγαίνεις, ας πούμε, στο μπαλκόνι για τσιγάρο και κάποιος λέει: Τα μάθατε ρε; Απολύσανε τον Λύκο...

Ο Χρήστος Οικονόμου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1970. Μεγάλωσε στην Κρήτη και στον Πειραιά και υπήρξε κεραυνοβόλα περίπτωση για τα ελληνικά γράμματα, δημιουργώντας αίσθηση με το πρώτο βιβλίο του, μια συλλογή διηγημάτων με τον τίτλο "Η γυναίκα στα κάγκελα" που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις "Ελληνικά γράμματα" το 2002. Στο μεταξύ, ασχολήθηκε με τη μετάφραση και το 2010 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις "Πόλις" το δεύτερο βιβλίο του, διηγήματα επίσης κι αυτό, με τον τίτλο "Κάτι θα γίνει, θα δεις". Και "κάτι έγινε", φυσικά. "Χρόνια είχα να διαβάσω ένα τόσο γοητευτικό βιβλίο", θα διαπιστώσει ο συγγραφέας Κώστας Μουρσελάς.

Σημείωση του Εντευκτηρίου
Ένα εξαιρετικό διήγημα του Οικονόμου θα δημοσιευτεί στο φθινοπωρινό τεύχος του Εντευκτηρίου, στο δεύτερο μέρος του αφιερώματος «Εδόθη μοι σκόλοψ τη σαρκί: Του κορμιού τα πάθη».

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ: ΜΕΡΕΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ

2011-08-07T12:28:00.000+03:00

Στη σκιά της Ιστορίας

Δημήτρης Στεφανάκης
Μέρες Αλεξάνδρειας
Αθήνα, Ψυχογιός 2011, 724 σ.

του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΟΡΔΟΜΕΝΙΔΗ

διευθυντή του Εντευκτηρίου

«Πριγκίπισσα και πόρνη, βασιλική πολιτεία και anus mundi» κατά τον Λώρενς Ντάρρελ, ο οποίος άλλωστε τη μυθολόγησε και τη μυθοποίησε στη σύγχρονη λογοτεχνία, κοσμοπολίτικη ήδη από την ίδρυσή της, η Αλεξάνδρεια μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα υπήρξε το σπουδαιότερο λιμάνι της ανατολικής Μεσογείου και μια από τις πιο εξελιγμένες πόλεις της περιοχής, σταυροδρόμι πολιτισμών και φυλών. Τα αγκυροβολημένα στο λιμάνι βρετανικά θωρηκτά θύμιζαν ποιος κάνει κουμάντο στην Αίγυπτο. Οι πλάκες στους δρόμους της πόλης ήταν ιταλικές, τοποθετημένες από τα χέρια Σικελών μεταναστών. Οι ΄Ελληνες πρωτοστατούσαν στο εμπόριο. Και οι Αιγύπτιοι παρείχαν τη δομή του κράτους και τα φτηνά εργατικά χέρια.

Η πλατεία Μωχάμετ Άλι σε καρτ-ποστάλ. Στα δεξιά του αγάλματος με τον έφιππο, εκ Καβάλας, οραματιστή οθωμανό, βρίσκονται τα Μεικτά Δικαστήρια, στο βάθος το Χρηματιστήριο Βάμβακος και το Χρηματιστήριο Αξιών, και στα αριστερά, πίσω από τα δέντρα, η αγγλικανική εκκλησία του Αγίου Μάρκου (πηγή: Μάικλ Χάαγκ, «Αλεξάνδρεια: Η πόλη της μνήμης»)

Σ’ αυτό το φόντο, που το γνωρίζει πολύ καλά καθώς έχει μεταφράσει υποδειγματικά το βιβλίο του Μάικλ Χάαγκ «Αλεξάνδρεια: Η πόλη της μνήμης» (Ωκεανίδα, 2005), τοποθετεί ο Δημήτρης Στεφανάκης το μυθιστόρημά του «Μέρες Αλεξάνδρειας». Το βιβλίο εκδόθηκε για πρώτη φορά το 2007, πρόσφατα όμως κυκλοφόρησε στα γαλλικά και τιμήθηκε με το Prix Mediterranée Étranger 2011, ενώ επανεκδόθηκε στην Ελλάδα.
Πρόκειται για ένα πολυπρόσωπο ιστορικό μυθιστόρημα, στο επίκεντρο του οποίου ―και με χρονικό ορίζοντα από τις παραμονές του πρώτου παγκοσμίου πολέμου μέχρι τις εθνικοποιήσεις του Νάσερ― βρίσκεται μια ελληνική οικογένεια καπνοβιομηχάνων. Δεσπόζει η φυσιογνωμία του πάτερ-φαμίλια, Αντώνη Χάραμη, τυπική περίπτωση φτωχού πλην ευφυούς άντρα που χάρη σε έναν «καλό» γάμο και στην αξιοποίηση των συγκυριών γνωρίζει ραγδαία την κοινωνική καταξίωση. Κάτω όμως από την τσιτωμένη επιφάνεια της κοινωνικής ευπρέπειας, τόσο ο ίδιος όσο και τα περισσότερα ―τα ανδρικά κυρίως― μέλη της οικογένειάς του και ο περίγυρός τους έχουν μια παράλληλη, όχι και τόσο καθωσπρέπει ζωή. Οι ποικίλες, κυρίως οι ερωτικές και οι επαγγελματικές, περιπέτειες τόσο του γενάρχη Χάραμη όσο και της γυναίκας του αλλά και των δύο γιων του περιγράφονται από τον συγγραφέα με τρόπο που του δίνει την ευκαιρία να συστήσει στον αναγνώστη διαφορετικές πτυχές της ζωής της Αλεξάνδρειας, από τις κοσμικές λέσχες και τα σαλόνια μέχρι τον υπόκοσμο και τους ανθηρούς ανταγωνισμούς των κατασκόπων. Η δράση βέβαια δεν περιορίζεται στη μεσογειακή μεγαλούπολη, καθώς οι γιοι του Χαράμη, λόγω έκλυτου ιδιωτικού βίου (ο μικρότερος μάλιστα και λόγω «ανορθόδοξων» ερωτικών επιλογών) αναγκάζονται να εγκαταλείψουν για ένα διάστημα την Αλεξάνδρεια και να βρεθούν «για σπουδές», ο μεγάλος στο Παρίσι και ο μικρότερος ―εξαιτίας και του φλερτ του με τον εθνικοσοσιαλισμό― στο Βερολίνο.
Όπως σε κάθε ιστορικό μυθιστόρημα που σέβεται τον εαυτό του, οι επιμέρους ιστορίες των ηρώων διασταυρώνονται με τις επιταγές της ιστορίας του καιρού τους, και μάλιστα επηρεάζονται καθοριστικά ―έως και δραματικά― από αυτές. Έτσι, η περιγραφή μεγάλων ιστορικών γεγονότων που συμβαίνουν όχι μόνο στην Αλεξάνδρεια αλλά και στη μητροπολιτική Ελλάδα και πιο πολύ στην Ευρώπη καταλαμβάνει σημαντικό τμήμα της έκτασης του βιβλίου (λ.χ. αξίζει να προσεχτεί ιδιαίτερα η αξιοθαύμαστη μυθιστορηματική περιγραφή μιας επίσκεψης του Ελευθερίου Βενιζέλου). Όπως επίσης συμβαίνει στην πραγματική ζωή, οι ήρωες του Στεφανάκη, μολονότι βρίσκονται στον πυρήνα μεγάλων πολιτικών εξελίξεων στον τόπο τους, δεν φαίνεται να συνειδητοποιούν ούτε τον κομβικό τους ρόλο ούτε την προνομιακή τους θέση. Κοσμοπολίτες θαρραλέοι, καλοπερασάκηδες και τυχοδιώκτες, που βρήκαν προσωρινό ή διαρκέστερο καταφύγιο στην αγκαλιά της Αλεξάνδρειας, ταξιδεύουν στην Ιταλία, την Κωνσταντινούπολη, τη Γαλλία, τη Γερμανία, επιζούν δύο παγκόσμιων πολέμων, παρακολουθούν την ακμή και την κατάρρευση του ευρωπαϊκού φασισμού αλλά και τις κοσμοϊστορικές αλλαγές που γύρισαν την Ευρώπη το πάνω-κάτω.
Παρ’ όλα αυτά, στον ίδιο τους τον τόπο δεν συνειδητοποιούν (άβουλοι και μοιραίοι αντάμα) τη λαϊκή οργή που κοχλάζει κατά της αποικιοκρατίας και που σε λίγο θα γίνει γιγαντιαίο τσουνάμι παρασέρνοντας στην ορμή του τα πάντα.
Ο Στεφανάκης καταφέρνει να ζωντανέψει πετυχημένα μια ταραγμένη εποχή και τους ανθρώπους της, δίνοντάς μας μια τεράστια τοιχογραφία, ιδιαίτερα της ελληνικής παροικίας της Αλεξάνδρειας, με τις ιδιαιτερότητες και τα πάθη των ανθρώπων της, τις σχέσεις τους με την εξουσία, καθώς και το δύσκολο ταξίδι τους μέσα στον χρόνο και κάτω από τη σκιά μεγάλων ιστορικών γεγονότων.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Η Καθημερινή, 7 Αυγούστου 2011

ΗΛΙΑΣΗ: ένα "καλοκαιρινό" διήγημα του Γιώργου Αδαμίδη

2011-08-03T21:51:00.001+03:00

ένα "καλοκαιρινό" διήγημα του Γιώργου Αδαμίδη, από το βιβλίο του Βολή εγγύς φιλίων τμημάτων (Εκδόσεις Εντευκτηρίου)

Η ακρογιαλιά στην Αμμούδα είναι πάντα σχεδόν έρημη όταν φτάνω. Κάνω κάθε φορά, τις ίδιες, πανομοιότυπες κινήσεις. Αφήνω το αυτοκίνητο μερικές εκατοντάδες μέτρα πιο πάνω και κατηφορίζω. Απλώνω την ψάθα μου σε ένα μέρος όπου η άμμος φαίνεται πιο καθαρή και κάθομαι σε μιαν άκρη, απρόθυμος ακόμη να κολυμπήσω. Λίγο αργότερα, σαν να έχουμε ραντεβού, έρχεται ένα ζευγάρι μεσηλίκων με ένα μικρό αγοράκι – εγγόνι τους υποθέτω… Στήνουν την ομπρέλα τους στην άκρη του μικρού κόλπου και χώνονται αθόρυβοι στη σκιά της. Προς το μεσημέρι εμφανίζεται μια ψωμωμένη μεγαλοκοπέλα, με ένα μπικίνι που χάνεται στις δίπλες του κορμιού της. Αλείφεται κάθε μέρα ένα ολόκληρο μπουκάλι αντηλιακό· κι όσην ώρα το απλώνει πάνω της, ρίχνει κλεφτές ματιές προς τη μεριά μου αλλά δεν τολμάει να μου ζητήσει να τη βοηθήσω, να την αλείψω με λάδι εκεί που το χέρι της δυσκολεύεται να κινηθεί, ψηλά στην πλάτη… Με κοιτάει σχεδόν υποτιμητικά κάτω από το πελώριο ψάθινο καπέλο της· ύστερα ξαπλώνει στην πετσέτα της, χωρίς καπέλο πια, κι αφήνεται στον ήλιο που εκείνη την ώρα μας κοιτάζει κάθετα.

Σήμερα η καρτ-ποστάλ της Αμμούδας είναι πιο πλούσια από τις προηγούμενες μέρες. Το ζευγάρι είναι ήδη εκεί, με τον εγγονό τους και με ένα κάπως μεγαλύτερο κοριτσάκι. Και στη ακρογιαλιά βολτάρει ένας νεαρός. Τον βλέπω σήμερα για πρώτη φορά. Κοιτάζοντάς τον από μακριά τον κάνω γύρω στα 20. Xαζεύω, καθώς πλησιάζει, το καλοσχηματισμένο του κορμί, σε ένα χρώμα μελί από φυσικού του. Μια άχαρη, εμπριμέ βερμούδα φοράει, με βασικό χρώμα το πράσινο, και τα μπατζάκια της είναι ήδη βρεμένα καθώς περπατάει μέσα στη θάλασσα, με το νερό να του φτάνει ως εκεί που σμίγουν τα σκέλη του. Στο ύψος εκείνο το πράσινο της βερμούδας είναι βαθύ και τραβάει, θέλοντας και μη, τη ματιά μου. Περπατάει αργά, με το κεφάλι σκυμμένο τόσο που το πηγούνι του να χώνεται στο στήθος. Καλυμμένος πίσω από τα σκούρα γυαλιά μου, παρακολουθώ την αργόσυρτη διαδρομή του.

Η εμφάνισή του είναι το μόνο καινούργιο στοιχείο τόσες μέρες τώρα στην ερημική ακτή όπου έρχομαι, για να κολυμπήσω τάχα…

Κρύβομαι στην Αμμούδα, όπως βάφτισα αυτή τη ασήμαντη, την ανώνυμη και περιφρονημένη ακτή. Κρύβομαι για να μη βλέπω τα σώματα-φρύγανα που λιάζονται, παίζουν, πηγαινοέρχονται, επιδεικνύονται στις άλλες, πολυσύχναστες ακρογιαλιές. Γωνιώδη κορμιά, καλοχυμένα εκ κατασκευής, δυνατά και επιθετικά, εν αγνοία τους, απέναντί μου, οργώνουν το οπτικό μου πεδίο, μου κόβουν τη θέα προς τη θάλασσα και παρασέρνουν τη ματιά μου πάνω τους ίσαμε να καταλάβω ότι θα γίνω αντιληπτός – καμιά φορά και λίγο παραπάνω -, να μετράω ύψος, να καταγράφω χρώμα μαλλιών και ματιών, να υπολογίζω ηλικίες και προτιμήσεις, να σχεδιάζω πλησιάσματα και να σκηνοθετώ καρποφόρες συνομιλίες.

Εδώ αποφεύγω σώματα εφηβικά, ευσταλή και εφίδρωτα, που πυρπολούν τις διακοπές μου, παίζουν βόλεϋ δίπλα μου και μου θυμίζουν τεχνικούς όρους του παιχνιδιού που έχω να τους ακούσω από το γυμνάσιο· δεν υπάρχει λόγος να μαθαίνω τις συνεννοήσεις για τις νυχτερινές τους εξόδους ή τα χθεσινοβραδινά κατορθώματά τους, ούτε να ρίχνω κλεφτές ματιές και να προσπαθώ να γητέψω τη μπάλα, ώστε να τους ξεφύγει και να ρθεί προς το μέρος μου ή και πάνω μου ακριβώς. Γιατί η μπάλα κάνει τα δικά της, φεύγει άλλοτε προς τα δω και άλλοτε προς τα κει, μα ποτέ προς εμένα. Κι εγώ έμενα εκεί, να τους βλέπω να χάνονται στη θάλασσα, έχοντας συμφωνήσει να βρουν και να καταβρέξουν μιαν Άννα…

Το αγόρι έχει βγει από τη θάλασσα. Μια σκουρόχρωμη πετσέτα, που την απλώνει με επιμέλεια στην άμμο, μερικά μέτρα μακριά μου, κι ένα πακέτο τσιγάρα SILK CUT είναι όλα κι όλα του τα πράγματα. Φεύγει πάλι, συνεχίζοντας την πορεία του προς την άλλη άκρη της ακτής. Βουτάει, κάποτε, και αρχίζει να κολυμπάει με έναν αργό ρυθμό, ράθυμο. Πάει κι έρχεται, μέσα κι έξω, για αρκετή ώρα. Ύστερα βγαίνει στα ρηχά, ξέρω πως πατώνει σ’ αυτή την απόσταση από την ακρογιαλιά, κι εκεί κάνει κάτι περίεργες κινήσεις με το ένα χέρι του, που δεν φαίνεται καλά, κρυμμένο πίσω από το σώμα του, όπως τον βλέπω προφίλ…

Ο ήλιος με έχει ζαλίσει. Κουράστηκα ακουμπισμένος τόσην ώρα στον αγκώνα μου. Κουράστηκε κι εκείνος και αφήνει τη θάλασσα. Τον βλέπω πια κατά μέτωπο: το αριστερό του χέρι, κάτισχνο, όχι περισσότερο σαρκωμένο από ένα ψωμί - «μπαγκέτα», κρέμεται δίπλα στο κορμί του σαν παράλυτο κι ελάχιστα παρακολουθεί την κίνηση του υπόλοιπου σώματος. Σκέφτομαι πως μέχρι τώρα σκόπιμα έδινε τέτοια στάση στο κορμί του ώστε να κρύβει από μας, στην ακτή, το σακάτικο χέρι του. Ήρθε στα πράγματά του, είναι πια πολύ κοντά μου. Ενώ τα νερά που στάζουν από το σώμα του και τη βερμούδα του φτιάχνουν υγρές κηλίδες στην άμμο, ανάβει τσιγάρο, σκέφτομαι να προφασιστώ πως δεν έχω φωτιά και να πιάσω κουβέντα μαζί του, όταν βλέπω να τον πλησιάζει η γυναίκα με το μικρό παιδί. Του μιλάει σχεδόν ψιθυριστά, δεν μπορώ να καταλάβω τι του λέει ή αν γνωρίζονταν από πριν, όμως χάνω κάθε κουράγιο.

Καθώς βάζω μια ξασπρισμένη πέτρα για προσκέφαλο και ξαπλώνω στην ψάθα μου, να πάρω λίγο χρώμα που λέει κι η μάνα μου, σκέφτομαι πως θα ’ναι να αγκαλιάζει μόνο με το γερό του χέρι – μπορεί σ’ αυτό να συγκεντρώνει την ορμή και την τρυφερή βιαιότητα που αλλιώς θα μοίραζε και στα δυο του χέρια. Ή, μπορεί και να ’χει αναπτύξει άλλα μέσα· ίσως μια ατίθαση γλώσσα που να εισβάλλει με ορμή στο στόμα, στα αυτιά και στη μασχάλη, να οργώνει το στήθος και την κοιλιά… Το άλλο του χέρι δεν το συλλογίζομαι, δεν θέλω να τον προστατέψω γι’ αυτό, ούτε να του δείξω στοργή και συμπάθεια γι’ αυτή την αναπηρία. Θέλω μόνο να αφεθώ σε ένα δικό του, μονόχειρο, αγκάλιασμα, επιθετικό και κατηγορηματικό.

Ο ήλιος μου γλείφει το πρόσωπο. Το καλύπτω με ένα τζόκεϋ που κουβαλάω πάντα μαζί μου και σπάνια το χρησιμοποιώ. Δεν ακούγεται ούτε ψίθυρος, μόνο αραιά και που καμιά μακρινή εξάτμιση από μηχανάκι… Ανασηκώνομαι ύστερα από λίγο για να αλλάξω θέση. Εκεί όπου πριν από μερικά λεπτά στεκόταν το αγόρι, τώρα δεν βρίσκεται κανείς.

ΑΚΗΣ ΔΗΜΟΥ: «ΟΥΖΟ ΚΑΙ ΜΕΛΑΓΧΟΛΙΑ», ΠΕΖΟΓΡΑΦΗΜΑ, ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟΥ

2011-08-03T14:44:00.003+03:00

Άκης Δήμου: Ούζο και μελαγχολία

Θεσσαλονίκη
Εκδόσεις Εντευκτηρίου 2010
30 σελ.
7,50 ευρώ

«Θα μπορούσα, εκ των υστέρων, να επινοήσω χίλια κι ένα γεγονότα για κείνο τον μήνα κι αν όχι χίλια τουλάχιστον ένα-δύο, έτσι, ν’ ανοίξουν λίγο τα κουφωμένα παντζούρια στο δυάρι που όλη μέρα κρατούσαν το φως απέξω. Μπήκα που μπήκα στον πειρασμό να θυμηθώ, κανείς δε θα παρεξηγούσε. Δε λένε πως η μνήμη εξωραΐζει;»
Μια απόρρητη, βραδυφλεγής ερωτική ιστορία ανάμεσα σε δύο άντρες, ένα παιχνίδι ψευδαισθήσεων και αντικατοπτρισμών γύρω από ένα μπουκάλι ούζο που μετράει τον χρόνο τους σαν κλεψύδρα, αδειάζοντας μελαγχολικά μέχρι να μουδιάσουν οι λέξεις και ν’ αναλάβουν τα χέρια μόνα τους να σηκώσουν το βάρος του αισθήματος.

Ο Άκης Δήμου είναι θεατρικός συγγραφέας. Από το 1994 μέχρι τώρα έχουν παρουσιαστεί στη σκηνή περί τα 20 έργα του. Ανάμεσά τους: Και Ιουλιέττα, Η Μαργαρίτα Γκωτιέ ταξιδεύει απόψε, Απόψε τρώμε στης Ιοκάστης κ.ά.

Ο Νορβηγός συγγραφέας Jο Nesbo γράφει για τα τραγικά γεγονότα στη χώρα του

2011-08-03T13:55:00.001+03:00

[πηγή: ηλεκτρονικό μήνυμα των Εκδόσεων Μεταίχμιο]

Στον απόηχο των τραγικών γεγονότων στο νησί Οτόγια της Νορβηγίας ο συγγραφέας Jo Nesbo γράφει ένα βαθιά ανθρώπινο κείμενο, ένα σχόλιο γα το τέλος της αθωότητας μιας χώρας. Το κείμενο δημοσιεύτηκε στις 26 Ιουλίου στους New York Times σε μια πιο συντομευμένη μορφή. Δείτε το στο link: http://www.nytimes.com/. Παρακάτω και στο συνημμένο αρχείο παραθέτουμε το πλήρες κείμενό του.

Από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ κυκλοφορεί το βιβλίο του Jo Nesbo Νέμεσις, ενώ τον Οκτώβριο πρόκειται να κυκλοφορήσει Το αστέρι του διαβόλου, το επόμενο της σειράς με πρωταγωνιστή τον καλτ ντετέκτιβ Χάρι Χόλε.

Έχουμε τη θέληση

του Jo Nesbo

Πριν από μερικές μέρες πριν από τα τραγικά γεγονότα στο νησί Οτόγια, μιλούσα με ένα φίλο για το πώς η χαρά της ζωής και η θλίψη για το ότι τα πάντα αλλάζουν πάνε πάντα μαζί. Για το πώς ακόμα και το πιο λαμπρό μέλλον δεν μπορεί να αναπληρώσει το γεγονός ότι κανένας δρόμος δεν επιστρέφει ποτέ πίσω: Στην αθωότητα της παιδικής μας ηλικίας. Στην πρώτη φορά που ερωτευτήκαμε. Στις ευωδιές του Ιουλίου, στο χορτάρι που γαργαλά την ιδρωμένη πλάτη σου, λίγο πριν πηδήξεις από τους βράχους και βρεθείς την άλλη στιγμή μέσα στα παγωμένα νερά του νορβηγικού φιόρδ έχοντας στο στόμα και τη μύτη σου τη γεύση του αλατιού και των παγετώνων. Κανένας δρόμος που να οδηγεί στα δεκαεφτά σου, όταν είχες μόνο δέκα φράγκα στην τσέπη και παρατηρούσες στο λιμάνι των Καννών δύο άντρες ντυμένους με την ίδια ηλίθια στολή να τραβάνε κουπί οδηγώντας στη στεριά μια γυναίκα με το κανίς και τις πιστωτικές της κάρτες, και συνειδητοποιούσες πως η κοινωνία ισότητας από την οποία προερχόσουν ήταν μάλλον η εξαίρεση και όχι ο κανόνας. Ή όταν έκπληκτος κοιτούσες εθνικές συγκεντρώσεις άλλων χωρών να βρίσκονται περικυκλωμένες από φρουρούς με αυτόματα όπλα – ένα θέαμα που σε έκανε να κουνάς αποδοκιμαστικά το κεφάλι με ένα μείγμα παραίτησης και ικανοποίησης σκεπτόμενος: στην πατρίδα μου δεν έχουμε ανάγκη από τέτοια μέτρα. Γιατί στην πατρίδα μου ο φόβος του άλλου δεν έχει ρίζες. Μια χώρα από την οποία μπορούσες να λείψεις για τρεις μήνες για να ταξιδέψεις αλλού και να ζήσεις δύο πραξικοπήματα, έναν καταστροφικό λιμό, ένα μακελειό σε σχολείο, δύο δολοφονίες, ένα τσουνάμι, για να γυρίσεις πάλι πίσω και διαβάζοντας την εφημερίδα να διαπιστώσεις πως το μόνο πράγμα που άλλαξε ήταν το σταυρόλεξο της τελευταίας σελίδας. Μια χώρα που κατάφερε να καλύψει τις υλικές ανάγκες των κατοίκων της, όταν βρήκε πετρέλαιο το 1970, και που απέκτησε πολιτικό όραμα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ομοψυχία ήταν διάχυτη, οι πολιτικές συζητήσεις επικεντρώνονταν στην εύρεση των καλύτερων τρόπων για να επιτευχθούν εκείνοι οι στόχοι που όλοι (δεξιοί και αριστεροί) είχαν χαράξει. Μια χώρα που πίστευε πως εξυπηρετεί τα συμφέροντά της με το να ασχολείται μόνο με ό,τι την αφορούσε και επέλεξε να μείνει εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, όταν αντίστοιχα μικρές χώρες θα έκαναν τα πάντα για να γίνουν δεκτές.
Οι ιδεολογικές διαμάχες ανέκυψαν μόνο όταν η παγκόσμια πραγματικότητα άρχισε να χτυπά την πόρτα μας. Όταν ένα έθνος που μέχρι τη δεκαετία του 1970 αποτελούνταν από μια ίδιας εθνικότητας και κουλτούρας πλειοψηφία έπρεπε να αποφασίσει αν οι νέοι της κάτοικοι δικαιούνται να φοράνε μπούρκα και να χτίζουν τζαμιά και όταν νορβηγοί στρατιώτες στάλθηκαν στο Αφγανιστάν και στη Λιβύη. Αλλά πριν από τις 22 Ιουλίου η εικόνα της Νορβηγίας ήταν εκείνη μιας παρθένας φύσης ακόμα ανέγγιχτης. Ένα έθνος αμόλυντο από τα δεινά της κοινωνίας.

Υπερβολή βεβαίως. Μια ματιά στα αστυνομικά αρχεία ήταν αρκετή. Κι όμως. Τον Ιούνιο έκανα ποδήλατο στους δρόμους του Όσλο με τον πρωθυπουργό της χώρας Jens Stoltenberg και έναν κοινό μας φίλο, ξεκινώντας για μια πεζοπορία σε μια δασώδη πλαγιά εντός των συνόρων αυτής της μεγάλης αλλά μικρής πόλης. Δύο σωματοφύλακες μας ακολουθούσαν ποδηλατώντας. Καθώς σταματήσαμε σε ένα κόκκινο φανάρι ένα αυτοκίνητο με ανοιχτό παράθυρο προσέγγισε τον πρωθυπουργό. Ο οδηγός φώναξε το όνομά του. «Jens!». Το γεγονός ότι ο νορβηγικός λαός μιλά συνήθως για τον ηγέτη της χώρας και του απευθύνεται στον ενικό είναι σύμφυτο με το πνεύμα ισότητας της κοινωνίας μας και δεν μου προκαλεί καμία έκπληξη πλέον.
«Υπάρχει εδώ ένας μικρός που θέλει πολύ να σου πει ένα γεια», είπε ο οδηγός.
Ο Jens Stoltenberg χαμογέλασε και έδωσε το χέρι στο αγοράκι. «Γεια σου, είμαι ο Jens.»
Ο πρωθυπουργός φορούσε το ποδηλατικό του κράνος. Το αγόρι φορούσε τη ζώνη ασφαλείας του. Και οι δύο σταμάτησαν στο κόκκινο φανάρι. Οι σωματοφύλακες είχαν σταματήσει διακριτικά λίγα μέτρα πιο πίσω. Χαμογελώντας. Ήταν μια εικόνα ασφάλειας και αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Η εικόνα της ειδυλλιακής νορβηγικής κοινωνίας που όλοι είχαμε ως δεδομένο, αυτού που θεωρούσαμε απολύτως φυσιολογικού. Πώς θα μπορούσε να πάει κάτι στραβά; Είχαμε κράνη και ζώνες και υπακούγαμε στον κώδικα οδικής κυκλοφορίας.

Και βέβαια κάτι μπορούσε να πάει στραβά. Πάντα κάτι μπορεί να πάει στραβά.
[…]

Έχουμε τη θέληση.
Κι όμως, δεν υπάρχει δρόμος που να οδηγεί στο αθώο παρελθόν.

Χθες άκουσα έναν άντρα να ουρλιάζει θυμωμένος μέσα στο τρένο. Πριν από τις 22 Ιουλίου η αυτόματη αντίδρασή μου θα ήταν να γυρίσω να κοιτάξω ίσως και να τον προσεγγίσω. Θα μπορούσε να ήταν μια ενδιαφέρουσα αντιπαράθεση που θα μου επέτρεπε να διαλέξω πλευρά έπειτα από μια αντικειμενική αξιολόγηση των επιχειρημάτων. Τώρα όμως η αυτόματη αντίδρασή μου ήταν να γυρίσω να κοιτάξω αν η κόρη μου ήταν ασφαλής και να εντοπίσω ασφαλή έξοδο κινδύνου. Ελπίζω πως αυτή η αντίδραση με τον καιρό θα καταλαγιάσει. Αλλά ήδη γνωρίζω ότι ποτέ –μα ποτέ- δεν πρόκειται να εκλείψει τελείως. Η ημερομηνία θα επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο, 22 Ιουλίου, και για εμάς που ζούμε σήμερα θα είναι μια εφόρου ζωής υπενθύμιση πως τίποτα δεν είναι δεδομένο παρά τα κράνη και τις ζώνες ασφαλείας.

Αφού εξερράγη η βόμβα –κάτι που έγινε αισθητό στο Όσλο όπου μένω- και άρχισαν να συρρέουν ειδήσεις για όσα συνέβησαν στο νησί της Οτόγια, ρώτησα την κόρη μου αν φοβόταν. Απάντησε με μια φράση που της είχα κάποτε πει: «Ναι, αλλά αν δεν φοβάσαι, δεν μπορείς και να είσαι γενναίος.»

Αν λοιπόν δεν υπάρχει δρόμος επιστροφής στο παρελθόν, στην απόλυτη, ασύνειδη και αφελή έλλειψη φόβου και σε όλα όσα παρέμεναν ανέγγιχτα, υπάρχει ωστόσο ένας δρόμος που μας πάει μπροστά. Που μας κάνει γενναίους. Που μας κάνει να συνεχίζουμε όπως πριν. Που μας κάνει να γυρνάμε το άλλο μάγουλο ρωτώντας «Τι, αυτό ήταν μόνο;». Που μας κάνει να αρνούμαστε στον φόβο να ορίσει τον τρόπο που θα συνεχίσουμε να χτίζουμε τη δική μας κοινωνία.

Μετάφραση: Κυριάκος Χαρίτος

ΑΚΟΜΗ ΕΝΑ ΧΤΥΠΗΜΑ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΩΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΔΙΚΩΝ

2011-08-01T22:43:00.004+03:00

Από σήμερα, 1.8.2011, η Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης του Υπουργείου Εσωτερικών κατήργησε την επιδότηση των ταχυδρομικών τελών που είχαν τα περιοδικά (των λογοτεχνικών περιλαμβανομένων), με την εξαίρεση (γιατί άραγε;) των εντύπων που εκδίδουν δημοσιογράφοι-μέλη της Ένωσης Δημοσιογράφων Ιδιοκτητών Περιοδικού Τύπου.
Στην πραγματικότητα, η επιδότηση των ταχυδρομικών τελών αποστολής τευχών από τα λογοτεχνικά περιοδικά στους συνδρομητές τους ήταν η τελευταία ένδειξη ότι αυτό που λέμε Πολιτεία ή Κράτος αντιλαμβάνεται ότι υπάρχουν λογοτεχνικά περιοδικά σ' αυτόν τον τόπο και προσφέρουν (ό,τι προσφέρουν) στα ελληνικά γράμματα. Επί υπουργίας Κώστα Καραμανλή (λέμε τώρα) στο υπουργείο Πολιτισμού (ξαναλέμε τώρα), καταργήθηκε το πρόγραμμα ενίσχυσης των περιοδικών με 3.000 ευρώ ετησίως, μέσω της πρόσκλησης συγγραφέων από άλλες πόλεις στην έδρα κάθε περιοδικού και δημοσίευσης, εν συνεχεία, αφιερώματος στις σελίδες του περιοδικού στον εκάστοτε προσκληθένα συγγραφέα. Πριν από λίγους μήνες καταργήθηκε το χρηματικό έπαθλο που συνόδευε (για τρία μόλις χρόνια) το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνικού Περιοδικού. Τώρα καταργείται και η επιδότηση των ταχυδρομικών τελών. Στην ουσία, μας αναγκάζουν μέσα σ' αυτή τη συγκυρία να καταργηθούμε (τα λογοτεχνικά περιοδικά). Στην περίπτωση του Εντευκτηρίου, στο εξής τα ταχυδρομικά τέλη θα κοστίζουν σχεδόν όσο και η εκτύπωση ενός τεύχους!

Ο εύκολος αντίλογος είναι: εδώ πετσοκόβονται συντάξεις, οι επιδοτήσεις των ταχυδρομικών τελών δεν θα κοπούν; Αλλά φυσικά το θέμα δεν βρίσκεται εκεί. Βρίσκεται σε αυτά που ΔΕΝ κόβονται. Όπως η αποζημίωση των βουλευτών για τη συμμετοχή τους σε επιτροπές. Τα ειδικά προνόμια για ταχυδρομικά τέλη, τέλη κινητής τηλεφωνίας κτλ. Οι δεκάδες αν όχι εκατοντάδες ΔΕΚΟ και οργανισμοί που δημιουργήθηκαν για να βολευτούν τα ΔΙΚΑ ΤΟΥΣ ΠΑΙΔΙΑ (ΝΔ και Πασόκ), με προσλήψεις χωρίς καμιά αξιολόγηση, φυσικά εκτός ΑΣΕΠ και πάει λέγοντας. Το απίστευτα διεφθαρμένο και ανάξιο λόγου κομματικό-πολιτικό σύστημα που κυβερνά τον τόπο εννοεί (επιμένει να εννοεί) πως πρώτα θα καταστραφεί ολοσχερώς ο τόπος και μετά θα αλλάξει το ίδιο το σύστημα τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τα πράγματα.

Επειδή πίσω από κάθε τι που συμβαίνει υπάρχουν ονοματεπώνυμα, ας μην ξεχνάμε:
Πρωθυπουργός: Γ. Α. Παπανδρέου
Υπουργός Οικονομικών: Ευάγγελος Βενιζέλος
Υπουργός Εσωτερικών: Δημήτρης Ρέππας
Υπουργός Πολιτισμού: Παύλος Γερουλάνος
Πρόεδρος της Βουλής: Φίλιππος Πετσάλνικος.

ΟΤΑΝ Η ΖΕΣΤΗ ΔΕΝ ΑΝΤΕΧΕΤΑΙ...

2011-07-26T00:44:00.000+03:00

«ΕΜΕΙΣ ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΧΩΡΙΟ»

2011-07-25T14:56:00.002+03:00

του Γιώργου Κορδομενίδη

Τότε δεν λέγονταν «διακοπές» αλλά «αλλαγή». Αλλαγή περιβάλλοντος, προφανώς. Και συνηθειών της καθημερινότητας. (Λεγόταν βέβαια και «παραθέριση»).
Δεν θυμάμαι να πήγαν ποτέ οι γονείς μου κάπου για «αλλαγή». Λαϊκοί άνθρωποι, μεροκαματιάρηδες, εκείνος «καθεκλοσκελετοποιός» (οι λέξεις καρεκλάς ή επιπλοποιός ή ξυλουργός ήταν απαγορευμένες), εκείνη μοδίστρα κατ’ οίκον, εποχιακή στα καπνεργοστάσια της Σταυρούπολης, νοικοκυρά και μάνα τριών παιδιών. Η σκληρή αναμέτρηση με την πραγματικότητα δεν άφηνε κανένα περιθώριο για την πολυτέλεια της «αλλαγής» ― αυτά ήταν για τους αστούς.
Για μας, τα παιδιά, υπήρχαν μόνο σποραδικά μπάνια στα Απολυμαντήρια, μια λαϊκή και πολύβουη πλαζ (λέμε τώρα) στην Κρήνη, νομίζω (ή στην Καλαμαριά;). Το εξοντωτικό πήγαιν-έλα με το αστικό, κυρίως η πιο κουραστική επιστροφή, που σήμαινε και το τέλος της «εκδρομής», σχεδόν ακύρωνε τη χαρά της εξόρμησης στα παραθαλάσσια. Στο ενδιάμεσο βέβαια υπήρχαν τα πλατσουρίσματα, τα πρώτα μαθήματα μπάνιου, το φαγητό από το σπίτι σε μεταλλικά (μιλάω για την προ-τάπερ εποχή!) σκεύη σαν αυτά που χρησιμοποιούσαν οι εργάτες (οικοδόμοι, κυρίως) για να παίρνουν φαγητό από το σπίτι στη δουλειά, αλλά και τα βραστά καβούρια που πουλούσαν οι πλανόδιοι... Κυρίως όμως οι πρώτες εξάψεις.
Κάπου εκεί ήρθε η πρώτη (και τελευταία) κατασκήνωση, ίσως της Μητρόπολης, κάπου στο Πανόραμα (και πάλι, νομίζω), και ταυτόχρονα η πρώτη απομάκρυνση από το οικογενειακό περιβάλλον, η μύηση στην ομαδική, πειθαρχημένη ζωή, η αναμέτρηση με τα τέρατα που είναι τα παιδιά (κι ας μιλούν πολλοί με ευκολία για παιδική αθωότητα!). Πώς τα κατάφερε η Μαρίκα και βρέθηκε μια θέση στην κατασκήνωση εκείνη για το παιδί της «αποσυνάγωγης» οικογένειας (ο θείος πάνω από 20 χρόνια, τότε, στις φυλακές της Κέρκυρας, καθότι Καπετάνιος στο αντάρτικο) παραμένει μυστήριο αξεδιάλυτο.
Κάπου εκεί και τα σποραδικά καλοκαίρια στο σπίτι της γιαγιάς στην Ξάνθη ― που όμως το μοιραζόταν με τον θείο και την θεία, άρα δεν ήταν ακριβώς της γιαγιάς. Αλλά είχε κήπο με μεγάλα δέντρα σκιερά και οπωροφόρα, είχε πηγάδι, είχε γείτονες που καλλιεργούσαν καπνά και μας έβαζαν να «πασταλιάζουμε» τα φύλλα του καπνού, να τα περνάμε δηλαδή με βελόνες σε μεγάλες και χοντρές κλωστές, για να τα απλώσουν μετά στον ήλιο να ξεραθούν. Η αμοιβή μας: μούρα και σύκα, που η νοστιμιά τους διατηρείται ανεξίτηλη στη γευστική μου μνήμη. Μόνο που απ’ αυτή τη δουλειά μαύριζαν τ’ ακροδάχτυλα, και το βράδυ έπρεπε να τα τρίβουμε στον τσιμεντένιο νεροχύτη, μέχρι που καμιά φορά μάτωναν από το πολύ το τρίβε τρίβε ― και ποιος άκουγε τότε είτε τη Μαρίκα είτε τη θεία Μαίρη!
Στην Ξάνθη υπήρχαν και οι αξέχαστες παιδικές ποδηλατάδες στη σκιά μυθικών στη μνήμη μου δενδροστοιχιών, δίπλα σε ρυάκια όπου κολυμπούσαν γυρίνοι, αλλά και ο ποδαρόδρομος (κυρίως αυτός), δίπλα στη γραμμή του τραίνου, μέχρι το αμπέλι της γιαγιάς, που κάποια στιγμή απαλλοτριώθηκε για να γίνει εκεί το πανεπιστήμιο, αλλά περιέργως πώς φράγκο δεν είδαμε... Ύστερα, σηκώθηκε ένας μεγάλος στρόβιλος που έφερε τα πάνω-κάτω στην οικογενειακή ζωή και δεν υπήρχε μυαλό ούτε καν για γλυκερές αναμνήσεις από αυτά τα πολύ παιδικά καλοκαίρια. Και πριν και μετά, αισθανόμουν ένα μετέωρο μέσα μου κάθε φορά που άκουγα τη φράση «θα πάμε στο χωριό» (για Πάσχα, για καλοκαίρι, για Χριστούγεννα...). Δεν είχα συνειδητοποιήσει τι συμβαίνει μέσα μου, μέχρι που άκουσα από το στόμα του παιδικού μου φίλου του Αλέκου, ομοιοπαθούς, τη φράση-κλειδί: «Εμείς δεν έχουμε χωριό...»

(πρωτοδημοσιεύτηκε στο blog στην Παράλλαξη: http://parallaximag.gr/content/%C2%AB%CE%B5%CE%BC%CE%B5%CE%AF%CF%82-%CE%B4%CE%B5%CE%BD-%CE%AD%CF%87%CE%BF%CF%85%CE%BC%CE%B5-%CF%87%CF%89%CF%81%CE%B9%CF%8C%C2%BB)

ΜΙΑ ΝΕΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΤΟ BLOG ΜΑΣ

2011-07-23T01:05:00.003+03:00

Στο blog του Εντευκτηρίου έχει προστεθεί μια νέα λειτουργία (την βλέπετε επάνω δεξιά στη σελίδα): προσθέτετε το e-mail σας και θα ενημερώνεστε αυτομάτως με ηλεκτρονικό μήνυμα για κάθε νέα ανάρτηση στο blog.

Μείνετε συντονισμένοι!

ΜΑΡΙΑ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ: ΚΥΡΙΑ, ΜΕ ΘΥΜΑΣΤΕ;

2011-07-21T02:07:00.007+03:00

Σχέσεις αγάπης και αμοιβαίας παραδοχής

Μια εμπνευσμένη εκπαιδευτικός αφηγείται ιστορίες από τη σχολική τάξη

Μαρία Στασινοπούλου

Κυρία, με θυμάστε;

Αθήνα, Εκδόσεις Κίχλη 2010, 100 σ.

του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΟΡΔΟΜΕΝΙΔΗ
εκδότη-διευθυντή του Εντευκτηρίου

Mέχρι πριν από λίγο καιρό, η Μαρία Στασινοπούλου (γενν. Καλαμάτα, 1945) ήταν γνωστή για τις βιο-εργογραφικές της εργασίες για τον Σεφέρη και για τον Καβάφη (η δεύτερη από κοινού με τον σύζυγό της, Δημήτρη Δασκαλόπουλο), καθώς και για τις βιβλιοκριτικές της στον ημερήσιο και τον περιοδικό Τύπο.

Μολονότι έχει δημοσιεύσει κατά καιρούς και αξιοπρόσεκτα διηγήματα σε διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά, στο πρώτο της πεζογραφικό βιβλίο δεν συγκεντρώνει αυτά τα “αδέσποτα” διηγήματα (που αξίζει κάποια στιγμή να βρουν κοινή στέγη)· παρουσιάζει 28 ιστορίες ―“δεμένες” με προλογικό όσο και επιλογικό κείμενο― που αξιοποιούν τις αναμνήσεις της από τη γόνιμη και για την ίδια εμπειρία που είχε ως καθηγήτρια στη δημόσια Μέση Εκπαίδευση.

Το βιβλίο δεν είναι ούτε συλλογή μαθητικών “μαργαριταριών” ή σχολικών ανεκδότων ούτε οι αναμνήσεις μιας συνταξιούχου «της έδρας και του θρανίου». Συγκροτείται από αυτόνομα αφηγήματα μικρής έκτασης (συνήθως 2-3 σελίδων), με πυκνή ύφανση, καθένα από τα οποία σκιτσάρει με δεξιοτεχνία έναν μαθητή ή μια μαθήτρια μέσα από κάποιο περιστατικό που διαδραματίζεται στη σχολική τάξη, η ‘διαχείριση’ του οποίου εκ μέρους της εκπαιδευτικού φαίνεται πως συνέβαλε καθοριστικά στη δημιουργία ενός ιδιαίτερου και πολύ ανθεκτικού στον χρόνο δεσμού με αρκετούς μαθητές/μαθήτριες. Ένας Θανάσης με ντρίλινα γκρι παντελόνια που “υπαγορεύει” μεγαλόφωνα στον εαυτό του τις απαντήσεις σε κάποιο διαγώνισμα· ένας Βαγγέλης που απορεί επειδή η “κυρία” εκτός από τον Μιθριδάτη, τον βασιλιά του Πόντου, ξέρει και τον συνονόματό του του συγκροτήματος «Ημισκούμπρια»· μια Σόνια που μοιράζεται με τη δασκάλα της τον προβληματισμό της αν πρέπει να ενδώσει στις πιέσεις του φίλου της να ολοκληρώσουν τη σχέση τους· ένας Γιώργος επιμελής και δημιουργικός στην τάξη ― ο μαθητής που κάθε δάσκαλος θα ήθελε να έχει· ένας άλλος Γιώργος που, χάρη σε μια επίσκεψη σε έκθεση με ιστορικό περιεχόμενο, “ανακαλύπτει” πως πάντα ο κόσμος ήταν πολύχρωμος κι όχι ο ασπρόμαυρος που δείχνουν οι παλιές φωτογραφίες και τα “επίκαιρα” στον κινηματογράφο... Οι ευρηματικοί τίτλοι που επιστεγάζουν τις ιστορίες τις συμπυκνώνουν (και συχνά τις φωτίζουν) με μοναδικό τρόπο.

Θα μπορούσε να πει κανείς πως τα αφηγούμενα περιστατικά δεν έχουν κάτι το ιδιαίτερα εντυπωσιακό· πίσω όμως από τη φαινομενική απλότητα του θέματος των ιστοριών υπάρχουν οι πολλαπλοί ρόλοι που καλείται να αναλάβει ο δάσκαλος πέρα από τη διεκπεραίωση της διδακτέας ύλης: να γίνει και ψυχολόγος, και ακροατής με κατανόηση, και σύμβουλος όταν χρειάζεται. Όπως υπάρχει και ο πλουμιστός κήπος των εφηβικών ψυχών, που συχνά ένας εμπνευσμένος δάσκαλος μπορεί να τις βοηθήσει να χάσουν τις εύκολες βεβαιότητες και να δουν τον κόσμο με άλλα μάτια ― όσοι ευτυχήσαμε να έχουμε έναν τέτοιο δάσκαλο, φιλόλογο συνήθως, μπορούμε να καταλάβουμε την αξία των εκπαιδευτικών αυτής της κατηγορίας.

Η Στασινοπούλου καταφέρνει να διαχειριστεί αποτελεσματικά τόσο την ιλαρότητα όσο και τα γλυκερά συναισθήματα που θα μπορούσαν να γεννήσουν οι αφηγήσεις της και να ισορροπήσει ανάμεσα στη χαρά και τη θλίψη που προκαλούν οι ανθρώπινες εμπειρίες, επιστρατεύοντας στα δύσκολα ένα λυτρωτικό χιούμορ. Τα πεζά της αυτά, συνδυάζοντας την τρυφερότητα προς “τα παιδιά” (που μένουν πάντα παιδιά), τη συγκίνηση και τη λοξή ματιά πάνω στα πράγματα και τους ανθρώπους, δείχνουν πώς μια/ένας εκπαιδευτικός μπορεί επίσης να διδαχτεί από τους μαθητές, αναπτύσσοντας μάλιστα μαζί τους μια σχέση που δεν τερματίζεται με την αποφοίτησή τους αλλά σε μερικές περιπτώσεις ―με πρωτοβουλία των κάποτε μαθητών― συνεχίζεται διά βίου.

Είναι σπουδαίο ότι η Στασινοπούλου αποφάσισε να μοιραστεί μαζί μας τον πλούτο των πολύτιμων προσωπικών της αναμνήσεων. Πρόκειται, απ’ όσο ξέρω, για την πρώτη τέτοιου τύπου λογοτεχνική χρήση σχολικού αποθέματος, που συνδυάζει την καλοδουλεμένη σε κάθε της λεπτομέρεια γλώσσα («μεταξωτή» τη χαρακτήρισε σε ομιλία του ο ―επίσης έμπειρος εκπαιδευτικός― Νικήτας Παρίσης, μ’ όλη την παλιά όσο και παντοτινή εκτίμηση στο φυσικό μετάξι), την οριακή αφηγηματική οικονομία και μια εσωτερική ενότητα η οποία μετατρέπει τις αυτόνομες ιστορίες σε, τρόπον τινα, κεφάλαια ενός σπονδυλωτού μυθιστορήματος. Κι ενώ προσφέρει τη γνήσια συγκίνηση που εκλύει η καλή λογοτεχνία, αποτελεί παράλληλα ένα κυριολεκτικά “παιδαγωγικό” βιβλίο, χρήσιμο για όσους από τους εν ενεργεία συναδέλφους της Στασινοπούλου αντιλαμβάνονται ομοίως τη δουλειά τους όχι ως βιοπορισμό αλλά ως αποστολή.

Μ’ αυτά τα χαρακτηριστικά, το «Κυρία, με θυμάστε» αναδείχθηκε σε ένα από τα πιο αφτιασίδωτα, τα πιο τίμια βιβλία του τελευταίου καιρού, για τον πρόσθετο λόγο ότι δεν καμώνεται πως είναι τίποτε περισσότερο από αυτό που είναι.

(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Καθημερινή, την Κυριακή 17 Ιουλίου 2011)

TOΜΑΣ ΠΙΝΤΣΟΝ: ΕΜΦΥΤΟ ΕΛΑΤΤΩΜΑ

2011-07-16T15:59:00.002+03:00